Bà cụ hỏi Hưng mấy giờ rồi con, thằng Tâm nhà bà vào mổ từ trưa sao giờ chưa ra, và Hưng chợt nhận ra đó là câu bà hỏi y hệt, chiều nào cũng vậy, đã sáu năm nay.
Chào bạn, đây là Chuyện Ma. Truyện đêm nay là truyện hư cấu, bệnh viện thành phố và những con người trong truyện đều do mình tưởng tượng. Đây là một truyện ma ấm, về một người mẹ, một chiếc ghế đá và một cuộc chờ đợi dài hơn mọi ca mổ.
Bến xe ôm ở cổng viện
Hưng bốn mươi tuổi, chạy xe ôm ở cổng một bệnh viện lớn trong thành phố đã sáu năm. Anh quen từng gốc cây, từng hàng nước, từng cô bán vé số. Anh chở người nhà bệnh nhân đi mua đồ, chở người khỏi bệnh về nhà, có khi chở người đi gấp nửa đêm.
Cạnh chỗ anh đậu xe có một chiếc ghế đá dưới gốc phượng già. Chiều nào khoảng bốn giờ, cũng có một bà cụ tới ngồi. Bà gầy, tóc bạc búi củ hành, mặc áo bà ba nâu, tay ôm cái giỏ cói đựng cặp lồng cơm.
Bà hay hỏi Hưng mấy giờ rồi con. Rồi bà kể, thằng Tâm nhà bà vào mổ từ trưa, bác sĩ bảo mổ lâu, bà ra đây ngồi chờ cho đỡ sốt ruột. Bà mang cơm cho con, khi nào nó tỉnh thì ăn.
Mấy tháng đầu, Hưng tưởng con bà mổ thật. Rồi anh để ý, câu chuyện của bà không bao giờ thay đổi. Vẫn ca mổ từ trưa, vẫn cặp lồng cơm, vẫn câu hỏi mấy giờ rồi. Sáu năm, bà không già thêm, chiếc áo bà ba không sờn thêm.
Người khác không thấy bà
Hưng hỏi cô bán nước chè bên cạnh về bà cụ. Cô ngơ ngác, bảo ghế đá ấy chiều nào cũng trống, anh Hưng nói chuyện với ai mà cô cứ tưởng anh gọi điện thoại. Hưng lạnh gáy.
Anh không bỏ đi. Anh là người chất phác, mẹ anh ở quê cũng già như thế. Chiều nào bà ra, anh vẫn chào, vẫn nói giờ cho bà biết, vẫn bảo bà cứ yên tâm, bác sĩ ở đây giỏi lắm. Bà cười, bảo con ngoan quá, như thằng Tâm nhà bà.
Có những chiều mưa, Hưng giương cái ô của mình che lên ghế đá. Người đi đường nhìn anh như nhìn người dở hơi, che ô cho một cái ghế trống. Anh mặc kệ.
Bà kể với Hưng nhiều chuyện. Thằng Tâm học giỏi, thằng Tâm thương mẹ, thằng Tâm đi làm thợ hàn bị ngã giàn giáo nên phải mổ. Bà bảo bà chỉ có mình nó, bố nó mất sớm. Bà bảo nó mà khoẻ lại, bà sẽ không cho nó leo giàn giáo nữa.
Người khách sáu mươi tuổi
Một buổi chiều, có một người đàn ông chừng sáu mươi tuổi bước ra từ cổng viện, vẫy xe Hưng. Ông đi tái khám, ở tỉnh xa lên. Ông bảo ông muốn ghé ngồi một chút trước khi ra bến xe. Ông chỉ vào chiếc ghế đá dưới gốc phượng.
Hưng chở ông tới, cách có mấy chục mét. Ông ngồi xuống ghế đá, nhìn cổng viện, mắt rơm rớm. Ông kể ba mươi năm trước, ông ngã giàn giáo, nằm mổ ở bệnh viện này. Ca mổ kéo dài từ trưa tới tối. Mẹ ông ngồi chờ ở chính chiếc ghế đá này suốt buổi, ôm cặp lồng cơm.
Ông bảo ông tỉnh dậy, khoẻ lại, về quê. Mẹ ông mất năm sau, vì bệnh tim, ra đi nhanh lắm. Ông chưa kịp làm gì cho mẹ. Ông bảo ông chưa kịp ăn cặp lồng cơm hôm ấy, vì mổ xong phải nhịn ăn, mẹ ông mang về, cứ tiếc mãi.
Hưng nghe, tim đập thình thịch. Anh hỏi khẽ: chú tên Tâm phải không. Người đàn ông giật mình nhìn anh, hỏi sao cậu biết.
Ca mổ ba mươi năm
Hưng kể. Kể về bà cụ áo bà ba nâu, tóc búi củ hành, cái giỏ cói, câu hỏi mấy giờ rồi, câu chuyện ngã giàn giáo. Ông Tâm nghe, khóc như một đứa trẻ. Ông bảo đúng là mẹ ông, cái giỏ cói ấy giờ ông vẫn giữ ở nhà.
Đúng lúc ấy, Hưng thấy bà cụ đi tới. Bà vẫn ôm giỏ cói, vẫn bước chậm. Bà ngồi xuống đầu kia chiếc ghế đá, ngay cạnh ông Tâm. Ông Tâm không thấy bà. Nhưng ông bỗng nín khóc, quay sang khoảng trống bên cạnh, như nghe được điều gì.
Bà cụ nhìn ông Tâm rất lâu. Gương mặt bà sáng lên. Bà đưa tay vuốt nhẹ mái tóc bạc của con trai, như vuốt tóc một thằng bé. Bà quay sang Hưng, cười, nói: nó ra rồi con ạ, nó khoẻ rồi, già quá, mà vẫn là thằng Tâm.
Hưng không nói được gì. Anh chỉ gật đầu. Bà cụ mở giỏ cói, đặt cặp lồng cơm xuống ghế đá, cạnh tay ông Tâm. Rồi bà đứng dậy, đi chậm rãi về phía cổng viện, lẫn vào dòng người qua lại dưới nắng chiều, và không quay lại nữa.
Chiếc ghế đá trống
Ông Tâm ngồi thêm một lúc. Ông bảo lạ quá cậu ạ, vừa rồi chú thấy ấm cả người, như hồi bé ốm được mẹ xoa đầu. Ông cười, lau nước mắt, bảo Hưng chở ông ra bến xe.
Trên ghế đá không có cặp lồng cơm nào. Nhưng chỗ bà cụ ngồi có mấy cánh phượng đỏ xếp ngay ngắn, như ai đó vừa nhặt đặt vào.
Từ hôm ấy, bà cụ không ra ghế đá nữa. Hưng chờ mấy chiều liền, rồi hiểu. Ca mổ ba mươi năm của bà đã kết thúc. Con bà đã ra, đã khoẻ, đã già, và bà đã kịp nhìn thấy.
Hưng vẫn chạy xe ôm ở cổng viện. Thỉnh thoảng, gặp một người mẹ nào ngồi chờ con mổ trên ghế đá, anh lại mang cho họ cốc nước, nói giờ cho họ biết, bảo họ yên tâm, bác sĩ ở đây giỏi lắm. Anh bảo, người ngồi chờ ở cổng viện là người mệt nhất mà chẳng ai khám cho, mình hỏi han một câu cũng là một liều thuốc.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao chờ người thân mổ lại căng thẳng đến vậy?
Người chờ không biết chuyện gì đang xảy ra bên trong, thời gian như kéo dài vô tận. Nhiều bệnh viện có khu vực chờ và nhân viên thông báo tiến độ để người nhà bớt lo lắng.
Người nhà chờ bệnh nhân mổ nên chuẩn bị gì?
Nên ăn uống, nghỉ ngơi đủ để giữ sức, mang theo giấy tờ cần thiết và để điện thoại liên lạc được. Có người thay phiên chờ cùng cũng giúp đỡ mệt mỏi.
Vì sao hồn ma chờ đợi là hình tượng quen thuộc trong truyện kể Việt?
Hình ảnh người vợ, người mẹ chờ người thân như hòn Vọng Phu đã in sâu trong văn hoá Việt. Truyện ma kéo dài sự chờ đợi ấy qua ranh giới sống chết, biến nó thành biểu tượng của tình thương.
Vì sao người đi xe ôm ở cổng viện thường thấy nhiều chuyện đời?
Họ đứng ở nơi có đủ niềm vui và nỗi buồn: người khỏi bệnh về nhà, người nghe tin dữ, người chờ suốt đêm. Những câu chuyện ấy khiến họ trở thành người chứng kiến lặng lẽ của bệnh viện.
Vì sao một cử chỉ quan tâm nhỏ lại có ý nghĩa với người đang chờ?
Khi lo lắng, người ta dễ thấy cô đơn và bất lực. Một câu hỏi han, một cốc nước giúp họ cảm thấy được chia sẻ, bớt căng thẳng.
