Dưới tầng hầm ấy có hơn ba trăm chiếc xe, và đúng bốn giờ sáng mỗi ngày, chỉ có một chiếc thức dậy trước tất cả.
Chào bạn, đây là Chuyện Ma. Truyện tập này là truyện hư cấu, toà chung cư, người bảo vệ và ông cụ trong truyện đều do mình đặt ra. Đây là một truyện buồn nhẹ, hợp với những ai đang ở xa ông bà, cha mẹ.
Ca trực đêm dưới tầng hầm
Anh Phong làm bảo vệ trông xe ở tầng hầm một toà chung cư cũ hơn hai mươi tầng. Anh trực ca đêm, từ mười giờ tối tới sáu giờ sáng. Chỗ ngồi của anh là một cái chòi kính nhỏ cạnh lối lên dốc, có bàn, có quạt, có màn hình camera và một ấm trà.
Ban đêm dưới hầm rất yên. Đèn huỳnh quang trắng xanh, tiếng quạt thông gió ù ù, thỉnh thoảng có tiếng nước nhỏ giọt từ ống trên trần. Sau mười hai giờ, hầu như không ai ra vào. Anh Phong đi tuần hai vòng mỗi đêm, kiểm tra cửa, đèn, rồi về chòi ngồi.
Ở góc trong cùng của tầng hầm, cạnh cột số mười hai, có một chiếc xe máy số cũ màu xanh, loại xe từ hồi anh Phong còn đi học. Xe phủ một lớp bụi mỏng, yên da đã nứt, biển số cũ, nhưng lốp vẫn căng, xích vẫn bóng dầu.
Tuần đầu nhận ca, anh Phong không để ý tới nó. Cho tới đêm thứ chín.
Bốn giờ sáng
Đêm ấy anh vừa đi tuần về, rót chén trà. Đồng hồ trên màn hình camera chỉ ba giờ năm mươi chín. Rồi bốn giờ đúng. Từ góc trong cùng tầng hầm, vang lên một tiếng đạp cần khởi động, khô khốc. Rồi tiếng máy nổ, xình xịch, đều đều, cái tiếng máy xe số cũ đặc trưng mà ai lớn lên ở thành phố cũng nhận ra.
Anh Phong cầm đèn pin chạy vào. Chiếc xe màu xanh đang nổ máy. Không có ai ngồi trên xe. Chìa khóa không cắm. Đèn pha không bật, chỉ có ống xả phả ra làn khói mỏng, và chiếc xe rung nhè nhẹ trên chân chống.
Anh đứng nhìn, không dám chạm vào. Khoảng năm phút sau, máy tắt. Không giật cục, không phụt khói, chỉ nhỏ dần rồi im, như có ai vặn chìa khóa tắt máy, nhẹ nhàng.
Anh xem lại camera. Trên màn hình, góc tầng hầm vắng tanh. Chỉ có chiếc xe rung lên lúc bốn giờ và đứng im lúc bốn giờ năm phút. Không có bóng người nào.
Chủ của chiếc xe
Đêm sau, đúng bốn giờ, chuyện lặp lại. Đêm sau nữa cũng vậy. Anh Phong bắt đầu quen, rồi tò mò. Anh hỏi chị quản lý toà nhà xem chiếc xe là của ai.
Chị quản lý tra sổ, bảo đó là xe của ông cụ ở căn hộ tầng mười. Ông sống một mình, vợ mất đã lâu, con cái ở nước ngoài. Nửa năm trước ông yếu đi, con cái về đưa ông vào một viện dưỡng lão ở ngoại thành cho có người chăm. Căn hộ khóa cửa, chiếc xe để lại dưới hầm, gửi tiền giữ xe cả năm.
Chị kể thêm, ông cụ ấy cả toà nhà đều biết. Sáng nào cũng vậy, đúng bốn giờ, ông xuống hầm, nổ máy xe chờ máy nóng, rồi chạy ra công viên ven hồ cách đó hai cây số tập thể dục. Mưa cũng đi, rét cũng đi. Người bảo vệ cũ còn đùa rằng nhìn ông cụ dắt xe là biết bốn giờ, khỏi cần xem đồng hồ.
Anh Phong hỏi ông cụ còn khỏe không. Chị quản lý bảo vẫn còn, nghe nói trí nhớ kém đi, nhiều khi không nhận ra con cháu, nhưng sức khỏe thì tạm ổn.
Chuyến thăm viện dưỡng lão
Một ngày nghỉ, anh Phong tìm tới viện dưỡng lão. Anh không biết vì sao mình đi, chỉ thấy không đi thì không yên. Người điều dưỡng dẫn anh ra sân sau, nơi có hàng ghế đá dưới mấy cây bằng lăng.
Ông cụ ngồi một mình, gầy, tóc bạc trắng, mặc bộ đồ thể thao cũ. Anh Phong ngồi xuống cạnh, giới thiệu mình là bảo vệ dưới hầm chung cư. Ông cụ nhìn anh rất lâu, không nhận ra. Nhưng khi anh nhắc tới chiếc xe màu xanh, mắt ông sáng lên.
Ông kể chiếc xe ấy là quà của vợ ông, mua từ hồi hai ông bà còn trẻ. Bà mất rồi, sáng nào ông cũng chạy xe ra hồ, đi bộ hết một vòng, đúng con đường hai ông bà từng đi. Ông bảo ở đây người ta tốt lắm, nhưng sáng nào bốn giờ ông cũng tỉnh, nằm nghe tiếng xe, rồi mới nhớ ra mình không còn ở nhà.
Người điều dưỡng kể nhỏ với anh Phong, sáng nào ông cũng dậy từ bốn giờ, ngồi ở mép giường, hai tay đặt trên đầu gối, cổ tay xoay xoay như đang vặn tay ga, chừng năm phút rồi mới nằm xuống.
Chiếc xe ở sân sau
Anh Phong về, gọi điện cho người con trai của ông cụ ở nước ngoài, kể hết mọi chuyện, trừ chuyện chiếc xe tự nổ máy. Anh chỉ nói ông cụ nhớ chiếc xe. Người con trai im lặng một lúc lâu, rồi đồng ý cho anh đưa chiếc xe tới viện, gửi ở đó.
Anh Phong lau sạch xe, thay nhớt, bơm lốp, dắt lên xe tải nhỏ chở tới viện. Ông cụ thấy chiếc xe, bước tới, run run đặt tay lên yên da nứt. Rồi ông ngồi lên, hai tay nắm ghi đông, cười như đứa trẻ.
Viện không cho ông chạy xe ra đường. Nhưng họ để chiếc xe ở góc sân sau, gần hàng bằng lăng. Sáng nào bốn giờ, ông cụ cũng ra sân, ngồi lên xe, nổ máy chờ máy nóng, năm phút, rồi tắt máy, đi bộ một vòng quanh sân, đúng bằng một vòng hồ năm nào.
Từ hôm chiếc xe rời đi, tầng hầm chung cư không còn tiếng máy nổ lúc bốn giờ nữa. Anh Phong thỉnh thoảng vẫn nhìn về góc cột số mười hai, chỗ còn in một vệt dầu nhỏ trên nền xi măng. Có những sáng gần bốn giờ, anh nghe như có tiếng bước chân rất nhẹ đi ngang qua chòi, dừng lại một chút, như ai đó gật đầu chào, rồi đi về phía lối lên dốc, nơi trời bắt đầu hửng sáng.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao người già hay giữ thói quen giờ giấc rất chặt?
Thói quen lặp lại nhiều năm giúp người già cảm thấy an toàn, kiểm soát được cuộc sống của mình. Khi trí nhớ giảm, những thói quen in sâu vào cơ thể như giờ thức dậy, đường đi quen thuộc thường còn lại lâu hơn cả những ký ức mới.
Xe máy cũ có thể tự nổ máy không?
Gần như không thể nếu không có người tác động. Tuy nhiên, những tiếng động trong tầng hầm như xe khác khởi động, quạt thông gió, máy bơm nước vang dội qua tường bê tông có thể bị nghe nhầm thành tiếng máy nổ từ một góc khác.
Vì sao tầng hầm ban đêm dễ gây cảm giác rợn?
Tầng hầm kín, ánh sáng nhân tạo lạnh, tiếng vang dội lại nhiều lần, nhiều góc khuất sau cột và xe. Người trực một mình nhiều giờ dễ căng thẳng, mọi âm thanh nhỏ đều trở nên lớn hơn. Thiếu ánh sáng tự nhiên còn làm cơ thể mệt và khó tỉnh táo.
Đồ vật cũ có ý nghĩa gì với người già?
Đồ vật gắn bó lâu năm như chiếc xe, cái ghế, chiếc đồng hồ là sợi dây nối với những người thân và những năm tháng đã qua. Với người bị suy giảm trí nhớ, chạm vào đồ vật quen thuộc có thể gợi lại ký ức và mang lại cảm giác bình yên.
Làm sao giúp người thân ở viện dưỡng lão bớt cô đơn?
Thăm hỏi đều đặn, gọi điện, mang theo những đồ vật quen thuộc, ảnh gia đình, món ăn ông bà thích. Hỏi chuyện về những kỷ niệm cũ và lắng nghe. Phối hợp với điều dưỡng để duy trì những thói quen nhỏ người già yêu thích, như đi bộ buổi sáng.
