Có một hồn ma không làm ai sợ, nó chỉ làm hoá đơn tiền điện của Thảo giảm đi một nửa, và mọi chuyện bắt đầu từ một chiếc quạt tự tắt lúc một giờ sáng.
Chào bạn, đây là Chuyện Ma. Đêm nay mình kể một truyện ma vui, truyện do mình viết ra, khu trọ và những người trong đó đều là hư cấu. Bạn không cần trùm chăn kín đầu đâu, cứ nằm cho thoải mái, có khi nghe xong bạn lại đứng dậy đi tắt cái đèn đang sáng thừa trong nhà.
Căn phòng cuối dãy và lời nói vội của chủ trọ
Thảo hai mươi bốn tuổi, làm kế toán cho một cửa hàng vật liệu xây dựng. Cô thuê căn phòng cuối cùng trong dãy trọ mười hai phòng nằm sâu trong một con hẻm của thành phố phía nam. Phòng rộng, giá lại rẻ hơn các phòng khác một chút.
Chủ trọ là anh Khoa, con trai bà chủ cũ. Lúc giao chìa khoá, anh gãi đầu, nói nhanh như sợ mình đổi ý: phòng này mát lắm, chỉ có cái điện hơi lạ một chút, em ở rồi biết. Thảo gật đầu cho qua.
Phải nói thật, Thảo là người hay quên nhất nhà. Đèn nhà tắm để sáng cả ngày, quạt chạy vù vù khi cô đã đi làm, cục sạc điện thoại cắm từ sáng tới tối.
Đêm đầu tiên, khoảng một giờ sáng, chiếc quạt đứng bỗng tắt phụt. Thảo tưởng cúp điện, nhưng đèn ngoài hành lang vẫn sáng trưng. Cô bật lại. Mười phút sau quạt lại tắt, và lần này cô thấy rõ, cái nút trên thân quạt bị ấn xuống, gọn gàng, như có ngón tay ai vừa chạm vào.
Những công tắc tự gạt và bà Tư của cả xóm
Sáng hôm sau, cục sạc đã bị rút ra khỏi ổ, dây cuộn tròn ngay ngắn đặt giữa bàn, như một lời nhắc không cần nói. Rồi suốt một tuần, căn phòng như có người ở chung. Cô vừa bước ra khỏi nhà tắm là đèn tắt. Cô đứng mở tủ lạnh lâu quá, cánh tủ tự khép lại đánh cạch.
Thảo sợ thật sự. Cô đi hỏi bà Sáu bán xôi đầu hẻm. Bà Sáu nghe xong thì cười móm mém: chắc bà Tư đó con. Bà Tư là chủ cũ của dãy trọ, mất đã ba năm, nổi tiếng cả xóm vì tính tiền điện tới từng số lẻ.
Hồi bà còn sống, tối nào cũng cầm đèn pin đi dọc hành lang, gõ cửa từng phòng nhắc tắt đèn. Phòng nào quên bị bà dán một tờ giấy lên cửa, chữ to tướng. Bà khó vậy chứ thương người, bà nói tiền điện là tiền cơm.
Tối đó Thảo về, đứng giữa phòng, chắp tay nói nhỏ: dạ con chào bà, con mới tới, con hay quên thiệt, bà có nhắc thì nhắc nhẹ thôi nghen bà. Không có tiếng trả lời. Nhưng đêm đó chiếc quạt chạy êm tới gần sáng, chỉ tắt đúng lúc trời bắt đầu dịu.
Những bài học tiết kiệm lúc nửa đêm
Từ hôm đó, hai bà cháu sống chung theo kiểu không ai nói với ai câu nào. Thảo cho máy giặt chạy nửa lồng, sáng ra cửa máy mở toang, đồ bị dồn lại chờ cho đủ một mẻ. Cô bật điều hoà mười tám độ, cái điều khiển tự nhảy lên hai mươi sáu. Cô hạ xuống, nó nhảy lên, ba lần liền.
Có đêm cô thức khuya làm báo cáo quyết toán, đèn bàn tắt cái phụt. Thảo năn nỉ: bà ơi con đang làm việc, sáng mai phải nộp sếp. Đèn bàn sáng lại, nhưng đèn trần thì tắt, chỉ chừa đúng một vòng sáng tròn trên mặt bàn. Cô ngồi đó bật cười một mình lúc hai giờ sáng.
Bạn trai cô tới chơi, đứng mở tủ lạnh tìm nước, cánh tủ khép lại kẹp nhẹ vào vai cậu. Cậu quay sang trách Thảo đẩy. Thảo thản nhiên nói: không phải em, bà Tư đó. Từ đó cậu chỉ dám tới chơi vào buổi trưa.
Dần dần Thảo bắt đầu tắt đèn trước khi bà kịp tắt. Ra khỏi phòng là cô quay lại nhìn một vòng, rút sạc, gạt công tắc. Cô thấy như đang thi đua với bà, và cô muốn thắng.
Hoá đơn tiền điện và buổi họp dưới giàn bông giấy
Cuối tháng, anh Khoa đi ghi số điện. Đứng trước công tơ phòng cuối dãy, anh dụi mắt đọc lại mấy lần. Số điện chỉ bằng một nửa các phòng khác, trong khi phòng có máy lạnh. Anh gọi thợ tới kiểm tra, công tơ chạy chuẩn.
Ba tháng liền như vậy. Mấy phòng khác bắt đầu thắc mắc sao phòng cuối dãy trả ít thế. Một tối chủ nhật, anh Khoa gom cả khu trọ ra ngồi dưới giàn bông giấy, nhờ Thảo chia sẻ bí quyết tiết kiệm điện cho mọi người cùng học.
Thảo đứng lên, đỏ mặt, nói thật: em không có bí quyết gì hết, có người tắt giùm em. Cả khu trọ cười ồ, tưởng cô đùa. Chỉ có anh Khoa ngồi im một lúc, rồi nói nhỏ, giọng nghèn nghẹn: hồi đó má anh cũng y như vậy.
Đêm ấy, đúng mười một giờ, toàn bộ đèn hành lang của dãy trọ tắt cái phụt, chỉ chừa lại đúng một bóng ở chân cầu thang. Hồi bà Tư còn đi tuần, bà cũng chỉ để lại đúng một bóng đèn ấy, để ai về khuya khỏi vấp.
Phòng nào cũng muốn được bà ghé thăm
Từ sau buổi họp, khu trọ có thêm một chuyện lạ: phòng nào cũng muốn được bà ghé. Người ta dán giấy trước cửa, bà ơi phòng con tiền điện cao quá, bà ghé dùm con. Một cậu sinh viên còn bày cả đĩa bánh pía mời bà.
Nhưng bà có vẻ chỉ ở phòng cuối dãy. Sau này Thảo mới biết, đó từng là căn phòng bà Tư ở suốt hai mươi năm.
Một năm sau, Thảo lấy chồng, dọn đi. Ngày dọn đồ, cô lau sạch từng cái công tắc, rồi dán một tờ giấy nhỏ cạnh cửa: bà ơi, người tới sau chắc còn hay quên hơn con, bà nhắc giùm người ta nghen, con cảm ơn bà.
Vài tháng sau, anh Khoa nhắn tin kể chuyện. Người mới thuê phòng cuối dãy là một ông thầy giáo về hưu, kỹ tính tới mức tám giờ tối là tự tắt hết đèn. Thế là bây giờ, đêm nào bà Tư cũng phải đi bật đèn cho ông, vì tiết kiệm thì tốt, chứ để hư mắt thì bà không chịu.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao mình hay quên tắt đèn, tắt quạt khi ra khỏi phòng?
Những việc lặp đi lặp lại hằng ngày thường được làm theo thói quen tự động, não ít ghi nhớ từng lần. Cách dễ nhất là gắn việc tắt điện với một động tác chắc chắn có, như lúc cầm chìa khoá, và dán một mẩu giấy nhắc ngay cạnh cửa.
Công tắc hay cầu dao điện tự nhảy là do đâu?
Cầu dao tự ngắt thường vì quá tải, chạm chập hoặc rò điện, đó là cơ chế bảo vệ. Công tắc cũ có thể mòn lò xo nên tiếp xúc chập chờn. Gặp tình huống này nên nhờ thợ điện kiểm tra, vì điện chập chờn có thể gây nguy hiểm.
Vì sao ở phòng mới hay có cảm giác như có ai đó?
Ở môi trường lạ, não tăng cảnh giác, những tiếng động và thay đổi nhỏ chưa quen dễ được hiểu thành dấu hiệu có người. Khi đã quen với tiếng ồn nền của căn phòng, cảm giác này thường giảm dần.
Truyện ma vui có làm người nghe bớt sợ không?
Nỗi sợ và tiếng cười đều làm cơ thể căng lên rồi thả lỏng. Một câu chuyện dắt người nghe qua chút hồi hộp rồi kết bằng tiếng cười giúp thả lỏng nhanh hơn, nên nhiều người thích nghe trước khi ngủ.
Vì sao người Việt hay nói chuyện với người đã khuất như còn sống?
Trong tục thờ cúng tổ tiên, người khuất vẫn được xem là thành viên của gia đình. Thưa gửi, chào hỏi là cách thể hiện lòng nhớ thương và giữ sợi dây gắn bó, hơn là một nghi thức đòi hỏi điều gì.
