Bấm phím một để báo sự cố, phím hai để tra cước, phím ba để gặp nhân viên, còn nếu bạn muốn nói chuyện với người gọi trước bạn, xin hãy bấm phím chín.
Chào bạn, đây là Chuyện Ma. Truyện đêm nay là truyện hư cấu, nhân vật và tổng đài trong truyện đều do mình nghĩ ra. Truyện này không đáng sợ lắm, nhưng nó dành cho những ai từng có một đêm chỉ cần một người lạ bảo rằng mọi thứ rồi sẽ ổn.
Mạng mất lúc mười một giờ
Toàn làm kỹ sư phần mềm, ba mươi hai tuổi, sống một mình trong căn hộ thuê. Đêm ấy anh phải nộp một bản báo cáo trước sáng, đang gõ dở thì mạng mất. Đèn trên bộ phát sóng tắt ngấm. Anh khởi động lại hai lần, không ăn thua. Điện thoại cũng không bắt được sóng di động, căn hộ nằm ở góc khuất.
Anh ra ban công, chỗ duy nhất có một vạch sóng, gọi lên tổng đài nhà mạng. Giọng máy quen thuộc vang lên, chào mừng quý khách, đọc một loạt lựa chọn. Anh định bấm phím một thì giọng máy đọc tiếp một dòng anh chưa nghe bao giờ.
Nếu quý khách muốn nói chuyện với người gọi trước quý khách, xin bấm phím chín.
Toàn nghĩ chắc là tính năng mới, kiểu kết nối khách hàng gặp cùng sự cố để chia sẻ thông tin. Anh mệt, buồn ngủ, và tò mò. Anh bấm chín.
Cậu học sinh ở đầu dây
Đầu dây có tiếng sột soạt, rồi một giọng con trai còn đang vỡ giọng, run run: alô, có ai không ạ. Toàn bảo có, anh cũng đang gọi báo mất mạng. Cậu kia oà lên như vớ được phao.
Cậu bảo nhà cậu mất mạng từ chiều, mai cậu thi học sinh giỏi cấp tỉnh môn tin học, cậu cần tải tài liệu ôn mà không tải được. Cậu gọi tổng đài cả chục lần, toàn máy trả lời. Bố mẹ đi làm ca đêm, cậu ở nhà một mình, không biết làm gì nữa.
Toàn nghe mà thấy quen quen. Anh hỏi cậu thi môn gì, phần nào cậu sợ nhất. Cậu bảo phần đệ quy, đọc mãi không hiểu. Toàn cười, phần ấy anh dạy được. Anh ngồi trên bậc thềm ban công, giảng cho cậu bé qua điện thoại, bằng những ví dụ đơn giản nhất, về những con búp bê lồng vào nhau, về chiếc gương soi vào gương.
Một tiếng trôi qua. Cậu bé bắt đầu hiểu. Giọng cậu bớt run. Cậu bảo anh giảng dễ hiểu hơn thầy ở trường. Toàn quên cả bản báo cáo đang dở.
Những chi tiết trùng khớp
Giữa chừng, cậu bé kể nhà cậu ở một thị trấn ven biển, gần một ngọn hải đăng, đêm nào ánh đèn cũng quét qua cửa sổ phòng cậu. Toàn khựng lại. Anh lớn lên ở một thị trấn ven biển có ngọn hải đăng. Ánh đèn quét qua cửa sổ phòng anh mỗi đêm.
Anh hỏi cậu đang dùng máy gì. Cậu bảo máy tính để bàn cũ của bố, màn hình to, hay treo khi mở nhiều cửa sổ. Anh hỏi cậu nuôi con gì không. Cậu bảo nuôi một con mèo vàng tên Bánh Quy, đang nằm trên bàn phím.
Toàn ngồi lặng. Năm mười bảy tuổi, anh có một con mèo vàng tên Bánh Quy. Đêm trước kỳ thi học sinh giỏi tỉnh, mạng nhà anh mất, anh gọi tổng đài suốt buổi tối, và có một người lạ, một giọng đàn ông trầm, đã giảng cho anh phần đệ quy qua điện thoại tới tận khuya.
Anh đã quên chuyện ấy từ lâu. Anh chỉ nhớ hôm sau đi thi, đề có một câu đệ quy, anh làm được, và đó là lần đầu anh nghĩ mình có thể theo nghề này.
Điều muốn nói với chính mình
Toàn hỏi tên cậu bé. Cậu bảo cậu tên Toàn. Anh nhắm mắt lại. Anh không biết đây là lỗi tổng đài, là giấc mơ vì mệt, hay là điều gì khác. Nhưng anh biết mình đang nói chuyện với ai.
Anh có cả nghìn điều muốn dặn. Đừng bỏ đàn ghi ta năm mười tám tuổi. Gọi cho bà ngoại nhiều hơn. Đừng nhận lời công việc đầu tiên ở thành phố xa ấy. Nhưng anh nghĩ tới những con búp bê lồng vào nhau, nghĩ tới việc một lời dặn có thể làm thay đổi tất cả, kể cả việc cậu bé này có trở thành anh hay không.
Nên anh chỉ nói những điều mà đêm ấy, mười lăm năm trước, giọng người lạ đã nói với anh. Rằng mai cứ đi thi, làm được bao nhiêu thì làm. Rằng thức khuya quá thì đi ngủ, sáng mai đầu óc mới sáng. Rằng mọi thứ rồi sẽ ổn, anh hứa.
Cậu bé hỏi anh là ai. Anh bảo anh chỉ là người gọi sau em thôi. Cậu cảm ơn, giọng đã vững lắm. Cậu bảo mèo đang đòi ăn, cậu đi ngủ đây. Đầu dây tắt.
Ánh đèn hải đăng
Toàn ngồi trên ban công rất lâu. Đèn trên bộ phát sóng trong nhà bật xanh trở lại lúc gần một giờ sáng. Anh gõ nốt bản báo cáo, nhanh và trơn tru lạ thường.
Sáng hôm sau, anh gọi lại tổng đài. Giọng máy đọc lựa chọn từ phím một tới phím tám. Không có phím chín. Anh hỏi nhân viên, họ bảo tổng đài chưa bao giờ có phím ấy.
Cuối tuần ấy, Toàn về quê. Lâu lắm anh mới về. Anh lục trong căn phòng cũ, thấy cuốn vở ôn thi năm lớp mười một, ở trang cuối có nét chữ học trò nguệch ngoạc, ghi vội trong đêm: người lạ trên tổng đài bảo mọi thứ rồi sẽ ổn, anh ấy hứa.
Đêm ấy, ánh đèn hải đăng quét qua cửa sổ phòng anh như mười lăm năm trước. Toàn nằm nghe tiếng sóng, và lần đầu sau rất nhiều năm bận rộn, anh tin là thật, mọi thứ rồi sẽ ổn.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao tổng đài tự động có nhiều phím lựa chọn?
Hệ thống trả lời tự động giúp phân loại cuộc gọi để chuyển tới đúng bộ phận, giảm thời gian chờ cho những yêu cầu đơn giản. Nếu cần gặp người thật, thường có một phím riêng để chuyển tới nhân viên.
Đệ quy là gì?
Đệ quy là cách giải một bài toán bằng cách để nó tự gọi lại chính nó với một phiên bản nhỏ hơn, cho tới khi gặp trường hợp đơn giản nhất. Hình ảnh những con búp bê lồng vào nhau thường được dùng để giải thích ý tưởng này.
Vì sao truyện về vòng lặp thời gian hấp dẫn người nghe?
Ý tưởng gặp lại chính mình trong quá khứ chạm tới mong muốn sửa sai, an ủi bản thân hay hiểu vì sao mình trở thành con người hôm nay. Những truyện kiểu này thường đặt ra câu hỏi về nhân quả rất thú vị.
Vì sao một lời động viên của người lạ có thể nhớ rất lâu?
Lời động viên đến đúng lúc ta yếu lòng nhất thường gắn với cảm xúc mạnh, nên trí nhớ lưu giữ lâu. Vì không có quan hệ ràng buộc, lời người lạ đôi khi còn khiến ta tin hơn.
Ngọn hải đăng hoạt động thế nào?
Hải đăng có đèn quay hoặc nhấp nháy theo một nhịp riêng để tàu thuyền nhận ra vị trí và tránh vùng nguy hiểm. Mỗi ngọn hải đăng thường có một kiểu chớp sáng khác nhau để không nhầm lẫn.
