Người đàn ông ngồi cạnh mình đêm ấy run hơn cả mình, mà mình thì đang run tới mức cầm cốc nước cũng sóng sánh.
Chào bạn, đây là Chuyện Ma. Truyện đêm nay là truyện mình viết theo giọng một ông bố trẻ, mọi nhân vật và bệnh viện huyện vùng đồng bằng trong truyện đều là hư cấu. Đây là truyện ma dành cho những ai từng ngồi chờ ngoài một cánh cửa, đếm từng phút để được nghe tiếng khóc đầu tiên.
Đêm chờ ngoài phòng sinh
Vợ mình chuyển dạ lúc chín giờ tối. Mình chở cô ấy bằng xe máy tới bệnh viện huyện, tay lái loạng choạng tới mức suýt đâm vào cột điện. Mười giờ, cô ấy vào phòng sinh. Mình bị mời ra ngoài, ngồi xuống chiếc ghế dài bằng sắt kê dọc hành lang.
Hành lang khoa sản ban đêm rất lạ. Có tiếng quạt trần, tiếng dép lẹp xẹp của mấy bà mẹ vợ, tiếng một đứa bé đâu đó khóc oe oe rồi nín. Đèn tuýp trắng hắt xuống nền gạch. Mình ngồi đó, mở điện thoại ra rồi lại cất vào, đứng dậy rồi lại ngồi xuống.
Gần nửa đêm, có một người đàn ông tới ngồi đầu kia ghế. Ông chừng ba mươi tuổi, gầy, da sạm nắng, mặc áo sơ mi vải ka ki bạc màu, quần ống rộng, chân đi đôi dép cao su cắt từ lốp xe. Tay ông ôm một cái phích nước vỏ sắt, nón lá cuộn lại kẹp nách. Trông ông như vừa bước ra từ tấm ảnh trong album nhà bà nội.
Ông ngồi không yên. Ông đếm đốt ngón tay, lẩm bẩm gì đó, chốc chốc lại nhổm dậy nhìn về phía cánh cửa phòng sinh. Mình nghĩ thầm, ít ra cũng có người còn run hơn mình.
Người đàn ông đi dép cao su
Mình bắt chuyện. Ông bảo vợ ông sinh con so, ông từ quê đạp xe hơn hai chục cây số lên. Ông hỏi mình làm nghề gì, mình bảo làm kỹ thuật cho một công ty điện. Ông gật gù, bảo điện thì hay, quê ông chưa có điện, tối vẫn thắp đèn dầu.
Mình tưởng ông nói quá. Nhưng ông kể rất thật: cái giếng làng, con trâu nhà ông nuôi, ruộng lúa chiêm năm ấy bị úng. Ông hỏi mình đặt tên con chưa. Mình bảo chưa, hai vợ chồng cãi nhau mãi. Ông cười, bảo ông chọn rồi, con trai thì đặt theo tên con sông quê, cho nó hiền mà bền.
Gần hai giờ, mình đói. Mình lấy trong túi ra hai cái bánh bao mua ở cổng viện, đưa ông một cái. Ông cầm, nhìn cái bánh rất lâu, như chưa thấy bao giờ, rồi cảm ơn, cắn từng miếng nhỏ. Ông rót cho mình một cốc nước chè xanh từ cái phích vỏ sắt, nước chè đặc, chát, thơm mùi lá tươi.
Rồi ông dặn mình một câu, giọng nghiêm như người lớn dặn con: lúc bế con lần đầu, nhớ đỡ cái đầu nó, đầu trẻ con mềm lắm, cứ đỡ cái đầu là không sao. Mình cười, hỏi sao ông biết, ông cũng chưa làm bố. Ông gãi đầu, bảo có người dặn ông thế.
Tiếng khóc lúc gần sáng
Bốn giờ năm mươi, cánh cửa phòng sinh mở. Cô hộ sinh gọi tên vợ mình. Mình bật dậy như lò xo. Con trai, ba cân hai, mẹ tròn con vuông. Mình quay lại định khoe với ông, thì ông đã đứng dậy, cười toe toét như chính ông vừa được làm bố.
Mình được vào thăm. Cô hộ sinh đặt con vào tay mình. Mình luống cuống, và trong đầu bỗng vang lên câu dặn: đỡ cái đầu nó. Mình đỡ cái đầu. Thằng bé nín khóc, nhíu mày nhìn mình như ông cụ non.
Lúc mình ra lại hành lang thì trời đã hửng. Chiếc ghế sắt trống trơn. Không thấy ông đâu, không thấy cái phích vỏ sắt, cũng không thấy cái nón lá. Chỉ có cái bánh bao mình đưa ông, ăn dở một nửa, đặt ngay ngắn trên mặt ghế, bọc trong một tờ giấy báo cũ đã ngả vàng.
Mình hỏi chị hộ lý đang lau sàn. Chị bảo đêm qua khoa có ba ca sinh, chồng ca nào chị cũng biết mặt, không có ông nào đi dép cao su cả.
Cuộc gọi về cho mẹ
Sáu giờ sáng, mình gọi điện về cho mẹ báo tin. Mẹ mừng phát khóc. Rồi mẹ bảo hay thật, thằng cu sinh đúng ngày sinh của bố con, cũng sinh ở đúng bệnh viện huyện ấy, chỉ cách nhau ba mươi lăm năm.
Mình chưa từng biết bố mình sinh ở đây. Ông nội mình mất khi bố mới lên năm, mình chỉ biết ông qua một tấm ảnh đen trắng trên bàn thờ, chụp lúc ông còn trẻ, áo sơ mi, nón lá cầm tay.
Mình hỏi mẹ ông nội đặt tên bố theo cái gì. Mẹ bảo theo tên con sông quê, cho hiền mà bền. Mình đứng im ở cuối hành lang khoa sản, điện thoại áp tai, nghe tim đập thình thịch như lúc nửa đêm.
Mẹ còn kể thêm một chuyện bà nội hay nhắc. Đêm bố chào đời, ông nội ngồi chờ cả đêm ngoài phòng sinh, sáng về cứ kể mãi về một cậu thanh niên lạ ngồi cạnh, ăn mặc kỳ lạ, cho ông một cái bánh trắng mềm như mây mà cả đời ông chưa ăn bao giờ, và dặn ông lúc bế con thì nhớ đỡ cái đầu.
Tấm ảnh trên bàn thờ
Ba hôm sau vợ con mình xuất viện. Mình chở hai mẹ con về quê ra mắt ông bà. Việc đầu tiên mình làm là đứng trước bàn thờ, nhìn thật lâu tấm ảnh đen trắng của ông nội.
Đúng là ông. Gầy, da sạm, áo sơ mi ka ki, cái nón lá cuộn lại cầm tay. Trên bàn thờ, cạnh bát hương, có một cái phích nước vỏ sắt đã tróc sơn, bà nội giữ lại từ ngày ông mất.
Mình thắp nén hương, khấn thầm cảm ơn ông đã ngồi với mình cả đêm. Rồi mình đặt lên bàn thờ một cái bánh bao, loại bánh ông chưa từng được ăn trọn một cái.
Thằng bé nhà mình giờ đã biết đi. Mỗi lần có ai bế nó, mình đều nhắc đúng một câu, nhắc nhiều tới mức vợ mình phát cáu: đỡ cái đầu nó. Mình không giải thích. Có những câu dặn đi một vòng tròn rất dài mới về tới tay mình, mình chỉ việc chuyền nó đi tiếp.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao ngồi chờ ngoài phòng sinh lại căng thẳng đến vậy?
Người chờ hoàn toàn không làm được gì, chỉ có thể đợi tin, trong khi điều đang diễn ra lại vô cùng quan trọng. Cảm giác bất lực cộng với thiếu ngủ khiến thời gian như kéo dài ra.
Bế trẻ sơ sinh cần lưu ý gì?
Trẻ sơ sinh chưa giữ được đầu và cổ nên người bế cần đỡ đầu và cổ bé cẩn thận. Bố mẹ mới nên nhờ nhân viên y tế hướng dẫn cách bế, cách đặt bé nằm ngay tại cơ sở sinh.
Vì sao truyện gặp lại ông bà đã khuất thường làm người nghe xúc động?
Những truyện này chạm vào mong ước được người thân chứng kiến những khoảnh khắc lớn của đời mình. Trong văn hoá Việt, tổ tiên luôn được nghĩ là dõi theo con cháu.
Vì sao người ta hay đặt tên con theo sông núi quê nhà?
Đặt tên theo cảnh vật quê hương là cách gửi gắm tình yêu với nơi chôn rau cắt rốn và mong con có đức tính của sông núi như hiền hoà, bền bỉ. Đây là nét đẹp lâu đời trong cách đặt tên của người Việt.
Vì sao những đồ vật cũ trên bàn thờ có sức gợi nhớ mạnh?
Đồ dùng của người đã khuất như phích nước, cái nón, chiếc kính giữ lại thói quen sinh hoạt của họ. Nhìn đồ vật, người ở lại như thấy lại dáng người đã đi.
