Giỏ đồ thất lạc của quán có đủ thứ, kính râm, sạc điện thoại, khăn quàng, nhưng chỉ có một chiếc ô đen là lúc nào sờ vào cũng ướt, kể cả những trưa nắng chang chang.
Chào bạn, đây là Chuyện Ma. Truyện đêm nay là truyện hư cấu, quán cà phê, cô pha chế và chàng trai trong truyện đều do mình đặt ra, ở một thành phố mùa mưa không có tên. Truyện này buồn nhiều hơn sợ. Nếu ngoài trời đang mưa thì càng hợp. Mình kể nhé.
Quán cà phê nhỏ và chiếc giỏ mây
Mai hai mươi ba tuổi, làm pha chế ở một quán cà phê nhỏ trong con phố có hàng sấu già. Quán chỉ có tám bàn, tường gạch cũ, bà chủ ngoài sáu mươi, ít nói, ngày nào cũng ngồi ở bàn trong góc đọc báo.
Cạnh quầy có một chiếc giỏ mây đựng đồ khách bỏ quên. Mai có nhiệm vụ mỗi tuần dọn giỏ một lần, đồ nào quá ba tháng thì đem cho. Chỉ có một món bà chủ dặn đừng bao giờ đem đi: chiếc ô đen cán gỗ cong, vải dù đã bạc, nằm ở đáy giỏ.
Lần đầu cầm lên, Mai suýt đánh rơi. Vải ô ướt sũng, nước rỉ xuống từ mấy đầu gọng, lạnh như vừa đi trong mưa vào. Hôm ấy trời nắng từ sáng.
Mai hỏi bà chủ. Bà chỉ bảo cứ để đó, có người đến lấy.
Chàng trai đến lúc mưa
Đầu mùa mưa, một tối gần giờ đóng cửa, trời đổ mưa như trút. Quán chỉ còn Mai. Chuông cửa leng keng. Một chàng trai bước vào, mặc sơ mi trắng cổ đứng, quần âu ống rộng, tóc chải gọn, người không dính một giọt nước nào.
Anh ta lễ phép hỏi: em ơi, cho anh mượn lại chiếc ô của anh. Mai chưa kịp hỏi ô nào, anh đã chỉ vào giỏ mây. Mai đưa chiếc ô đen. Anh cảm ơn, mở ô, bước ra màn mưa, đi về phía cuối phố rồi khuất.
Sáng hôm sau, Mai mở cửa quán thì thấy chiếc ô đã nằm lại đáy giỏ, ướt sũng. Cửa quán khóa trong, chìa chỉ có Mai và bà chủ giữ.
Từ đó, tối nào mưa, chàng trai cũng đến, cũng câu hỏi ấy, cũng lặng lẽ cầm ô đi. Mai bắt đầu để ý những thứ kỳ lạ: áo anh ta luôn khô, giày anh ta không để lại vết nước trên sàn, và khi anh đi qua chiếc đèn bàn, ánh đèn hơi chập chờn.
Đêm Mai quên mang ô
Một tối cuối mùa, mưa to kéo dài đến tận khuya. Mai quên ô ở nhà trọ. Chàng trai đến như thường lệ, nhưng lần này cầm ô lên rồi không đi ngay. Anh nhìn Mai, hỏi: em về đường nào, anh đưa em về.
Mai không hiểu sao mình gật đầu. Cô khóa cửa quán, đứng dưới chiếc ô đen cùng anh, bước ra phố. Dưới tán ô, mưa nghe xa hẳn đi. Không khí có mùi gì rất lạ, mùi hoa sữa trong khi chưa đến mùa hoa sữa, mùi khói than tổ ong của những bếp hàng rong đã biến mất từ lâu.
Con phố cũng khác. Mai nghe thấy tiếng chuông leng keng như tiếng tàu điện ngày xưa ông ngoại hay kể, thấy những ô cửa sổ chớp gỗ sáng đèn vàng chỗ lẽ ra là biển quảng cáo. Cô không dám quay đầu nhìn kỹ. Cô chỉ nhìn xuống đôi giày mình bước trên vỉa hè ướt, và đôi giày của anh, không để lại vệt nước nào.
Đi một đoạn, anh kể, không nhìn Mai: ngày xưa anh hẹn một người ở quán này. Hôm đó mưa to. Anh chờ đến khi quán đóng cửa, người ấy không đến. Anh để quên ô ở quán, đi về trong mưa.
Cuối con ngõ trọ
Mai không hỏi anh đi về trong mưa rồi sao nữa. Cô thấy không cần hỏi. Hai người đi qua ba ngã tư, rẽ vào con ngõ nhỏ có cây bàng già, nơi Mai thuê trọ. Đến cửa, anh dừng lại, nghiêng ô che cho cô mở khóa.
Anh nói: cảm ơn em đã cho anh đưa về đến đây. Người ấy ngày xưa cũng ở trong ngõ này. Anh chưa bao giờ đi được đến tận cửa.
Mai quay lại. Dưới ngọn đèn đường, chiếc ô đen vẫn che trên đầu một khoảng không. Không có ai cầm nó. Chiếc ô chao nhẹ một cái, rồi gập lại, rơi xuống bậc cửa, cán gỗ cong gõ vào bậc thềm một tiếng rất khẽ.
Mai đứng im rất lâu, mưa táp vào mặt. Rồi cô nhặt chiếc ô lên. Nó khô ráo, khô như vừa được phơi cả buổi trưa nắng.
Chiếc ô khô ráo
Sáng hôm sau, Mai mang chiếc ô đến quán, kể cho bà chủ nghe. Bà chủ gấp tờ báo, ngồi im rất lâu, rồi kể: ngày bà còn con gái, quán này là của mẹ bà. Có một anh sinh viên hay ngồi bàn gần cửa sổ. Một tối mưa anh ngồi chờ đến khi đóng cửa, để quên chiếc ô. Mẹ bà cất ô vào giỏ, chờ anh quay lại lấy. Anh không bao giờ quay lại.
Bà không kể thêm vì sao anh không quay lại. Bà chỉ nói thêm một câu, giọng rất nhỏ: người anh ấy chờ hôm đó, mẹ bà nói, ở trong một con ngõ có cây bàng, cách đây ba ngã tư.
Chiếc ô từ đó không còn ướt nữa. Chàng trai sơ mi trắng không còn đến vào những tối mưa. Bà chủ bảo Mai giữ lấy chiếc ô.
Mai vẫn dùng nó. Mỗi lần trời mưa, đi về con ngõ có cây bàng, cô thấy tán ô nghiêng nhẹ về một bên, như có ai đó vẫn đang giữ thói quen che cho người đi cạnh mình.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao ô là món đồ hay bị bỏ quên nhất?
Ô chỉ dùng khi trời mưa, lúc tạnh thì ta không còn cần đến nó nên rất dễ để lại ở quán, trên xe buýt hay ở cửa văn phòng. Nhiều quán cà phê, nhà ga có hẳn một góc chứa ô khách bỏ quên.
Mùi đặc trưng khi trời bắt đầu mưa từ đâu ra?
Khi mưa rơi xuống đất khô, những giọt nước bắn lên các hạt li ti mang theo dầu thực vật và một chất do vi khuẩn trong đất tạo ra, khiến ta ngửi thấy mùi ngai ngái quen thuộc. Mũi người rất nhạy với chất này nên chỉ một chút cũng nhận ra.
Vì sao trời mưa dễ làm người ta nhớ chuyện cũ?
Tiếng mưa đều, ánh sáng dịu, không gian thu hẹp lại khiến ta dễ quay vào trong lòng mình. Mùi và âm thanh gắn với ký ức rất mạnh, nên một cơn mưa giống ngày xưa có thể kéo cả một kỷ niệm trở về.
Các thành phố Việt Nam từng có tàu điện không?
Có. Thời trước, một số đô thị lớn ở nước ta từng có tàu điện chạy trên ray giữa phố, với tiếng chuông leng keng quen thuộc. Về sau các tuyến này dừng hoạt động, nhưng hình ảnh ấy vẫn còn trong ký ức của nhiều thế hệ.
Vì sao truyện ma về người chờ đợi lại phổ biến?
Chờ một người không đến là nỗi buồn ai cũng hiểu. Truyện ma biến nỗi chờ ấy thành một vòng lặp không dứt, và cái kết thường là khoảnh khắc người chờ được giải thoát, nên người nghe vừa thương vừa nhẹ lòng.
