Đám cưới thứ nhất, cô ấy đứng ở góc rạp bên trái, áo dài xanh ngọc, tay cầm một bông hồng trắng; đám cưới thứ hai trăm, mười năm sau, cô ấy vẫn đứng đó, vẫn chiếc áo ấy, vẫn khuôn mặt ấy.
Chào bạn, đây là Chuyện Ma. Truyện đêm nay là truyện hư cấu, mình kể bằng giọng một anh thợ quay phim do mình tưởng tượng. Nếu nhà bạn còn giữ đĩa phim đám cưới cũ, xem xong truyện này có khi bạn sẽ muốn lôi ra xem lại góc rạp đấy.
Mười năm cầm máy quay đám cưới
Mình làm nghề quay phim đám cưới được mười năm, từ hồi còn quay bằng băng, ghi ra đĩa, tới bây giờ quay bằng máy số, dựng phim trên máy tính. Hơn hai trăm đám cưới, từ thành phố tới quê, từ rạp dựng giữa sân đất tới nhà hàng ánh đèn lấp lánh.
Cuối năm ấy, mình quyết định số hoá toàn bộ kho phim cũ, chép hết vào ổ cứng để khỏi mất. Mình ngồi xem lướt từng cái, nhớ lại từng cặp đôi, từng lần trời mưa, từng lần chú rể say không đứng nổi. Nghề này nhiều chuyện vui hơn chuyện buồn.
Rồi một đêm, đang tua nhanh đám cưới năm thứ ba, mình dừng lại ở một cảnh quay toàn rạp. Ở góc trái, cạnh cột rạp, có một người phụ nữ mặc áo dài xanh ngọc, tay cầm một bông hồng trắng, đứng yên nhìn về phía cô dâu chú rể.
Chẳng có gì lạ, khách mặc áo dài là chuyện thường. Nhưng mình chợt có cảm giác đã thấy khuôn mặt ấy ở đâu đó rồi. Rất gần đây thôi.
Cùng một người, cùng một góc
Mình mở lại đám cưới vừa xem trước đó, năm thứ hai. Tua tới cảnh quay toàn rạp. Ở góc trái, cạnh cột rạp, người phụ nữ áo dài xanh ngọc, bông hồng trắng. Mình mở đám cưới năm thứ sáu. Góc trái. Áo dài xanh ngọc. Mình mở đám cưới tháng trước.
Cô ấy có mặt ở tất cả. Hai trăm mười bốn đám cưới. Ở quê, ở phố, ở nhà hàng, ở rạp dựng giữa đồng. Đám nào cũng có ít nhất một cảnh quay thấy cô ấy, luôn ở góc trái của khung hình toàn cảnh, luôn đứng, luôn cầm một bông hồng trắng.
Và cô ấy không già đi. Mười năm, khách mời trong phim già đi, thời trang đổi khác, máy quay rõ nét dần lên. Cô ấy vẫn y nguyên, khoảng hai mươi lăm tuổi, tóc búi thấp, nụ cười rất nhẹ, như người đang mừng cho ai đó mà cũng tiếc nuối điều gì.
Mình chưa từng thấy cô ấy bằng mắt thường. Trong mười năm, đứng sau máy quay, mình nhìn thấy mọi thứ trong rạp cưới, vậy mà chưa từng một lần để ý tới cô ấy.
Hỏi các cặp đôi cũ
Mình nhắn tin hỏi vài cặp đôi cũ còn liên lạc, gửi ảnh cắt từ phim, hỏi có quen người này không. Không ai quen. Một chị cô dâu năm xưa bảo chắc khách bên nhà trai. Chú rể thì bảo chắc khách nhà gái. Không ai nhớ đã mời cô ấy.
Mình quay về xem kỹ hơn. Mình nhận ra một chi tiết: cô ấy không bao giờ ngồi vào bàn, không ăn uống, không nói chuyện với ai. Khi cô dâu chú rể trao nhẫn, cô ấy khẽ giơ bông hồng lên, như chúc mừng. Rồi ở những cảnh sau, cô ấy biến mất, không có trong cảnh tiễn khách nào.
Mình kể với một ông thợ ảnh già trong nghề. Ông nghe xong không cười. Ông kể ngày xưa trong giới làm ảnh cưới có truyền nhau một chuyện, rằng có một cô dâu không thành, mất ngay trước ngày cưới, đã lâu lắm rồi. Người ta bảo cô ấy hay đi dự đám cưới của người khác, đứng ở góc rạp, chúc phúc cho người ta thay cho cái đám cưới mình không có.
Ông bảo đó chỉ là chuyện kể truyền miệng của dân trong nghề, chẳng ai kiểm chứng được. Rồi ông chậm rãi nói thêm: nhưng sao chỉ có phim của cậu mới thấy cô ấy?
Đám cưới của chính mình
Năm sau, mình cưới vợ. Vợ mình là cô bạn làm trang điểm cô dâu, quen nhau qua bao nhiêu đám cưới của người khác. Đám cưới của tụi mình, một người bạn cùng nghề cầm máy quay giúp.
Ngày cưới, mình đứng trên sân khấu, nắm tay vợ, nhìn xuống rạp. Mình cố tìm góc trái, cạnh cột rạp. Không có ai mặc áo dài xanh ngọc. Mình thở phào, và hơi hụt hẫng một chút.
Một tuần sau, người bạn gửi phim. Mình mở cảnh quay toàn rạp. Góc trái, cạnh cột rạp, trống trơn. Mình tua tiếp. Cảnh trao nhẫn. Máy quay cận vào hai bàn tay. Và ở mép khung hình, ngay sát vai vợ mình, có một bông hồng trắng giơ lên, cầm trong một bàn tay đeo chiếc vòng ngọc, tay áo dài màu xanh ngọc.
Lần đầu tiên, cô ấy không đứng ở góc. Cô ấy đứng ngay cạnh cô dâu. Gần tới mức nếu đứng thật ở đó, vợ mình đã chạm vào vai cô ấy.
Bông hồng trên bàn
Đêm ấy mình xem đi xem lại cảnh trao nhẫn. Đến lần thứ mấy chục, mình phát hiện thêm một khung hình, chỉ chừng một giây. Cô ấy quay mặt về phía máy quay. Không phải về phía cô dâu chú rể, mà nhìn thẳng vào ống kính, nhìn thẳng vào người sẽ xem đoạn phim này. Và cô ấy cười, nụ cười lần này không còn tiếc nuối, chỉ còn mừng rỡ.
Môi cô ấy mấp máy hai chữ. Không có tiếng. Nhưng mình đọc được. Cảm ơn.
Mình không hiểu vì sao cảm ơn. Có lẽ vì suốt mười năm, mình là người duy nhất đã quay cô ấy vào phim, đã giữ cô ấy lại trong hai trăm mười bốn đám cưới, để cô ấy được làm khách mời ở những nơi không ai mời. Có lẽ vì cuối cùng có người đã nhìn thấy cô ấy.
Sáng hôm sau, vợ mình dọn bàn trang điểm, tìm thấy trong hộp quà cưới một bông hồng trắng còn tươi nguyên, thân hoa buộc một sợi chỉ xanh ngọc. Không có thiệp. Không ai nhận là người tặng. Bông hồng ấy tươi suốt ba tuần mới héo.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao ta dễ bỏ sót một người trong đám đông?
Sự chú ý của con người có giới hạn, nên khi tập trung vào một việc như quay cô dâu chú rể, ta có thể hoàn toàn không thấy những gì ở rìa tầm nhìn. Hiện tượng này gọi là mù do không chú ý và rất phổ biến.
Vì sao xem lại video ta thấy được những thứ lúc quay không thấy?
Khi xem lại, ta có thể dừng hình, phóng to, xem nhiều lần với tâm thế bình tĩnh, nên những chi tiết ở rìa khung hình hiện ra rõ hơn. Lúc quay, não bận xử lý quá nhiều việc cùng lúc.
Truyện về hồn cô dâu không thành có phổ biến không?
Hình ảnh người con gái mất trước ngày cưới xuất hiện trong truyện kể của nhiều nền văn hoá châu Á và phương Tây. Nó gắn với nỗi tiếc nuối về hạnh phúc dang dở, nên thường được kể với giọng buồn hơn là đáng sợ.
Vì sao truyện kể truyền miệng trong một nghề lại có sức sống lâu?
Người cùng nghề chia sẻ trải nghiệm, nỗi lo và những tình huống khó giải thích, nên câu chuyện dễ được kể lại và thêm thắt. Chúng vừa giải trí vừa giúp người trong nghề gắn bó với nhau.
Lưu trữ phim cưới cũ thế nào để không bị mất?
Nên chuyển phim từ băng, đĩa sang tệp số càng sớm càng tốt, vì băng và đĩa xuống cấp theo thời gian. Lưu ít nhất hai bản ở hai nơi khác nhau, ví dụ một ổ cứng và một dịch vụ lưu trữ trực tuyến.
