Hôm ấy mới là mồng ba, vậy mà sáng ra bà Lựu thấy cuốn lịch bloc trên tường đã mỏng hẳn đi, tờ trên cùng là ngày hai mươi mốt, và những tờ bị xé nằm xếp gọn gàng trên bàn nước như có người cẩn thận gom lại.
Chào bạn, đây là Chuyện Ma. Truyện đêm nay là truyện hư cấu, dãy nhà, bà cụ và những người hàng xóm đều do mình đặt ra. Truyện có một chút hồi hộp đếm ngược, nhưng ai cũng an toàn cả, bạn cứ yên tâm mà nghe. Mình kể nhé.
Cuốn lịch của ông
Bà Lựu sống một mình trong căn nhà cấp bốn ở cuối một dãy nhà cũ, những căn nhà san sát nhau, chung tường, mái tôn nối mái tôn. Ông nhà mất được bảy năm, con cái đều ở xa, lâu lâu mới về.
Ông có một thói quen mà bà giữ lại: mỗi năm mua một cuốn lịch bloc dày, treo trên cái đinh cạnh cửa, sáng nào cũng xé một tờ, đọc câu danh ngôn in ở mặt sau rồi mới pha trà. Ông mất rồi, năm nào bà cũng mua một cuốn lịch như thế, sáng nào cũng xé một tờ, tờ lịch đã xé thì bà gấp làm đôi kẹp vào quyển sổ, coi như sổ đếm ngày.
Cuốn lịch năm nay bà mua ở hiệu sách ngoài chợ, vẫn loại giấy mỏng, chữ đỏ cho ngày Chủ nhật, chữ đen ngày thường. Nó treo trên cái đinh cũ của ông, đinh đã gỉ, xung quanh tường còn một vệt sạch hình chữ nhật vì treo lịch lâu năm.
Bà quen với nó như quen với tiếng đồng hồ báo thức buổi sáng.
Sáng mồng ba
Sáng mồng ba, bà dậy như thường lệ, đến xé lịch thì thấy tờ trên cùng đã là ngày hai mươi mốt. Mười tám tờ ở giữa đã bị xé, xếp chồng ngay ngắn trên bàn nước. Bà đứng sững. Cửa nhà vẫn cài then từ bên trong.
Bà nghĩ chắc mình lẩn thẩn, đêm qua mộng du xé lịch. Bà kẹp lại từng tờ bằng ghim giấy, gắn lại cho đúng ngày mồng ba. Sáng mồng bốn, lịch lại nhảy tới ngày hai mươi mốt. Những tờ ghim bị tháo ra, xếp gọn trên bàn, ghim giấy để riêng thành một đống nhỏ.
Bà Lựu bắt đầu thấy sợ. Bà gọi cho cô con gái út ở thành phố. Cô con gái lo bà sống một mình đã có dấu hiệu quên, bảo bà đi khám. Bà bảo bà không quên, bà nhớ rõ từng ngày một.
Sáng mồng năm, lịch lại là ngày hai mươi mốt. Lần này bà không gắn lại. Bà ngồi xuống ghế, nhìn tờ lịch rất lâu, rồi nói thành tiếng với khoảng tường trống: ông muốn bảo gì bà thì bảo rõ ra.
Những điều bà để ý
Ông bà sống với nhau năm mươi năm, ông nói ít, bà nói nhiều. Ông chỉ hay nhắc mỗi việc gì đó bằng cách để đồ vật ở chỗ bà nhất định phải thấy, cái kính để trên nồi cơm, cái ô để chắn ngang cửa. Bà nghĩ, nếu là ông thì ông sẽ nhắc kiểu ấy.
Không có tiếng trả lời. Nhưng chiều hôm ấy, khi bà nấu cơm, cái nồi cơm điện kêu tách một tiếng rồi tắt, đèn trong nhà chớp chớp. Bà để ý thấy ổ cắm ở góc bếp, chỗ chung tường với nhà bên cạnh, hơi âm ấm khi chạm tay. Nhà bên cạnh là một xưởng nhỏ làm hàng thủ công, chất đầy giấy, vải, keo, sơn, đêm nào cũng chạy máy đến khuya.
Bà nhớ ông ngày xưa làm thợ điện. Ông hay càu nhàu về đường dây điện của cả dãy nhà, bảo dây cũ, nối chằng chịt, nhà nào cũng câu thêm, có ngày cháy cả dãy. Hồi ấy bà gạt đi, bảo ông lo xa.
Bà nhìn lên tờ lịch ngày hai mươi mốt. Bà lật xem mặt sau. Câu danh ngôn in hôm ấy là một câu ngắn: phòng bệnh hơn chữa bệnh.
Bà cụ đi gõ cửa
Mình bỏ qua đoạn bà Lựu đi gõ cửa từng nhà, vì ai cũng đoán được người ta cười bà thế nào khi bà bảo cái lịch báo cháy. Bà không nói chuyện cái lịch nữa. Bà chỉ nói ổ điện chung tường nhà bà nóng, nhờ chủ xưởng kiểm tra đường dây.
Chủ xưởng là một anh thanh niên tốt bụng nhưng bận rộn, hứa rồi để đó. Bà Lựu lên phường, nhờ tổ dân phố. Tổ trưởng là một bác về hưu, nghe xong không cười, vì bác cũng từng nghe ông chồng bà Lựu cảnh báo đúng chuyện ấy mấy chục năm trước.
Bác tổ trưởng dẫn một thợ điện đến kiểm tra cả dãy. Ở bức tường chung giữa nhà bà Lựu và xưởng, đường dây cũ đã chảy vỏ cách điện, đen sì, chỗ nối quấn băng dính đã cháy xém, ngay sát một chồng giấy cuộn cao tới trần. Người thợ điện bảo cứ thế này, chập một cái là bén lửa ngay, mà ở đây toàn giấy với keo.
Xưởng tạm ngừng ba ngày để đi lại toàn bộ đường dây. Cả dãy nhà góp tiền mua thêm mấy bình chữa cháy treo ở đầu hẻm.
Ngày hai mươi mốt
Sáng hôm sau khi thợ điện làm xong, bà Lựu ra xé lịch. Tờ trên cùng là ngày mồng chín, đúng ngày hôm ấy. Những tờ từ mồng chín đến hai mươi đã trở lại nguyên vẹn trên cuốn lịch, không có vết ghim nào, như chưa từng bị xé. Còn đống tờ trên bàn nước thì biến mất.
Bà không kể với ai chuyện ấy. Bà vẫn sáng sáng xé một tờ, gấp đôi, kẹp vào sổ.
Đêm hai mươi mốt, trời mưa giông. Sét đánh trúng cột điện đầu hẻm, cả dãy mất điện, mấy nhà nghe tiếng nổ lách tách trong tường. Nhưng đường dây mới có cầu dao chống giật, aptomat nhảy ngay, không có chỗ nào bén lửa. Chủ xưởng sáng ra sang nhà bà Lựu, xách theo một túi cam, đứng ở cửa mãi không biết nói gì, cuối cùng chỉ bảo cảm ơn bà.
Bà Lựu nhận túi cam, bảo cậu đừng cảm ơn bà, cảm ơn ông nhà bà ấy. Anh thanh niên không hiểu, nhưng cũng cúi đầu trước bàn thờ có ảnh ông. Tờ lịch ngày hai mươi mốt, bà xé ra, không kẹp vào sổ như mọi tờ khác, mà đặt lên bàn thờ, cạnh chén trà.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao dây điện cũ dễ gây cháy?
Dây điện dùng lâu năm có thể bị lão hóa lớp vỏ cách điện, các mối nối lỏng hoặc quá tải khi nhiều thiết bị dùng chung. Những chỗ ấy nóng lên, có thể phát tia lửa và bắt cháy vật dễ cháy ở gần.
Dấu hiệu nào cho thấy đường điện trong nhà có vấn đề?
Một số dấu hiệu thường được nhắc tới là ổ cắm hoặc công tắc nóng bất thường, có mùi khét, đèn chớp tắt, cầu dao hay nhảy. Khi gặp các dấu hiệu này, nên ngắt điện khu vực đó và nhờ thợ điện có chuyên môn kiểm tra.
Khu nhà san sát nên chuẩn bị gì để phòng cháy?
Nên kiểm tra định kỳ hệ thống điện, không để vật dễ cháy sát ổ điện, trang bị bình chữa cháy và biết cách dùng, giữ lối thoát thông thoáng. Lực lượng phòng cháy chữa cháy địa phương thường có hướng dẫn cụ thể cho từng khu dân cư.
Lịch bloc là gì?
Lịch bloc là loại lịch gồm nhiều tờ mỏng đóng thành khối, mỗi ngày xé một tờ. Mặt tờ lịch thường có ngày dương lịch, âm lịch, và mặt sau hay in danh ngôn, mẹo vặt, nên được nhiều gia đình treo trong nhà.
Vì sao người già hay giữ thói quen của người bạn đời đã mất?
Duy trì một thói quen chung giúp người ở lại cảm thấy người thân vẫn gần gũi, đồng thời giữ nhịp sống hằng ngày ổn định. Đó là một cách tưởng nhớ rất phổ biến và dịu dàng.
