Có một quy tắc mà dân chạy xe đêm truyền tai nhau: nếu gương chiếu hậu cho bạn thấy điều gì đó mà mắt thường không thấy, thì đừng hỏi người khác họ nhìn thấy gì.
Chào bạn, đây là Chuyện Ma. Truyện tập này là truyện hư cấu, con đường, cây xăng và các nhân vật đều do mình đặt ra. Bạn nào đang nghe trên xe máy thì cứ dừng lại đã, nghe tiếp lúc về tới nhà nhé.
Ca đêm ở khu công nghiệp
Sơn làm tổ trưởng ở một xưởng may trong khu công nghiệp ven thành phố. Tháng cuối năm, đơn hàng dồn dập, xưởng chạy tăng ca tới mười một giờ đêm. Từ xưởng về nhà anh phải chạy gần bốn chục cây số theo quốc lộ, qua mấy cánh đồng lúa, mấy chiếc cầu bắc qua kênh.
Đêm ấy anh về muộn hơn mọi hôm vì phải kiểm lại hàng. Cổng khu công nghiệp đã vắng tanh, chỉ còn ông bảo vệ ngồi xem điện thoại trong chòi. Sơn nổ máy, bật đèn, kéo khoá áo khoác lên tận cằm.
Quốc lộ lúc nửa đêm là một thế giới khác. Xe container chạy ầm ầm qua rồi để lại một khoảng im lặng dài. Đèn đường chỗ có chỗ không. Mùi rơm rạ ẩm từ hai bên ruộng phả lên mặt.
Anh chạy đều ga, nghĩ tới bát mì vợ để phần trong nồi, nghĩ tới tháng lương cuối năm. Được chừng mười cây số thì anh liếc gương chiếu hậu để chuyển làn.
Bóng người chỉ có trong gương
Trong chiếc gương tròn bên trái, ngay sau vai anh, có một người đang ngồi.
Sơn không thấy rõ mặt. Chỉ thấy một mái tóc dài đen, buông xuống che gần hết khuôn mặt cúi gằm, và một bờ vai mặc áo màu sáng. Người ấy ngồi rất ngay ngắn, hai tay đặt trên đùi, như một người khách quen đi nhờ.
Anh quay phắt đầu lại. Yên sau trống trơn. Chỉ có cái túi đựng cặp lồng anh buộc ở baga. Anh nhìn lại gương. Mái tóc vẫn ở đó.
Anh lắc gương, nghĩ chắc là bóng cây, bóng đèn. Nhưng xe chạy qua một quãng sáng rực đèn đường, mái tóc vẫn nằm im trong gương, không xê dịch. Và lúc ấy anh mới để ý: phuộc sau xe lún xuống hơn thường lệ, tay lái nặng hơn, như đang chở thêm một người.
Câu hỏi của cô bán xăng
Sơn vặn hết ga. Gió quất rát mặt. Anh không dám nhìn gương nữa, chỉ dán mắt vào vạch sơn. Có lúc anh ngửi thấy một mùi dầu dừa thoang thoảng, cái mùi của những mái tóc được chải kỹ ngày xưa, ngay sau gáy mình.
Gần nửa đường thì đèn báo xăng nhấp nháy. Anh mừng như bắt được vàng khi thấy cây xăng sáng trưng bên đường. Chỗ sáng, chỗ có người, anh nghĩ, ở đó mọi thứ sẽ trở về bình thường.
Cô bán xăng trẻ, mặc áo đồng phục, đứng đợi bên cột bơm. Cô cầm vòi, mở nắp bình, rồi ngẩng lên nhìn qua vai anh, cười hỏi: anh chở ai mà về muộn thế, sao chị ấy không xuống đứng cho đỡ mỏi.
Sơn đứng chết trân. Anh hỏi lại, giọng khô khốc, em thấy ai. Cô gái nhìn anh, rồi nhìn yên sau, nụ cười tắt dần. Cô cúi xuống, đổ xăng thật nhanh, nhận tiền không đếm, rồi lùi vào trong chòi kính, khoá cửa lại.
Quãng đường còn lại
Hai mươi cây số còn lại, Sơn chạy như người mất hồn. Anh cố nghĩ tới những thứ bình thường nhất: giá xăng, ca làm sáng mai, đôi giày con gái đòi mua. Mỗi lần xe qua ổ gà, anh cảm thấy rõ ràng có một sức nặng khẽ nảy lên ở yên sau rồi đáp xuống.
Anh gọi điện cho vợ qua tai nghe. Vợ anh ngái ngủ hỏi sao giờ này còn gọi. Anh chỉ bảo em ra mở cổng sẵn cho anh, anh sắp về. Anh không dám kể. Kể ra thì cô ấy sẽ sợ, mà anh thì cần ít nhất một người trong nhà không sợ.
Rẽ vào con đường làng quen thuộc, tiếng chó sủa rộ lên rồi im bặt, im một cách lạ lùng, như cả xóm vừa nín thở. Cuối ngõ, ánh đèn vàng từ cổng nhà anh hắt ra. Vợ anh đã đứng đó, khoác chiếc áo len cũ, tay giữ cánh cổng sắt.
Sơn chưa bao giờ thấy mừng như thế khi nhìn thấy vợ.
Người vợ đứng nép bên cổng
Anh cho xe vào sân, tắt máy. Phuộc sau bật lên, nhẹ bẫng, như vừa có người bước xuống. Anh thở phào. Vậy là hết rồi. Anh quay ra định đóng cổng.
Nhưng vợ anh vẫn đứng nguyên đó, nép sát vào một bên, tay giữ cánh cổng mở rộng, mắt nhìn ra ngoài ngõ tối, nụ cười lịch sự trên môi. Cô đứng như người ta vẫn đứng chờ khách đi vào trước mình.
Một lúc sau, cô gật đầu khẽ với khoảng trống bên cạnh, rồi mới khép cổng, cài then. Quay vào, cô hỏi chồng, giọng bình thường như hỏi chuyện cơm nước: chị ấy là đồng nghiệp anh à, sao không giới thiệu với em.
Sơn nhìn vợ. Rồi anh nhìn ra sân. Dưới ánh đèn vàng, trên nền xi măng còn ẩm sương, có hai hàng dấu chân đi từ cổng vào. Một hàng là dép tổ ong của anh. Hàng kia nhỏ hơn, đi chân trần, bước rất chậm, và đang dừng lại ngay trước bậc thềm, như còn đợi ai đó mời vào nhà.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao nhiều người sợ nhìn vào gương ban đêm?
Gương cho ta thấy phía sau lưng, nơi ta không kiểm soát được, mà ban đêm ánh sáng yếu khiến hình ảnh trong gương mờ và méo. Nhiều nền văn hoá còn có truyện dân gian coi gương là cửa sổ sang một thế giới khác, nên nỗi sợ này được nuôi qua rất nhiều thế hệ.
Mắt nhìn trong bóng tối có dễ thấy nhầm không?
Có. Trong bóng tối, vùng nhìn ở giữa mắt hoạt động kém, ta phải dựa nhiều vào tầm nhìn ngoại vi vốn nhạy với chuyển động nhưng kém về chi tiết. Não sẽ tự đoán phần còn thiếu, và một bóng đen thoáng qua rất dễ được đoán thành hình người.
Vì sao chạy xe đường dài ban đêm hay có cảm giác bị theo?
Đường vắng khiến ta để ý mọi tiếng động và ánh sáng sau lưng. Thêm vào đó, khi mệt, cơ thể dễ cảm thấy xe nặng hay lệch đi vì gió ngang, mặt đường lồi lõm. Những cảm giác rời rạc ấy dễ được ghép lại thành ấn tượng có ai đó đang ở phía sau.
Truyện xe ôm chở ma có từ đâu?
Truyện người chạy xe đêm chở một vị khách lạ rồi phát hiện khách là ma là kiểu truyện truyền miệng rất phổ biến ở đô thị Việt Nam, tương tự truyện taxi chở ma ở nhiều nước. Nó phản ánh nỗi lo của những người làm nghề phải đi đêm một mình trên đường vắng.
Nếu cảm thấy quá mệt khi đang chạy xe đêm thì nên làm gì?
Nên dừng ở nơi sáng và an toàn như cây xăng, quán nước, rửa mặt, nghỉ chừng mười lăm phút rồi mới đi tiếp. Buồn ngủ khi lái xe là rất nguy hiểm, và nhiều cảm giác lạ trên đường đêm thật ra là dấu hiệu cơ thể cần nghỉ.
