Ông khách lạ hắng giọng ba lần, nhìn quanh vòng tròn hàng xóm đang chờ, rồi mở đầu câu chuyện ma của mình bằng một câu khiến cả xóm ngơ ngác: ngày xửa ngày xưa, có một con ma, hết.
Chào bạn, đây là Chuyện Ma. Truyện đêm nay là truyện ma hài do mình viết, con ngõ và các nhân vật đều hư cấu. Kể chuyện ma là một nghề khó. Truyện này về một người, hay một hồn, làm nghề ấy dở nhất mà mình từng tưởng tượng ra.
Đêm mất điện ở ngõ Mít
Ngõ Mít là một con ngõ nhỏ trong khu phố cũ của một thành phố miền Bắc, có cây mít già ở đầu ngõ nên người ta gọi thế. Tối thứ bảy mùa hè ấy, cả khu bị cắt điện để sửa trạm biến áp. Trong nhà nóng như lò, cả ngõ kéo ghế nhựa ra đầu ngõ hóng gió.
Không có tivi, không có quạt, điện thoại thì sắp hết pin. Chị Hằng bán nước bày ra mấy cây nến. Thằng Cốm nhà bác Tư đề nghị kể chuyện ma. Cả ngõ hưởng ứng ngay.
Bác Tư kể chuyện ma cái giếng, rất rợn, lũ trẻ ôm nhau. Chị Hằng kể chuyện ma bến xe, làm mấy cậu thanh niên giật mình khi gió thổi tắt nến. Ông giáo Thịnh kể chuyện ma trường học, kể chậm, giọng trầm, tới đoạn cuối thì vỗ tay đánh đét một cái, cả ngõ hét lên rồi cười.
Đúng lúc ấy, có một ông cụ lạ bước ra từ trong ngõ, mặc áo sơ mi trắng cũ, quần ka ki, tóc chải gọn. Ông kéo một chiếc ghế ngồi vào vòng tròn, xin phép rất lịch sự: cho lão kể một chuyện được không.
Câu chuyện dở nhất trong đời
Mọi người vỗ tay mời. Ông cụ hắng giọng ba lần. Rồi ông nói: ngày xửa ngày xưa, có một con ma, hết. Cả ngõ chờ. Ông cụ cũng chờ. Một lúc lâu, thằng Cốm hỏi: hết rồi à ông. Ông cụ gật đầu, mặt nghiêm.
Bác Tư bảo ông kể lại, thêm chi tiết cho rợn. Ông cụ nghĩ một lúc, rồi kể: ngày xửa ngày xưa, có một con ma, nó đi ra, rồi nó đi vào. Hết. Lần này chị Hằng phì cười, sặc cả nước.
Ông giáo Thịnh, vốn là người kể chuyện giỏi, kiên nhẫn hướng dẫn: ông phải tả nó trông thế nào, ở đâu, làm gì, ai gặp nó. Ông cụ gật gù, kể lần thứ ba: có một con ma, trông như người, ở trong nhà, nó ngồi, có người gặp nó, người ấy chào nó, nó chào lại. Hết.
Cả ngõ cười lăn. Có người cười tới rơi khỏi ghế nhựa. Ông cụ ngồi đó, mặt đỏ dần, rồi buồn thiu, cúi đầu nhìn xuống đất.
Ngọn nến không hắt bóng
Đúng lúc cả ngõ đang cười, thằng Cốm bỗng kéo áo mẹ, chỉ xuống chân ông cụ. Ngọn nến đặt ngay trước mặt ông, ai ngồi quanh cũng có bóng đổ dài ra sau lưng. Riêng ông cụ thì không có bóng nào.
Tiếng cười tắt dần. Bác Tư nhìn kỹ, rồi lạnh người. Ông cụ mặc áo sơ mi trắng, quần ka ki, tóc chải gọn, nhìn kỹ mới thấy giống y ông Bảy ở cuối ngõ, người đã mất từ bảy, tám năm trước. Ông Bảy cả đời ít nói, hiền khô, ngày nào cũng ngồi đầu ngõ nghe người ta kể chuyện mà chưa từng kể chuyện nào.
Ông cụ thấy cả ngõ im lặng nhìn mình thì thở dài. Ông bảo, ông nghe mọi người kể chuyện ma bao năm, thích lắm, mà cả đời chưa kể được câu chuyện nào cho ra hồn. Đêm nay mất điện, ông nghĩ mình làm ma rồi, chắc kể chuyện ma sẽ hay. Ai ngờ vẫn dở.
Ông nói tới đây thì lí nhí: đến làm ma mà kể chuyện ma cũng không xong.
Cả xóm an ủi một hồn ma
Không ai bỏ chạy. Có lẽ vì ông Bảy hiền quá, hoặc vì câu chuyện dở quá, chẳng ai sợ nổi. Chị Hằng là người lên tiếng trước. Chị bảo, chuyện ông kể ngắn mà hay, vì có ai ngờ người kể lại chính là ma.
Ông giáo Thịnh gật đầu theo, bảo câu chuyện có con ma chào lại người là câu chuyện hiền nhất ông từng nghe. Bác Tư bảo, kể dở cũng được, quan trọng là ông chịu kể. Lũ trẻ thì vỗ tay rào rào, như vừa nghe chuyện hay nhất đêm.
Ông Bảy ngẩng lên, mắt sáng dần. Ông hỏi: thật à. Cả ngõ đồng thanh: thật. Ông cụ cười, lần đầu tiên, nụ cười hơi méo vì lâu không cười.
Ông giáo Thịnh còn hẹn, tối thứ bảy nào ông cũng ra đầu ngõ dạy ông Bảy kể chuyện. Bài đầu tiên là cách mở đầu sao cho người nghe tò mò.
Câu chuyện thứ hai
Điện có lại lúc gần mười một giờ. Đèn đường bật sáng, quạt trong các nhà quay vù vù. Khi mọi người nhìn lại, chiếc ghế nhựa của ông Bảy đã trống. Chỉ có một nhánh hoa sứ đặt trên ghế, loại hoa trồng trước cửa nhà ông ngày xưa.
Từ đó, cứ đêm nào mất điện, ngõ Mít lại kéo ghế ra đầu ngõ, chừa một chiếc ghế trống. Và đêm nào ông Bảy cũng xuất hiện, kể một chuyện, mỗi lần dài hơn một chút, khá hơn một chút.
Câu chuyện mới nhất của ông dài được năm câu: có một con ma, nó sống ở cuối ngõ, nó thích nghe chuyện, một đêm nó kể chuyện, mọi người vỗ tay cho nó. Hết. Ông giáo Thịnh chấm điểm khá. Ông Bảy sướng ra mặt.
Còn thằng Cốm, giờ đã lên lớp sáu, vẫn hay kể với bạn bè rằng ngõ nhà nó có một hồn ma kể chuyện ma dở nhất thế giới. Nhưng nó không bao giờ quên dặn thêm: dở mà hay, nghe xong ai cũng muốn ông ấy kể tiếp.
Câu hỏi thường gặp
Kể chuyện ma thế nào cho hấp dẫn?
Một câu chuyện ma hay thường có mở đầu gợi tò mò, bối cảnh cụ thể, nhân vật có lý do để có mặt, nhịp kể chậm dần ở đoạn căng thẳng và một kết thúc bất ngờ. Giọng kể, khoảng lặng và ánh sáng xung quanh cũng góp phần lớn.
Vì sao mất điện người ta hay ra ngoài ngồi chung?
Mất điện làm nhà nóng và tối, không có thiết bị giải trí, nên người ta ra ngoài hóng gió và trò chuyện. Đó cũng là dịp hiếm hoi hàng xóm ngồi lại với nhau.
Vì sao trong truyện ma, ma thường không có bóng?
Nhiều truyện dân gian coi bóng là dấu hiệu của thân thể vật chất. Hồn ma không có thân xác nên được tả là không đổ bóng, không in hình trong gương.
Ngồi gần nến khi mất điện cần lưu ý gì?
Nên đặt nến trên đế chắc chắn, xa rèm, giấy, vật dễ cháy, để ngoài tầm với của trẻ nhỏ và không để nến cháy khi không có người trông.
Truyện có thật không?
Không. Đây là truyện ma hài hư cấu, ngõ Mít, ông Bảy và các hàng xóm đều do người viết tưởng tượng.
