Gã trộm vừa mò tới cửa phòng hành chính thì một bàn tay nắm cổ áo hắn trong bóng tối, và một giọng đàn bà ra lệnh: khiêng đầu kia đi, nhanh lên.
Chào bạn, đây là Chuyện Ma. Truyện đêm nay là truyện hư cấu, bệnh viện huyện ven sông miền Trung và mọi nhân vật đều do mình tưởng tượng. Truyện này mở ra như một truyện ma đúng nghĩa, nhưng bạn nghe tới cuối sẽ thấy những hồn ma trong đó còn sống, và rất bận.
Tám và cái ý định của một đêm mưa
Tám ba mươi lăm tuổi, sống lang bạt, làm đủ nghề vặt và thỉnh thoảng trộm vặt. Năm ấy lũ về nhanh, nước sông dâng tràn vào thị trấn. Ai cũng lo chạy lụt. Tám thì nghĩ khác: lúc người ta rối nhất là lúc dễ kiếm nhất.
Hắn nghĩ tới bệnh viện huyện ở cuối phố. Tầng một chắc đã ngập, người ta dồn lên tầng trên hết rồi. Phòng hành chính ở tầng một, nghe nói có két sắt, có máy tính. Hắn lấy cái bao tải, cái đèn pin nhỏ, lội nước tới thắt lưng mà đi.
Bệnh viện mất điện. Toà nhà tối om, chỉ có ánh đèn chập chờn đâu đó trên tầng hai. Tám lội qua cổng, vào sảnh. Nước đục ngầu, rác trôi lềnh bềnh, mùi bùn nồng nặc. Hắn tắt đèn pin để không ai thấy, lần tường mà đi.
Hắn nghe thấy tiếng nói, tiếng bước lội nước, tiếng gọi nhau í ới, mà nhìn quanh chẳng thấy ai. Tim hắn đập thình thịch. Người ta kể bệnh viện là nơi nhiều vong nhất, hắn chợt nhớ ra.
Bàn tay trong bóng tối
Hắn mò tới cửa phòng hành chính. Đúng lúc ấy, một bàn tay nắm lấy cổ áo hắn. Một giọng đàn bà, khàn vì mệt, nói ngay sát tai: anh kia, khiêng đầu kia đi, nhanh lên. Tám chưa kịp nói gì đã bị dúi vào tay hai cái tay cầm của một chiếc cáng.
Trên cáng có người nằm, thở khò khè. Phía đầu kia có người nhấc lên. Hắn cũng nhấc theo, như một cái máy. Giọng đàn bà ra lệnh tiếp: rẽ trái, cầu thang, bậc thứ nhất, cẩn thận, nước trơn. Hắn không nhìn thấy ai, chỉ thấy bóng tối và nước.
Lên tới tầng hai, có ánh nến, có tiếng trẻ con khóc, tiếng người già rên. Ai đó đỡ chiếc cáng khỏi tay hắn. Hắn chưa kịp thở, lại có bàn tay đẩy vai hắn quay xuống: còn sáu người dưới khoa nội, nhanh lên, nước đang lên.
Tám run cầm cập. Hắn nghĩ mình đã lọt vào chỗ của những hồn ma bệnh viện, những người chết đuối ở trận lũ năm nào đó, bị bắt làm phu khiêng cho họ. Hắn muốn bỏ chạy, nhưng cầu thang tối, nước dưới chân dâng cao, và những bàn tay ấy cứ nắm chặt lấy hắn.
Một đêm khiêng không nghỉ
Hắn khiêng người thứ hai, thứ ba, thứ tư. Một ông cụ gầy nhẹ bẫng, một bà mẹ ôm đứa bé sơ sinh mà hắn phải cõng trên lưng, một anh thanh niên gãy chân rên suốt dọc cầu thang. Hắn không biết ai đang khiêng cùng mình, chỉ biết đầu kia cáng luôn có người, luôn nhấc đúng lúc.
Những giọng nói trong bóng tối không bao giờ hỏi tên hắn. Họ chỉ ra lệnh, và thỉnh thoảng nói cảm ơn anh, giỏi lắm, thêm chút nữa. Có lúc một bàn tay đưa cho hắn một ngụm nước. Có lúc ai đó buộc lại giúp hắn sợi dây giày bị tuột.
Gần sáng, nước lên tới ngực. Người cuối cùng là một bà cụ không chịu đi vì đòi mang theo cái túi đựng giấy tờ. Tám bế bà cụ lên, bảo bà cứ ôm túi, cháu bế cả bà lẫn túi. Bà cụ cười, gõ nhẹ vào vai hắn, bảo thằng này ngoan.
Lên tới tầng hai, Tám đổ gục xuống sàn. Hắn không còn sợ nữa, chỉ còn mệt. Hắn nghĩ, nếu đây là ma thì ma ở đây làm việc cực hơn người.
Sáng ra mới thấy mặt
Trời sáng. Nước bắt đầu rút. Ánh sáng ùa vào tầng hai qua những ô cửa kính. Tám ngồi dậy, nhìn quanh. Chung quanh hắn là mấy chục người bệnh nằm ngồi kín hành lang, và mười mấy người áo trắng, áo xanh, ướt sũng, mắt thâm quầng.
Một chị điều dưỡng gầy gò, tóc bết vào trán, bước tới, đưa cho hắn bát mì. Giọng chị khàn khàn, đúng cái giọng đã nắm cổ áo hắn đêm qua. Chị cười, bảo cảm ơn anh, anh là tình nguyện viên bên nào, cả đêm không ai kịp hỏi.
Tám đứng hình. Những hồn ma của hắn là y bác sĩ, điều dưỡng, hộ lý và vài người nhà bệnh nhân khoẻ mạnh. Mất điện, đèn pin hết pin gần hết, họ làm việc trong bóng tối từ chập tối tới sáng, thấy ai đứng ở hành lang tầng một là túm lấy nhờ khiêng. Chẳng ai có thời gian để thấy mặt ai.
Bà cụ ôm túi giấy tờ vẫy hắn lại, giới thiệu với cả hành lang: thằng này khoẻ nhất, bế bà như bế bao gạo. Mọi người vỗ tay. Tám đứng giữa hành lang, tay còn cầm cái bao tải rỗng, mặt nóng ran.
Cái bao tải rỗng
Tám không kể gì về ý định ban đầu. Nhưng chiều hôm ấy, hắn lặng lẽ xin chị điều dưỡng một cây bút, viết một mẩu giấy, gấp lại, nhét vào cái bao tải rỗng rồi để ở cửa phòng hành chính. Trong giấy hắn viết hắn tới đây định lấy đồ, nhưng chưa lấy được gì, xin lỗi.
Mấy hôm sau, khi nước rút hẳn, chị điều dưỡng tìm được hắn đang phụ dân xúc bùn ngoài phố. Chị cầm mẩu giấy, không nói gì về chuyện trộm, chỉ hỏi hắn có muốn làm bảo vệ cho bệnh viện không, bệnh viện đang thiếu người, lương không cao nhưng ổn định.
Tám đứng lặng rất lâu. Cả đời chưa ai hỏi hắn câu nào như thế. Hắn nhận lời. Năm năm sau, mỗi mùa lũ, hắn là người đầu tiên chạy đi kiểm tra máy phát điện, người cuối cùng rời tầng một.
Có cậu bảo vệ mới hỏi hắn bệnh viện này có ma không. Tám cười, bảo có chứ, ma ở đây đông lắm, đêm lũ nào cũng ra đầy hành lang, túm cổ áo bất kỳ ai đi qua bắt khiêng người. Rồi hắn chỉ ra phía phòng điều dưỡng, nơi chị điều dưỡng gầy gò năm xưa giờ đã thành điều dưỡng trưởng, đang mắng một cậu thực tập vì quên sạc đèn pin.
Câu hỏi thường gặp
Bệnh viện thường làm gì khi mùa lũ tới?
Nhiều bệnh viện vùng hay ngập có kế hoạch chuyển người bệnh và thiết bị lên tầng cao, chuẩn bị máy phát điện, thuốc men và lương thực dự trữ. Việc diễn tập trước mùa mưa giúp mọi người phản ứng nhanh hơn khi nước lên.
Khi nhà bị ngập cần chú ý gì về an toàn điện?
Cần ngắt cầu dao điện trước khi nước vào nhà, tuyệt đối không chạm vào thiết bị điện khi người hoặc sàn đang ướt. Khi nước rút, nên nhờ thợ kiểm tra hệ thống điện trước khi dùng lại.
Vì sao trong bóng tối ta dễ nghĩ tới ma?
Khi không nhìn rõ, não phải đoán dựa trên âm thanh và cảm giác, và nó thường đoán theo hướng nguy hiểm để bảo vệ ta. Những câu chuyện ma đã nghe trước đó cung cấp sẵn hình ảnh để não lấp vào.
Vì sao truyện về người lầm lỗi được tin tưởng lại cảm động?
Nó cho thấy một hành động tử tế và một cơ hội đúng lúc có thể thay đổi một con người. Người nghe thấy mình trong nhân vật, vì ai cũng từng mong được tin tưởng thêm một lần.
Vì sao cảnh lũ lụt hay xuất hiện trong truyện ma miền Trung?
Miền Trung thường xuyên chịu bão lũ, nên lũ là một phần ký ức chung của nhiều thế hệ. Truyện kể dùng bối cảnh quen thuộc ấy để nói về nỗi sợ, mất mát và cả tình người.
