Phiếu yêu cầu bài hát ghi gửi tặng người nằm phòng ba trăm linh không, nhưng tầng ba của bệnh viện bắt đầu từ phòng ba trăm linh một.
Chào bạn, đây là Chuyện Ma. Truyện đêm nay là truyện hư cấu, bệnh viện và chương trình phát thanh trong truyện đều do mình đặt ra. Truyện kể về một cậu sinh viên, một chiếc hộp gỗ đựng phiếu yêu cầu và những bài hát gửi tới một nơi mà không ai bước vào được.
Chương trình ca nhạc buổi tối
Minh hai mươi tuổi, sinh viên ngành truyền thông, làm tình nguyện viên cho một bệnh viện tỉnh. Việc của cậu là dẫn chương trình phát thanh nội bộ mỗi tối thứ năm, nửa tiếng ca nhạc theo yêu cầu, phát qua loa ở các hành lang và phòng bệnh.
Ở mỗi khoa có một chiếc hộp gỗ nhỏ đặt ở quầy trực. Bệnh nhân và người nhà viết bài hát mình muốn nghe lên phiếu, kèm lời nhắn và số phòng. Chiều thứ năm, Minh đi gom phiếu, chọn bài, viết lời dẫn.
Cậu thích công việc ấy. Có ông cụ xin bài hát về quê hương cho vợ đang chờ mổ. Có cô gái xin một bản nhạc thiếu nhi cho đứa em đang truyền dịch. Có anh tài xế xin bài hát chúc mừng sinh nhật mẹ, người mẹ nằm khoa tim.
Tuần thứ ba, trong hộp phiếu của tầng ba, Minh nhặt được một tờ giấy khác hẳn. Giấy dày, vàng, có dòng kẻ in mờ như giấy đơn từ ngày xưa. Chữ viết bằng mực tím, nét thanh nét đậm.
Phòng ba trăm linh không
Phiếu xin bài dân ca quan họ Người ơi người ở đừng về, gửi tặng người nằm phòng ba trăm linh không, lời nhắn: cho mọi người đỡ nhớ nhà. Minh chưa nghe tên phòng ấy bao giờ. Cậu hỏi chị điều dưỡng tầng ba, chị bảo tầng ba bắt đầu từ ba trăm linh một, làm gì có phòng không.
Minh nghĩ ai đó viết nhầm. Bài hát thì đẹp, cậu vẫn phát, lời dẫn chỉ ghi gửi tới các bạn ở tầng ba. Tuần sau, lại một phiếu y hệt, giấy vàng, mực tím, gửi phòng ba trăm linh không. Lần này lời nhắn ghi: hôm trước cậu không đọc tên phòng, mọi người không biết là bài của mình.
Minh rùng mình. Cậu mở sơ đồ thoát hiểm dán ở đầu hành lang tầng ba. Phòng ba trăm linh một nằm sát cầu thang. Giữa nó và cầu thang là một bức tường trơn, sơn trắng, dài chừng bốn mét, không có cửa.
Cậu đặt tay lên bức tường. Tường lạnh hơn những chỗ khác. Phía bên kia, cậu tưởng như nghe thấy tiếng ai đó ngân nga đúng câu đầu bài quan họ.
Bản vẽ cũ trong phòng hành chính
Minh nhờ cô cán bộ hành chính tìm bản vẽ bệnh viện ngày trước. Trong một cuộn giấy can đã giòn, tầng ba thời ấy có thêm một căn phòng ở sát cầu thang, ghi chữ phòng cách ly. Đó là phòng dành cho người mắc bệnh truyền nhiễm trong một mùa dịch năm xưa.
Cô cán bộ kể, theo lời các cụ trong viện, mùa dịch ấy căn phòng luôn kín người. Người bệnh không được gặp người nhà, chỉ nhìn ra cửa sổ. Có một cô y tá ở lại chăm họ suốt nhiều tuần, tối nào cũng hát quan họ cho cả phòng nghe. Sau mùa dịch, căn phòng bị bịt lại khi bệnh viện sửa sang, không ai nhắc tới nữa.
Tối thứ năm ấy, Minh phát bài hát, lần này đọc rõ: gửi tới tất cả những người đang ở phòng ba trăm linh không, gửi tới cô y tá đã hát cho mọi người nghe. Cậu đọc chậm, rõ từng chữ.
Sáng hôm sau, trong hộp tầng ba có một phiếu mới. Không xin bài hát nào cả. Chỉ có một dòng: cảm ơn cậu, đã có ba người nghe xong bài và đi về nhà được rồi.
Những người được về nhà
Từ đó, tuần nào cũng có phiếu. Mỗi phiếu xin một bài hát khác nhau, bài về sông nước, bài về mẹ, bài ru con, kèm một cái tên, nói là gửi riêng cho người ấy. Minh phát đủ, đọc đủ tên. Và tuần sau, phiếu lại báo thêm vài người đã về nhà.
Cậu bắt đầu thấy công việc này như một ca trực. Cậu tra cứu những bài dân ca xưa, tập phát âm cho đúng lời. Có lần cậu thức trắng để tìm một bài hát ru vùng biển mà phiếu xin. Cô y tá viết phiếu chưa bao giờ ký tên.
Một tối, phiếu chỉ ghi: còn một người. Không xin bài, không ghi tên. Minh lật mặt sau tờ phiếu, thấy dòng chữ nhỏ: người ấy không ai đọc tên cho, vì người ấy là người hát.
Minh quay lại phòng hành chính, xin xem danh sách nhân viên mùa dịch năm xưa. Trong danh sách có một cô y tá hai mươi hai tuổi, quê vùng quan họ, tên Thanh, ghi chú bên cạnh là nhiễm bệnh trong lúc làm nhiệm vụ. Không có ghi chú nào sau đó.
Bên kia bức tường
Tối thứ năm cuối cùng của đợt tình nguyện, Minh tự chọn bài Người ơi người ở đừng về, lần này cậu tự hát, giọng không hay, nhưng hát hết lòng. Trước khi hát, cậu đọc tên cô y tá Thanh, cảm ơn cô đã ở lại với mọi người.
Phát xong, cậu ra hành lang tầng ba. Cậu đứng trước bức tường trắng rất lâu. Phía bên kia không có tiếng ngân nga nữa. Bức tường ấm lên dưới bàn tay cậu, ấm như vừa có người đứng tựa vào.
Minh nghĩ mọi chuyện đã xong. Cậu bàn giao chương trình cho một bạn tình nguyện khoá sau, dặn dò kỹ cách đọc phiếu. Cậu không kể chuyện phòng ba trăm linh không, vì sợ bạn cười.
Một tháng sau, cô bạn khoá sau nhắn tin cho Minh, hỏi có phải trong hộp phiếu tầng hai, tầng bốn, tầng năm thỉnh thoảng có người đùa bằng giấy vàng mực tím không. Cô gửi ảnh một tờ. Giấy vàng, mực tím, nhưng nét chữ khác, của một người khác, xin bài hát gửi tới phòng hai trăm linh không. Lời nhắn chỉ một câu: nghe nói bên tầng ba có người đọc tên, bên này cũng còn đông lắm.
Câu hỏi thường gặp
Âm nhạc giúp gì cho người bệnh nằm viện?
Nhiều người thấy nghe nhạc giúp họ thư giãn, bớt lo lắng và thấy thời gian trôi nhanh hơn. Một bài hát quen còn gợi lại ký ức về gia đình, quê nhà, giúp người bệnh bớt cô đơn.
Vì sao những căn phòng bị bịt kín hay xuất hiện trong truyện ma?
Một không gian từng tồn tại mà nay không vào được gợi trí tò mò và bất an, vì ta không biết bên trong còn gì. Truyện ma tận dụng khoảng trống ấy để đặt vào đó những điều chưa được giải quyết.
Quan họ là gì?
Quan họ là lối hát dân gian của vùng Kinh Bắc, hát đối đáp giữa các liền anh liền chị, nổi tiếng với lời ca mời gọi và giữ khách. Dân ca quan họ Bắc Ninh đã được ghi danh là di sản văn hoá phi vật thể đại diện của nhân loại.
Vì sao đọc tên một người lại có ý nghĩa trong nhiều nghi lễ tưởng niệm?
Gọi tên là cách khẳng định một con người đã từng sống và được nhớ tới. Nhiều buổi tưởng niệm đọc tên từng người để không ai bị lãng quên giữa những con số.
Vì sao bức tường lạnh hơn chỗ khác có thể khiến ta rợn người?
Bức tường giáp cầu thang, ống gió hay mặt ngoài toà nhà thường mát hơn do luồng không khí và độ ẩm. Khi đang sợ sẵn, ta dễ gán cảm giác lạnh ấy cho điều bí ẩn.
