Anh Quốc ngồi bên hồ từ năm giờ sáng tới mười giờ trưa không dính một con cá, trong khi ông cụ ngồi cách anh ba bước vừa thả câu là cần cong vút.
Chào bạn, đây là Chuyện Ma. Truyện đêm nay là truyện ma vui do mình viết, hồ nước và nhân vật đều hư cấu. Người câu cá có câu: cá cắn câu là may, ngồi được bên hồ là phúc. Nhân vật của mình đêm nay chỉ hiểu nửa sau của câu ấy sau khi gặp một người lạ.
Người thành phố đi câu
Anh Quốc ba mươi chín tuổi, làm quản lý dự án ở thành phố, ngày nào cũng ngồi họp và nhìn màn hình. Bác sĩ bảo anh căng thẳng quá, nên tìm thú vui gì đó chậm lại. Anh chọn câu cá, mua nguyên bộ cần câu đắt tiền, xem cả chục video hướng dẫn.
Kỳ nghỉ phép, anh lái xe lên một hồ chứa nước ở vùng cao nguyên, nơi bạn anh bảo vắng người, nhiều cá. Anh dậy từ bốn giờ, ra bờ hồ khi sương còn trắng mặt nước, rừng thông lặng im phía sau.
Anh bày đồ nghề ra, mồi trộn theo công thức trên mạng, phao loại tốt nhất. Anh quăng câu, ngồi xuống ghế gấp, mắt dán vào phao. Năm phút, anh kiểm tra điện thoại. Mười phút, anh kéo câu lên xem mồi còn không. Mười lăm phút, anh đổi chỗ.
Tới chín giờ, anh đã đổi mồi bốn lần, đổi chỗ ba lần, mà cái phao vẫn nằm im như cắm trên mặt kính.
Ông cụ đội nón lá
Cách anh ba bước có một ông cụ đội nón lá, mặc áo bà ba nâu, ngồi trên một hòn đá phẳng. Ông có một cái cần câu tre, dây cước, lưỡi câu nhỏ, không có hộp mồi nào cả. Anh Quốc không nhớ ông tới từ lúc nào.
Ông cụ quăng câu nhẹ như phẩy tay. Mấy hơi thở sau, cần tre cong xuống, ông kéo lên một con cá rô phi to bằng bàn tay. Ông gỡ lưỡi, nhìn con cá một lúc, rồi thả nó lại xuống hồ.
Rồi lại quăng. Lại dính. Lại thả. Cá chép, cá mè, cá rô, con nào dính lên cũng được ông ngắm nghía rồi trả về nước. Anh Quốc nhìn mà đỏ mặt, vừa ghen tị vừa tò mò.
Tới lần thứ mười, anh không chịu được nữa, bê ghế lại gần, hỏi ông dùng mồi gì. Ông cụ cười, chìa tay ra cho anh xem lưỡi câu. Không có mồi nào. Chỉ là một cái lưỡi câu trống.
Bài học đầu tiên
Anh Quốc nài ông dạy. Ông cụ bảo được, nhưng phải làm theo, không hỏi. Bài đầu tiên: cất điện thoại vào xe. Anh Quốc nhăn nhó, nhưng làm theo.
Bài thứ hai: ngồi yên, nhìn mặt hồ, không nhìn phao. Anh ngồi. Năm phút đầu, đầu anh nghĩ tới cuộc họp tuần sau. Mười phút, anh nghĩ tới tiền nhà. Mười lăm phút, anh bắt đầu nghe tiếng chim trong rừng thông, tiếng gió lướt trên mặt nước, tiếng sóng nhỏ vỗ vào bờ đá.
Ba mươi phút sau, anh không còn nghĩ gì nữa. Anh chỉ ngồi, thở, nhìn sương tan dần trên mặt hồ. Và đúng lúc ấy, cái phao của anh chìm xuống.
Anh giật mình kéo lên. Một con cá rô phi nhỏ, vảy bạc lấp lánh dưới nắng sớm. Anh reo lên như đứa trẻ. Ông cụ gật đầu, bảo: giờ thả nó đi. Anh ngập ngừng một giây, rồi gỡ lưỡi, thả con cá về hồ. Anh thấy nhẹ cả người một cách khó hiểu.
Ông cụ không có thật
Hai người ngồi câu tới trưa. Ông cụ kể ông làm nghề đánh cá ở vùng này từ hồi chưa có hồ, khi đây còn là thung lũng có con suối. Rồi người ta đắp đập, nước dâng lên, làng ông dời đi chỗ khác. Ông thì vẫn quen ra đây ngồi.
Gần trưa, anh Quốc ra xe lấy chai nước mời ông. Lúc quay lại, hòn đá phẳng trống trơn. Không có ông cụ, không có cần tre, chỉ có một chiếc nón lá úp trên đá, bên dưới là mấy con ốc nhỏ xếp thành vòng tròn.
Anh hỏi quanh. Chị bán nước ven hồ nghe tả thì cười, bảo à, ông Tư cá. Người câu ở đây ai cũng gặp ông một lần. Ông mất lâu rồi, từ trước khi chị lên đây ở. Người ta bảo ông chỉ hiện ra với người câu mà nóng ruột nhất.
Anh Quốc nghe xong không thấy sợ. Anh chỉ thấy buồn cười, vì hoá ra mình được xếp hạng nóng ruột nhất cả hồ.
Người câu cá kiên nhẫn nhất
Từ đó, cứ vài tháng, anh Quốc lại lên hồ. Anh để điện thoại trong xe. Anh câu bằng cần tre mua của một ông thợ trong làng. Anh ngồi trên hòn đá phẳng, câu được con nào thì ngắm một lúc rồi thả.
Đồng nghiệp hỏi anh đi câu được bao nhiêu cá. Anh bảo được nhiều lắm, nhưng thả hết rồi. Ai cũng nghĩ anh nói dối. Anh chỉ cười.
Có hôm, ngồi được một lúc, anh nghe bên cạnh có tiếng phẩy câu nhẹ như phẩy tay. Anh không quay sang, chỉ khẽ nói: chào ông. Một tiếng cười khẽ đáp lại, rồi cả hai cùng nhìn mặt hồ, không nói gì thêm.
Tới lần thứ năm lên hồ, anh gặp một cậu thanh niên bày đầy đồ nghề đắt tiền, đổi mồi liên tục, mặt cau có. Anh Quốc bê ghế lại gần, chìa ra chiếc lưỡi câu trống, mỉm cười bảo: muốn học không, nhưng phải làm theo, không hỏi.
Câu hỏi thường gặp
Câu cá thả lại là gì?
Câu cá thả lại là cách câu để giải trí, sau khi câu được thì gỡ lưỡi nhẹ nhàng và thả cá về nước. Cách này giúp giữ nguồn cá và được nhiều người câu cá thể thao ưa chuộng.
Vì sao câu cá giúp thư giãn?
Câu cá buộc người ta ngồi yên, nhìn mặt nước, nghe âm thanh thiên nhiên, tạm rời điện thoại và công việc. Khoảng lặng ấy giúp đầu óc chậm lại, nhiều người thấy bớt căng thẳng.
Đi câu ở hồ chứa nước cần lưu ý gì?
Nên tìm hiểu quy định của địa phương và đơn vị quản lý hồ, tránh khu vực cấm, giữ an toàn khi đứng gần bờ dốc trơn, mang áo phao nếu ra gần mép nước và không xả rác.
Cần câu tre khác cần câu hiện đại thế nào?
Cần tre nhẹ, dẻo, đơn giản, cảm giác cá cắn rõ. Cần hiện đại có máy câu, thả xa và kéo cá lớn tốt hơn. Mỗi loại hợp một kiểu câu riêng.
Truyện có thật không?
Không. Đây là truyện ma vui hư cấu, anh Quốc, ông Tư cá và hồ nước đều do người viết tưởng tượng.
