Anh Trung vừa định liếc sang bài người bên cạnh thì nghe sát bên tai một tiếng gõ thước khô khốc lên mặt bàn, mà cả hai giám thị vẫn đang ngồi tít trên bục.
Chào bạn, đây là Chuyện Ma. Truyện đêm nay là truyện ma vui do mình viết, ngôi trường và các nhân vật đều hư cấu. Ai từng ngồi trong phòng thi hẳn nhớ cảm giác có một ánh mắt đang nhìn mình từ phía sau. Truyện này về một ánh mắt như thế.
Lớp học của những người đi làm
Lớp đại học vừa làm vừa học ngành kế toán ấy học buổi tối, trong một dãy nhà cũ của trường ở thành phố. Học viên đủ tuổi: anh Trung bốn mươi lăm tuổi làm thủ kho, chị Sen ba mươi tám tuổi bán hàng, cô Vy hai mươi hai tuổi làm thu ngân, ông Lập năm mươi tám tuổi muốn học cho biết trước khi về hưu.
Ai cũng mệt sau một ngày làm việc. Ai cũng sợ thi. Kỳ thi cuối môn kế toán tài chính khó nhất, cả lớp đồn nhau giám thị năm nay là hai thầy cô trẻ, dễ tính, chắc có thể nhìn bài nhau một chút.
Anh Trung chuẩn bị sẵn một mẩu giấy nhỏ chép công thức, nhét trong ống tay áo. Chị Sen ghi mấy định khoản lên lòng bàn tay. Cô Vy định ngồi cạnh ông Lập, vì ông chăm nhất lớp.
Tối thi, phòng thi có hai giám thị trẻ, một thầy một cô, ngồi trên bục. Ở góc cuối phòng có thêm một người, một ông cụ gầy, áo sơ mi trắng cài tới cổ, kính gọng đen, tay cầm cây thước gỗ, ngồi trên chiếc ghế cũ kê sát tường.
Những tiếng gõ thước
Ai cũng tưởng ông cụ là giám thị hành lang hay cán bộ phòng đào tạo. Ông không nói gì, chỉ ngồi đó, mắt nhìn qua gọng kính, nhìn từng người một.
Mười phút sau khi phát đề, anh Trung kéo nhẹ ống tay áo. Cộp. Một tiếng gõ thước vang lên ngay sát bàn anh. Anh giật mình nhìn lên. Ông cụ vẫn ngồi ở góc cuối, cách anh cả ba dãy bàn, nhưng ánh mắt đang nhìn thẳng vào anh. Anh nhét vội mẩu giấy vào sâu trong tay áo.
Hai mươi phút sau, chị Sen hé lòng bàn tay. Cộp. Lần này tiếng thước gõ ngay mép bàn chị, rõ tới mức chị thấy mặt bàn rung lên. Chị nắm chặt tay lại, mặt đỏ bừng. Cô Vy định nghiêng người nhìn sang bài ông Lập, chưa kịp nghiêng thì đã nghe một tiếng e hèm rất già, rất nghiêm, ngay sau gáy.
Từ đó tới cuối giờ, cả phòng ngồi thẳng lưng, mắt dán vào bài mình. Không một tiếng thì thầm, không một cái liếc ngang. Hai giám thị trẻ trên bục nhìn nhau, ngạc nhiên vì lớp ngoan quá mức.
Danh sách chỉ có hai tên
Hết giờ, mọi người nộp bài. Anh Trung quay xuống góc cuối phòng định chào ông cụ, thì chiếc ghế cũ đã trống, chỉ có cây thước gỗ đặt ngang trên mặt ghế.
Anh lên hỏi thầy giám thị trẻ: ông cụ ngồi cuối phòng là cán bộ phòng nào ạ. Thầy giám thị nhíu mày, mở danh sách coi thi ra. Danh sách ghi đúng hai cái tên, thầy và cô. Thầy bảo, phòng này chỉ có hai giám thị, anh nhìn nhầm ai chăng.
Cả lớp xúm lại. Ai cũng nhớ rõ ông cụ áo trắng kính đen, ai cũng nghe tiếng thước. Cô giám thị trẻ nghe tả thì tái mặt. Cô bảo cô từng nghe các thầy lớn tuổi kể về thầy Khiêm, người dạy kế toán ở trường mấy chục năm, nổi tiếng coi thi nghiêm nhất trường, cây thước gỗ không rời tay. Thầy mất đã lâu.
Ông Lập, người lớn tuổi nhất lớp, bỗng bật cười. Ông bảo hồi trẻ ông từng học một khoá ngắn hạn ở đây, chính thầy Khiêm coi thi, và ông bị thầy gõ thước vì nhìn đồng hồ của người bên cạnh. Ông bảo, mấy chục năm rồi mà thầy vẫn không tha ai.
Kết quả bất ngờ
Hai tuần sau, điểm thi được công bố. Lớp vừa làm vừa học ấy có tỉ lệ qua môn cao nhất khoa từ trước tới giờ. Ai cũng được điểm thật của mình, không cao vọt, nhưng không ai trượt.
Anh Trung bảo, tối thi anh sợ quá nên không dám dùng mẩu giấy, đành ngồi nhớ lại những gì đã học. Hoá ra anh nhớ được nhiều hơn anh tưởng. Chị Sen bảo, lòng bàn tay chị đổ mồ hôi tới mức chữ trên đó nhoè hết, đằng nào cũng chẳng đọc được, chị đành tự làm, mà làm đúng.
Cô Vy thì kể, cô không nhìn được bài ông Lập nên phải tự tính, tính sai một chỗ, nhưng bù lại cô hiểu bài thật. Ông Lập được điểm cao nhất lớp. Ông bảo, có thầy Khiêm ngồi sau thì ai cũng phải học thật.
Phòng đào tạo nghe chuyện thì cười, bảo học viên căng thẳng nên tưởng tượng. Nhưng từ kỳ sau, phòng thi ấy luôn được kê sẵn một chiếc ghế ở góc cuối, cạnh tường.
Lời cảm ơn trên bảng
Ngày bế giảng, cả lớp ở lại phòng học cũ. Mỗi người mang theo một bông hoa, đặt lên chiếc ghế ở góc cuối phòng, cạnh cây thước gỗ mà không ai dám cầm đi.
Anh Trung, người từng định quay cóp, được cả lớp cử lên bảng viết một dòng cảm ơn. Anh cầm phấn, nghĩ mãi, rồi viết: cảm ơn thầy đã bắt tụi em học thật.
Sáng hôm sau, cô lao công dọn phòng kể lại, dòng chữ trên bảng vẫn còn, nhưng bên dưới có thêm một chữ viết bằng phấn, nét chữ cũ, nghiêng, đều đặn như chữ giáo viên ngày xưa: đạt.
Còn anh Trung thì giờ đã có bằng, được lên làm kế toán kho. Mỗi lần thấy nhân viên mới định làm tắt, anh lại gõ nhẹ cây bút lên mặt bàn một tiếng cộp, rồi tự cười một mình.
Câu hỏi thường gặp
Học đại học vừa làm vừa học có gì khác hệ chính quy?
Hệ vừa làm vừa học thường dành cho người đã đi làm, học buổi tối hoặc cuối tuần, thời gian linh hoạt hơn. Chương trình và điều kiện tốt nghiệp theo quy định của từng trường, nên hỏi trực tiếp nhà trường.
Vì sao quay cóp lại có hại cho chính người học?
Quay cóp có thể giúp qua một bài thi nhưng người học không nắm được kiến thức, dễ hổng khi đi làm thật. Ngoài ra còn có thể bị xử lý kỷ luật theo quy chế thi.
Làm sao bớt căng thẳng trước kỳ thi?
Ôn bài đều từ sớm, ngủ đủ đêm trước khi thi, ăn nhẹ, tới phòng thi sớm và hít thở chậm vài lần trước khi làm bài thường giúp đầu óc bình tĩnh hơn.
Vì sao trong phòng yên tĩnh ta hay tưởng có người nhìn mình?
Khi căng thẳng, não cảnh giác cao, dễ cảm nhận những chuyển động nhỏ ở rìa tầm mắt và những âm thanh khẽ thành dấu hiệu có người theo dõi.
Truyện có thật không?
Không. Đây là truyện ma vui hư cấu, lớp học, thầy Khiêm và các học viên đều do người viết tưởng tượng.
