Đêm thứ ba Hạ lẻn ra phòng tập, cô đứng giữa hai thanh song song, chưa bước nổi một bước, thì nghe sau lưng có giọng đàn ông đếm: một, hai, ba, nào, đặt gót xuống trước.
Chào bạn, đây là Chuyện Ma. Truyện đêm nay là truyện mình viết, khoa phục hồi chức năng và những người trong đó đều là hư cấu. Truyện về một cô gái học đi lại từ đầu, và về một người thầy chưa chịu nghỉ dạy.
Sau tai nạn, học lại từng bước chân
Hạ hai mươi sáu tuổi, làm thiết kế đồ hoạ, chạy xe máy đi làm mỗi sáng. Một chiều mưa, chiếc xe trượt bánh ở ngã tư. Cô gãy chân, mổ, nằm viện, rồi chuyển sang khoa phục hồi chức năng để tập đi lại. Bác sĩ bảo xương liền tốt, giờ là chuyện tập.
Tập khó hơn cô tưởng. Cái chân không còn là chân của cô. Nó cứng, nó run, nó không nghe lời. Anh Bình, chuyên viên vật lý trị liệu, kiên nhẫn chỉ cô từng động tác, nhưng mỗi buổi tập về cô lại khóc. Cô sợ mình sẽ không bao giờ đi lại bình thường được nữa.
Phòng tập ở tầng một, rộng, sàn trải thảm, có hai thanh song song bằng gỗ bóng, mấy quả bóng to, mấy cái bậc thang tập. Ban ngày đông người. Ban đêm khoá cửa nhưng chỉ khoá chốt trong.
Hạ quyết định tập thêm ban đêm. Cô chống nạng ra phòng tập lúc mười giờ, mở chốt, bật một ngọn đèn nhỏ. Hai đêm đầu cô chỉ đứng vịn thanh song song, run lẩy bẩy, rồi lại về giường.
Người đàn ông mặc bộ đồ thể thao cũ
Đêm thứ ba, có giọng đếm sau lưng. Hạ giật mình quay lại. Đứng ở đầu thanh song song là một người đàn ông chừng năm mươi, tóc cắt ngắn, mặc bộ đồ thể thao màu xanh có hai sọc trắng dọc tay, loại áo vận động viên ngày xưa hay mặc. Cổ ông đeo một cái còi.
Ông bảo đừng nhìn xuống chân, nhìn thẳng tới cuối thanh, đặt gót trước rồi mới tới mũi. Ông đếm, giọng đều như tiếng chân chạy. Hạ làm theo. Cô bước được một bước. Rồi bước thứ hai. Ông gật đầu, bảo được rồi, mai tập tiếp.
Đêm nào cũng thế. Ông xuất hiện lúc nào cô không hay, đứng ở đầu thanh song song, đếm. Ông ít khen, hay chê, nhưng chê rất đúng. Ông bảo cái chân không sợ, cái đầu mới sợ. Ông bảo ngã thì cứ ngã, ở đây có thảm.
Có đêm cô hỏi ông là ai. Ông cười, bảo ông cũng từng đứng giữa hai thanh gỗ này, cũng run như cô. Ông chạy điền kinh từ bé, bị chấn thương nặng, tưởng thôi không đi được nữa, rồi tập ở đây ròng rã nửa năm. Đi được rồi thì ông ở lại luôn, không chạy nữa, chuyển sang dạy người khác đi.
Những bước chân đầu tiên không cần vịn
Sau hai tuần tập đêm, Hạ bỏ được một bên nạng. Anh Bình ngạc nhiên lắm. Anh hỏi cô tập thêm ở đâu. Cô ngập ngừng, rồi kể thật, kể về người đàn ông mặc đồ thể thao cũ.
Anh Bình cười, nghĩ là một chú bảo vệ nào đó tốt bụng. Nhưng khi cô tả cái còi đeo cổ, câu nói cái chân không sợ, cái đầu mới sợ, mặt anh Bình đổi hẳn.
Anh dắt cô ra hành lang khoa, dừng trước tấm bảng gỗ treo ảnh những người đã xây dựng khoa phục hồi chức năng. Ở góc trái, ảnh đen trắng một người đàn ông mặc đồ thể thao sọc trắng, cổ đeo còi, cười rất tươi.
Đó là thầy Khải, anh Bình nói, người lập ra phòng tập này, cũng là thầy dạy nghề cho anh. Thầy từng là vận động viên, bị chấn thương rồi tự tập đi lại, sau đó cả đời dạy người khác tập. Thầy mất đã sáu năm.
Anh chuyên viên và người thầy cũ
Đêm hôm ấy, anh Bình xin ở lại. Anh ngồi ở góc phòng tập, không bật đèn, chỉ để Hạ tập một mình. Mười giờ. Hạ vịn thanh song song. Không có ai đếm. Cô bước mấy bước, tự đếm, giọng run run.
Rồi có tiếng còi. Một tiếng thôi, ngắn, như tiếng thầy thể dục vẫn thổi để bắt đầu một lượt chạy. Anh Bình đứng bật dậy ở góc phòng. Hạ nghe giọng đếm quen thuộc vang lên, nhưng lần này không phải đếm cho cô: một, hai, ba, Bình, lại đây, đỡ bên trái cho em nó.
Anh Bình bước tới, đỡ bên trái cho Hạ. Không ai nói gì. Hạ buông tay khỏi thanh gỗ, bước một bước không vịn, rồi bước thứ hai. Giọng đếm vẫn đều đều, thong thả, cho tới bước thứ mười thì dừng.
Anh Bình khóc. Anh bảo hồi thầy còn sống, câu thầy hay gọi anh nhất là: Bình, lại đây đỡ bên trái. Anh tập với thầy mười năm, chưa từng được thầy khen câu nào.
Những đêm ở phòng tập về sau
Hạ ra viện, đi lại được, ban đầu còn hơi khập khiễng, sau thì bình thường. Cô bỏ nghề thiết kế, đi học vật lý trị liệu. Bạn bè hỏi sao lại đổi nghề, cô chỉ bảo cô nợ một người thầy một khoá học.
Năm năm sau, cô về làm ở chính khoa phục hồi chức năng ấy, dưới quyền anh Bình. Phòng tập đã sửa sang lại, thảm mới, máy móc mới, chỉ có đôi thanh song song bằng gỗ là anh Bình nhất định giữ nguyên.
Có những bệnh nhân trẻ khóc sau mỗi buổi tập, y như cô ngày xưa. Có người xin tập thêm ban đêm. Hạ không cấm. Cô chỉ dặn họ nhớ nhìn thẳng tới cuối thanh, đặt gót trước rồi mới tới mũi.
Thỉnh thoảng có người kể đêm qua tập một mình mà nghe như ai đếm nhịp cho. Hạ và anh Bình nhìn nhau cười. Đêm nào trực, trước khi về, Hạ cũng ghé phòng tập, bật ngọn đèn nhỏ ở đầu thanh song song, rồi nói khẽ: thầy ơi, mai có em mới.
Câu hỏi thường gặp
Phục hồi chức năng sau chấn thương thường diễn ra thế nào?
Người bệnh được chuyên viên hướng dẫn các bài tập phù hợp với từng giai đoạn, từ cử động nhẹ tới tập đứng, tập đi. Thời gian và cách tập phụ thuộc vào chấn thương cụ thể, nên cần theo đúng chỉ dẫn của nơi điều trị.
Có nên tự tập thêm ngoài giờ khi đang phục hồi không?
Tự tập quá sức có thể gây chấn thương lại, vì vậy người bệnh nên hỏi chuyên viên trị liệu về những bài được phép tự làm. Tập có người giám sát vẫn là cách an toàn hơn.
Vì sao nỗi sợ ngã lại cản trở việc tập đi?
Sau tai nạn, não bộ có xu hướng bảo vệ quá mức, khiến cơ căng cứng và bước chân rụt rè. Sự động viên và cảm giác an toàn giúp người bệnh dần lấy lại tự tin.
Vì sao truyện ma về người thầy cũ thường làm người nghe cảm động?
Hình ảnh người thầy tận tuỵ tới mức không nỡ rời học trò chạm vào lòng biết ơn ai cũng có. Trong truyện, hồn ma trở thành cách nói rằng những gì thầy dạy vẫn còn đó.
Vì sao âm thanh đếm nhịp đều lại giúp người ta tập tốt hơn?
Nhịp đếm đều giúp cơ thể có một khuôn để bám theo, các bước trở nên đều và bớt lo lắng. Nhiều bài tập phục hồi và thể thao dùng nhịp đếm hay âm nhạc vì lý do này.
