Đêm đầu tiên ở nhà mới, Hoa đang ngủ thì nghe từ trên mái vọng xuống một tiếng ho khục khặc, rồi một giọng già gọi rất rõ: Tí ơi, vào ăn cơm.
Chào bạn, đây là Chuyện Ma. Truyện đêm nay là truyện ma vui do mình viết, căn nhà và các nhân vật đều hư cấu. Ai từng dọn về một căn nhà cũ hẳn có lúc tự hỏi người ở trước mình là ai. Truyện này, căn nhà tự trả lời.
Căn nhà ở ngoại ô
Hoa và Quân cưới nhau được hai năm, dồn hết tiền tiết kiệm mua một căn nhà cấp bốn có sân nhỏ ở vùng ven một thành phố phía nam. Chủ cũ là một ông cụ sống một mình, ông mất, con cháu ở xa bán lại nhà, để lại cả bộ bàn ghế gỗ và một cây khế trĩu quả ngoài sân.
Nhà mái tôn, trần thạch cao, giữa mái và trần có một khoảng hở lớn để thông gió. Quân bảo nhà thoáng, mùa nóng dễ chịu. Hoa thì chỉ cần có cây khế, cô mê khế từ bé.
Đêm đầu tiên, hai vợ chồng mệt lả sau ngày dọn đồ, nằm xuống là ngủ. Rồi tiếng ho vang lên từ trên mái. Khục khặc, khục khặc, đúng kiểu ho của người già hút thuốc lâu năm.
Rồi tiếng gọi: Tí ơi, vào ăn cơm. Rồi im. Hoa lay Quân dậy. Quân ngồi nghe một lúc, không thấy gì, bảo em mơ thôi, rồi ngủ tiếp.
Ông cụ trên mái nhà
Nhưng đêm nào cũng có. Có đêm là tiếng ho. Có đêm là tiếng gọi Tí ơi. Có đêm là tiếng mắng: con mèo kia, xuống ngay. Có đêm còn nghe tiếng huýt sáo một bài hát cũ, huýt sai nhịp mà rất say sưa.
Hoa hỏi bà hàng xóm. Bà bảo ông cụ chủ cũ hiền lắm, nuôi một con chó tên Tí, ho suốt vì hút thuốc lào, hay đuổi mèo nhà bà vì mèo trèo lên ăn vụng cá phơi. Bà còn bảo ông huýt sáo bài ấy cả ngày, cả xóm thuộc lòng.
Hoa nghe xong lạnh gáy. Tối ấy, cô thắp một nén hương ngoài hiên, khấn ông cụ cho vợ chồng cô ở yên. Đêm ấy, tiếng ho lại vang lên, kèm thêm một câu mới: thơm quá.
Quân bắt đầu thấy không yên. Anh đi ngủ mà mắt cứ nhìn lên trần. Hai vợ chồng bàn nhau, hay là mời ai về xem, nhưng rồi nghĩ lại, ông cụ hiền như thế, chắc cũng không làm gì hại ai.
Leo lên mái nhà
Một chiều chủ nhật, Quân quyết định leo lên xem cho rõ. Anh dựng thang, Hoa cầm đèn pin đứng dưới. Anh đẩy một tấm thạch cao ở góc trần lên, thò đầu vào khoảng tối giữa mái và trần.
Bụi bay mù mịt. Rồi từ góc tối, một giọng già cất lên ngay trước mặt anh, to và rõ: Tí ơi, vào ăn cơm.
Quân suýt ngã khỏi thang. Hoa hét lên. Đèn pin rọi vào góc tối, và một cái đầu xanh lá ló ra, mắt tròn vo, mỏ khoằm, nghiêng nghiêng nhìn hai vợ chồng như nhìn khách lạ.
Đó là một con vẹt. Một con vẹt lông xanh, đuôi dài, béo tròn, đang đứng trên thanh xà gồ, bên cạnh là một cái tổ làm bằng rơm và mấy mẩu giẻ. Nó ho khục khặc hai tiếng, rồi huýt sáo đúng cái bài hát cũ sai nhịp.
Người bạn cũ của ông cụ
Hoá ra ông cụ chủ cũ có nuôi một con vẹt. Con cháu ông về lo việc, không ai để ý tới nó. Nó sợ người lạ nên bay lên trốn trong mái, sống bằng khế chín ngoài sân và cá phơi nhà hàng xóm, đúng là thủ phạm ăn vụng mà ông cụ từng đổ oan cho mèo.
Mọi tiếng ho, tiếng gọi, tiếng mắng, tiếng huýt sáo đều là giọng ông cụ, con vẹt nghe mỗi ngày suốt nhiều năm, nhại lại y nguyên. Câu thơm quá hôm Hoa thắp hương, chắc là câu ông cụ hay nói mỗi lần nấu cơm.
Hoa vừa cười vừa rơm rớm nước mắt. Cô bảo, vậy là ông cụ để lại cả giọng nói của mình trong căn nhà này. Quân thì vẫn còn run chân, ngồi bệt dưới chân thang, bảo anh xin rút lại câu em mơ thôi.
Hai vợ chồng đặt một đĩa khế chín và một bát nước lên nóc tủ, sát chỗ tấm trần. Sáng hôm sau, đĩa khế sạch trơn.
Thành viên mới trong nhà
Phải mất ba tuần con vẹt mới chịu bay xuống. Hoa đặt tên nó là Ông, vì nó nói giọng ông cụ. Ông đậu trên lưng ghế gỗ, ăn khế, ho khục khặc, gọi Tí ơi mỗi chiều đúng sáu giờ.
Rồi dần dần, Ông học thêm tiếng mới. Ông học tiếng Quân gọi vợ ơi. Ông học tiếng chuông điện thoại của Hoa, kêu y hệt tới mức Hoa chạy đi tìm máy mấy lần một ngày. Ông học luôn câu Quân hay nói mỗi khi thua trận bóng: thôi xong.
Bà hàng xóm sang chơi, nghe con vẹt ho và gọi Tí ơi thì ngồi lặng đi một lúc. Bà bảo nghe y như ông cụ còn ngồi ngoài hiên.
Năm sau, Hoa sinh con gái. Đêm đầu tiên đưa con về nhà, đứa bé khóc ré lên, cả nhà cuống cuồng. Đúng lúc ấy, từ lưng ghế gỗ, con vẹt huýt lên cái bài hát cũ sai nhịp, chậm rãi, đều đều. Đứa bé nín bặt, mắt mở tròn, rồi ngủ ngon lành. Và từ đó trong nhà có một ông vẹt chuyên ru cháu, bằng giọng của một ông cụ chưa từng gặp đứa cháu nào.
Câu hỏi thường gặp
Vẹt có bắt chước được giọng người không?
Một số loài vẹt có khả năng nhại âm thanh rất giỏi, kể cả giọng nói, tiếng ho, tiếng huýt sáo, chuông điện thoại. Chúng học qua việc nghe lặp lại nhiều lần trong thời gian dài.
Vì sao vẹt hay trốn khi gặp người lạ?
Vẹt là loài nhạy cảm, quen với người chăm sóc. Mất chủ hoặc gặp người lạ, chúng dễ sợ hãi, trốn vào chỗ cao và kín, cần thời gian để làm quen lại.
Nuôi vẹt cần lưu ý gì?
Vẹt cần lồng hoặc chỗ ở rộng, thức ăn phù hợp, nước sạch và nhiều thời gian trò chuyện, chơi đùa. Một số loài vẹt được pháp luật bảo vệ, nên tìm hiểu kỹ nguồn gốc và quy định trước khi nuôi.
Vì sao tiếng động trên mái nhà nghe rất rõ ban đêm?
Mái tôn và khoảng trống giữa mái và trần dễ khuếch đại âm thanh. Ban đêm yên tĩnh nên tiếng chuột, chim hay mèo đi lại trên mái nghe rõ hơn nhiều.
Truyện có thật không?
Không. Đây là truyện ma vui hư cấu, vợ chồng Hoa và Quân, ông cụ và con vẹt đều do người viết tưởng tượng.