Có những tờ giấy mình nên vứt ngay vào thùng rác cạnh cây rút tiền, và có một tờ mà cô gái ấy đã gấp đôi, cất vào ví, mang theo suốt một tuần.
Chào bạn, đây là Chuyện Ma. Truyện tập này là truyện hư cấu, con phố, cây rút tiền và cô gái đều do mình đặt ra. Truyện có một cái kết để ngỏ, nên nếu nghe xong bạn cứ thấy lấn cấn, thì đó là lỗi của mình.
Cây rút tiền ở góc phố
Mai làm kế toán cho một công ty nhỏ, hay ở lại muộn vào cuối tháng. Đêm ấy cô rời văn phòng lúc gần mười hai giờ, nhớ ra sáng mai phải đóng tiền nhà mà trong ví không còn đồng nào. Cô dừng xe ở cây rút tiền quen thuộc ở góc phố.
Buồng rút tiền nhỏ, kính trong, đèn trắng sáng choang giữa con phố đã ngủ. Một con mèo nằm cuộn trên bậc thềm cửa hàng bên cạnh. Mưa vừa tạnh, mặt đường loang loáng ánh đèn.
Cô đút thẻ, bấm mã, chọn số tiền. Máy rè rè đếm tiền, nhả tiền ra. Rồi nhả biên lai. Mai rút tờ biên lai, định vo lại vứt đi thì máy lại kêu rè rè thêm một lần nữa, nhả ra tờ biên lai thứ hai.
Cô ngạc nhiên cầm lên. Tờ giấy thứ hai mỏng hơn, hơi ngả vàng như giấy in đã lâu. Không có tên ngân hàng, không có số thẻ, không có giờ giao dịch. Chỉ có hai dòng chữ in đậm ở giữa.
Một con số và một ngày
Dòng thứ nhất là một con số: mười bảy. Dòng thứ hai là một ngày, đúng một tuần sau đêm ấy. Không có chữ nào khác. Phía dưới cùng, chỗ thường in lời cảm ơn quý khách, chỉ có một dòng gạch ngang.
Mai đứng nhìn tờ giấy rất lâu. Con mèo trên bậc thềm ngóc đầu dậy, nhìn cô, rồi nhảy xuống, chạy mất vào bóng tối. Màn hình cây rút tiền quay về trang chào, bình thường như mọi khi.
Cô nghĩ có lẽ máy bị lỗi, in nhầm một mẩu dữ liệu nào đó. Nhưng cô không vứt tờ giấy đi. Cô cũng không hiểu vì sao. Cô gấp đôi nó, nhét vào ngăn trong cùng của ví, cạnh tấm ảnh nhỏ của mẹ.
Những ngày sau đó, cô gần như quên mất. Thỉnh thoảng mở ví, thấy tờ giấy, cô lại cười một mình, nghĩ mình như đứa trẻ giữ một vé số.
Ngày ghi trên tờ biên lai
Sáng ngày hôm ấy, Mai tới ngân hàng nộp tiền cho công ty. Cô bấm lấy số thứ tự. Tờ giấy nhỏ nhả ra: số mười bảy. Cô bật cười, chụp ảnh gửi cho bạn thân, kèm một biểu tượng mặt hoảng hốt cho vui.
Ra khỏi ngân hàng, cô bắt xe buýt về công ty vì xe máy hỏng. Chuyến xe đầu tiên tới là tuyến số mười bảy, dù cô đi tuyến khác hằng ngày. Cô không lên. Mười bảy phút sau, đúng tuyến của cô mới tới.
Trưa hôm ấy, cô mở điện thoại, thấy mười bảy cuộc gọi nhỡ từ một số máy lạ, gọi liền nhau trong lúc cô đang họp. Cô gọi lại. Không ai nhấc máy. Chỉ có tiếng tút dài, rồi một khoảng lặng rất dài, như có ai đang thở rất khẽ ở đầu dây bên kia, rồi tắt.
Buổi chiều, cô bắt đầu thấy sợ thật sự. Cô đếm. Đồng hồ treo tường chạy chậm đúng mười bảy phút. Trên bàn làm việc của cô có mười bảy tờ hóa đơn cần duyệt. Cô không dám đếm thêm thứ gì nữa.
Tầng mười bảy
Tối hôm ấy, Mai lại ở lại muộn. Gần mười hai giờ đêm, cô tắt đèn, ra thang máy. Toà nhà văn phòng của cô có mười sáu tầng. Cô làm ở tầng mười hai. Cô bấm nút xuống tầng trệt.
Thang máy đi xuống được hai tầng thì dừng lại. Rồi đi lên. Mai bấm liên tục, thang không nghe. Màn hình nhỏ phía trên cửa hiện số mười ba, mười bốn, mười lăm, mười sáu. Rồi một con số mà toà nhà này không có: mười bảy.
Cửa thang máy mở ra. Bên ngoài là một hành lang tối, trống trơn, sàn bê tông, không bàn, không ghế, không đèn. Chỉ có ở cuối hành lang, xa tít, một ô sáng trắng. Mai nheo mắt nhìn. Đó là ánh đèn của một buồng rút tiền, kính trong, giống hệt cái ở góc phố nhà cô.
Từ cuối hành lang vọng lại tiếng rè rè, đều đều, quen thuộc. Tiếng máy đang in biên lai. Mai đứng sững trong thang máy, ngón tay bấm chặt nút đóng cửa. Cô không bước ra. Cánh cửa từ từ khép lại, rất chậm, chậm tới mức cô kịp thấy trong ô sáng cuối hành lang có một bóng người đang đứng quay lưng, cúi xuống nhặt một tờ giấy.
Tờ biên lai thứ hai
Thang máy đưa Mai xuống tầng trệt. Bảo vệ toà nhà nhìn cô, hỏi sao mặt tái thế. Cô hỏi toà nhà có tầng mười bảy không. Anh bảo vệ cười, chỉ lên bảng chỉ dẫn: mười sáu tầng, trên cùng là sân thượng, khóa cửa từ chín giờ tối.
Mai về nhà, khóa cửa, bật hết đèn. Cô lấy ví ra, định xé tờ biên lai đi cho xong. Cô mở ngăn trong cùng. Tờ giấy gấp đôi vẫn ở đó. Nhưng bên cạnh nó có thêm một tờ nữa, mới tinh, giấy trắng, mực đen đậm như vừa in xong.
Cô không nhớ mình đã nhận tờ giấy ấy lúc nào. Cô chưa hề rút tiền hôm nay. Tay cô run run mở nó ra.
Vẫn là hai dòng chữ. Dòng thứ hai là ngày mai. Dòng thứ nhất là một con số khác, nhỏ hơn rất nhiều. Mai đọc nó, rồi gấp tờ giấy lại, ngồi im trên giường, nhìn đồng hồ trên tường chạy về phía nửa đêm. Ngoài phố, từ phía góc đường, có tiếng rè rè rất khẽ vọng lên, như ai đó vừa rút thêm một tờ biên lai nữa.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao khi để ý một con số, ta thấy nó ở khắp nơi?
Đây là một thiên lệch nhận thức phổ biến: khi một thứ trở nên quan trọng với mình, não tự động lọc và chú ý tới nó nhiều hơn, trong khi bỏ qua những lần nó không xuất hiện. Thực tế con số không xuất hiện nhiều hơn, chỉ là ta thấy nó rõ hơn.
Vì sao não người hay tìm ra quy luật trong những thứ ngẫu nhiên?
Khả năng nhận ra quy luật giúp tổ tiên con người sống sót, như đoán trước mùa mưa, nhận ra dấu vết thú dữ. Nhưng khả năng ấy đôi khi hoạt động quá mức, khiến ta thấy mối liên hệ ở những chuyện hoàn toàn trùng hợp.
Vì sao những vật vô tri như máy móc lại hay xuất hiện trong truyện ma hiện đại?
Truyện ma luôn đi theo đời sống của từng thời. Ngày xưa là cây đa, giếng nước; ngày nay là thang máy, điện thoại, cây rút tiền. Những cỗ máy ta dùng hằng ngày mà không hiểu hết cách vận hành rất dễ trở thành nơi gửi gắm nỗi bất an.
Vì sao truyện có kết mở lại ám ảnh lâu?
Khi câu chuyện không có lời giải, não tiếp tục tìm cách hoàn thành nó, khiến người nghe nghĩ đi nghĩ lại nhiều lần. Kết mở cũng để mỗi người tự điền vào nỗi sợ riêng của mình, và nỗi sợ mình tự tưởng tượng thường lớn hơn bất cứ điều gì được kể ra.
Rút tiền ban đêm cần lưu ý gì để an toàn?
Chọn cây rút tiền ở nơi sáng đèn, có camera, đông người qua lại; quan sát xung quanh trước khi rút; che bàn phím khi nhập mã; cất tiền và thẻ ngay; không nhờ người lạ giúp. Nếu máy có dấu hiệu bất thường, hãy dừng giao dịch và báo cho ngân hàng.