Cầu vồng ban đêm là thứ rất hiếm, người ta có thể đi rừng cả đời mà không gặp, và có những người bảo rằng thứ hiếm như thế thì đừng bước lại quá gần.
Chào bạn, đây là Chuyện Ma. Truyện tập này là truyện hư cấu, khu rừng, ngọn thác và nhóm bạn trong truyện đều do mình đặt ra. Cuối tập mình sẽ kể cầu vồng trăng thật ra là gì.
Đêm rằm bên thác
Nhóm của Vy có năm người, bạn thân từ hồi đại học. Mỗi năm họ chọn một chuyến cắm trại. Năm ấy họ chọn một ngọn thác trong rừng núi phía tây, phải đi bộ gần nửa ngày mới tới, nơi người dẫn đường bảo rất ít ai cắm trại qua đêm.
Thác không cao nhưng rộng, nước đổ trắng xóa qua mấy bậc đá, hơi nước bốc lên thành màn sương mỏng phủ cả một vùng. Bên dưới là một hồ nước xanh, bờ đá phẳng đủ chỗ dựng ba cái lều. Đêm đó đúng rằm, trời trong không một gợn mây.
Ăn tối xong, cả nhóm ngồi quanh bếp lửa nhỏ. Quân, người vui tính nhất nhóm, kể chuyện cười suốt. Quân có giọng nói rất đặc trưng: hơi khàn, nói nhanh, cuối câu hay kéo dài, cả nhóm vẫn hay nhại theo.
Gần mười một giờ, trăng lên cao, ánh trăng rọi thẳng vào màn hơi nước của thác. Vy là người thấy nó đầu tiên.
Cầu vồng màu bạc
Một dải cầu vồng vắt ngang qua thác nước. Không rực rỡ như cầu vồng ban ngày mà nhạt, màu bạc, ánh lên những vệt tím, xanh, vàng rất mờ, như được vẽ bằng phấn trên nền trời đêm. Nó cong từ bờ đá bên này sang mỏm đá bên kia thác, chân cầu vồng như cắm xuống một tảng đá lớn nhô ra giữa dòng.
Cả nhóm im lặng nhìn. Không ai nói gì. Tiếng thác đổ ầm ầm, nhưng Vy có cảm giác mọi thứ xung quanh bỗng yên ắng lạ thường. Tiếng côn trùng tắt. Gió ngừng thổi.
Quân là người phá vỡ im lặng. Anh vớ lấy máy ảnh, bảo phải chụp gần mới rõ, ảnh này đăng lên là nổi tiếng. Mấy người kia can, đá trơn, đêm tối, nhưng Quân đã nhảy qua mấy hòn đá ven bờ, đi về phía tảng đá lớn nơi chân cầu vồng chạm xuống.
Vy rọi đèn pin theo. Cô thấy Quân trèo lên tảng đá, đứng thẳng, giơ máy ảnh lên. Đúng lúc ấy, dải cầu vồng như sáng lên một chút, bao lấy chỗ anh đứng. Rồi đám mây nhỏ trôi qua che mặt trăng. Cầu vồng tắt. Tảng đá chìm vào bóng tối.
Người quay về
Chừng hai phút sau, mây tan, trăng sáng trở lại. Cầu vồng không hiện ra nữa. Có tiếng chân lội nước, rồi Quân lội về, người ướt sũng hơi nước, tay cầm máy ảnh.
Cả nhóm thở phào, hỏi chụp được không. Quân đáp: được rồi, đẹp lắm. Ba chữ ấy thôi, nhưng cả nhóm cùng im bặt.
Giọng anh khác hẳn. Không còn khàn, không còn nhanh, không kéo dài cuối câu. Một giọng trầm, chậm, mỗi chữ tách rời như người đang đọc từng chữ một. Một giọng nói không có quê quán, không có tuổi tác.
Mọi người tưởng anh đùa. Có người bảo thôi đừng giả giọng nữa, sợ đấy. Quân nhìn họ, mỉm cười, gật đầu, rồi đi vào lều, nằm xuống. Từ đó tới sáng, anh không nói thêm câu nào.
Buổi sáng sau đêm rằm
Sáng ra, Quân dậy sớm nhất, dọn lều, nấu nước. Anh vẫn vui vẻ, vẫn làm mọi việc như mọi khi. Nhưng giọng anh vẫn là giọng của đêm qua. Hỏi gì anh cũng trả lời ngắn, chậm rãi, lễ phép.
Vy để ý những điều nhỏ hơn. Quân cầm đũa bằng tay trái, trong khi xưa nay anh thuận tay phải. Anh gọi cô bằng biệt danh hồi nhỏ mà chỉ bà ngoại cô gọi, cái tên cô chưa bao giờ kể với ai trong nhóm. Khi đi ngang qua hồ nước, anh dừng lại, cúi chào ngọn thác, rất sâu, như người khách chào chủ nhà lúc ra về.
Người dẫn đường lên đón nhóm, nghe chuyện thì không nói gì, chỉ hỏi đêm qua có ai đi qua tảng đá giữa thác không. Vy gật đầu. Ông im một lúc, rồi bảo người bản ông gọi tảng đá ấy là chỗ ngồi của khách. Ông không giải thích khách là ai.
Trên đường về, Quân đi đầu, bước chân nhẹ, không thở dốc dù đường dốc. Thỉnh thoảng anh ngoái lại, nhìn về phía rừng, như nhìn một ngôi nhà mình vừa rời đi.
Tấm ảnh trong máy
Về tới thành phố, mọi người đưa Quân đi khám. Bác sĩ bảo anh hoàn toàn khỏe mạnh, giọng nói thay đổi có thể do nhiễm lạnh, vài tuần sẽ khỏi. Vài tuần trôi qua, rồi vài tháng. Giọng anh không đổi lại. Gia đình anh dần quen. Anh vẫn đi làm, vẫn tử tế, chỉ trầm lặng hơn rất nhiều.
Một tối, Vy mượn chiếc máy ảnh của Quân để xem lại ảnh chuyến đi. Cô kéo tới tấm cuối cùng, tấm Quân chụp trên tảng đá đêm ấy.
Ảnh chụp rất đẹp. Dải cầu vồng bạc rõ nét vắt qua thác nước, ánh trăng lấp lánh trên màn hơi nước. Ở phía bờ bên kia, chỗ ba cái lều sáng đèn, có năm bóng người đang ngồi quanh bếp lửa nhìn sang. Năm người, chứ không phải bốn.
Vy phóng to tấm ảnh. Bóng người ngồi ngoài cùng bên trái đang quay mặt về phía máy ảnh, khuôn mặt khuất trong bóng tối, chỉ thấy một bàn tay giơ lên vẫy, chậm rãi. Đó là chỗ Quân vẫn ngồi đêm hôm ấy, trước khi anh đứng dậy cầm máy ảnh đi về phía cầu vồng.
Câu hỏi thường gặp
Cầu vồng trăng là gì?
Cầu vồng trăng hình thành giống cầu vồng ban ngày nhưng do ánh trăng chiếu qua các giọt nước. Vì ánh trăng yếu nên mắt người thường thấy nó màu trắng bạc, màu sắc chỉ hiện rõ trong ảnh chụp phơi sáng lâu. Hiện tượng này hiếm, thường thấy ở thác nước lớn vào đêm trăng tròn, trời quang.
Vì sao thác nước đêm gây cảm giác rợn?
Tiếng thác đổ lớn và đều che lấp các âm thanh khác, khiến ta mất khả năng nghe ngóng xung quanh. Hơi nước làm ánh sáng nhòe đi, bóng đá và cây cối biến dạng. Cảm giác bị bao vây bởi một sức mạnh tự nhiên to lớn cũng gợi nỗi e sợ bản năng.
Vì sao giọng nói một người thân có thể đột nhiên nghe lạ?
Cảm lạnh, mệt mỏi, viêm họng có thể làm giọng thay đổi tạm thời. Ngoài ra, khi ta đang sợ hãi hay căng thẳng, não xử lý âm thanh khác đi, một giọng quen cũng có thể nghe xa lạ. Truyện ma khai thác đúng nỗi sợ người quen bỗng trở nên khác.
Vì sao nhiều truyền thuyết gắn cầu vồng với ranh giới giữa các thế giới?
Cầu vồng xuất hiện bất ngờ, không chạm tới được, như một cây cầu nối trời và đất. Nhiều nền văn hóa coi cầu vồng là lối đi của thần linh hay người đã khuất, và có những lời kiêng không được chỉ tay hay đến gần chân cầu vồng.
Cắm trại gần thác nước cần chú ý gì?
Dựng lều ở chỗ cao, xa mép nước, đề phòng nước dâng bất ngờ khi thượng nguồn có mưa. Không leo lên đá trơn gần thác vào ban đêm, không bơi ở hồ dưới chân thác vì dòng xoáy mạnh. Đi theo người dẫn đường địa phương và báo lộ trình cho người thân.
