Đêm giao thừa ấy, khu trọ mười sáu phòng chỉ có mình Huyền ở lại, vậy mà lúc gần nửa đêm, đèn các phòng trống bỗng lần lượt sáng lên, từ phòng số một tới phòng số mười sáu.
Chào bạn, đây là Chuyện Ma. Truyện đêm nay là truyện hư cấu, khu trọ và con người trong truyện do mình đặt ra. Nếu năm nào đó bạn phải ăn Tết xa nhà, mong truyện này làm bạn thấy bớt một mình.
Khu trọ vắng tanh chiều ba mươi
Huyền làm nhân viên bán hàng ở một siêu thị điện máy. Năm ấy cửa hàng bắt trực mùng hai, vé xe về quê miền Trung lại đắt gấp mấy lần, cô đành ở lại. Gọi điện cho mẹ, cô cười bảo không sao, mẹ cũng cười, nhưng cả hai đều nghe ra giọng nhau nghèn nghẹn.
Khu trọ của cô là dãy nhà hai tầng hình chữ L, mười sáu phòng, người thuê toàn công nhân, nhân viên văn phòng trẻ. Từ hai mươi tám Tết, người ta lần lượt về quê. Chiều ba mươi, ông chủ trọ khoá cổng về quê vợ, dặn cô giữ chìa, có gì gọi ông.
Huyền đứng giữa sân. Mười lăm cánh cửa đóng im, dây phơi trống trơn, chậu quất của ai đó để quên ở góc cầu thang. Tiếng xe máy ngoài đường thưa dần, rồi cả khu phố như nín thở chờ năm mới.
Cô mua một cành đào nhỏ, một hộp mứt, nấu một nồi canh măng, bày một mâm cơm nhỏ cho mình.
Những ngọn đèn lần lượt sáng
Gần mười một giờ, Huyền gọi video cho mẹ. Mẹ đang bày mâm cúng giao thừa ngoài sân, chĩa máy cho cô xem đĩa mứt gừng mẹ tự sên, bảo để phần con một đĩa trên bàn thờ, ông bà ăn hộ.
Cúp máy, cô ngồi trước cửa phòng, nhìn sang dãy đối diện. Rồi đèn phòng số một bật sáng. Ánh đèn vàng hắt qua tấm rèm hoa của chị Mai, chị đã về quê từ hai mươi tám. Vài phút sau, đèn phòng số hai. Rồi số ba, số bốn.
Huyền đứng bật dậy, tim đập thình thịch. Cứ vài phút lại thêm một phòng sáng đèn, đều đặn, như có người đi dọc hành lang bật từng công tắc. Từ một phòng nào đó vọng ra tiếng tivi chương trình cuối năm, tiếng xào nấu lách tách, mùi hành phi thơm lựng.
Cô gọi cho ông chủ trọ. Máy bận. Cô đứng nép vào cửa, nhìn mười lăm ô cửa sổ sáng rực quanh mình, nghe khu trọ bỗng ồn ào như mọi ngày thường, chỉ thiếu bóng người.
Tiếng gõ cửa lúc giao thừa
Không giờ. Pháo hoa đâu đó phía trung tâm thành phố nổ lụp bụp, bầu trời loé sáng xanh đỏ. Đúng lúc ấy, có tiếng gõ cửa phòng cô. Ba tiếng, nhanh, vui vẻ.
Rồi một giọng nói quen: Huyền ơi, năm mới mạnh khoẻ nhé. Giọng chị Mai phòng số một. Ngay sau đó, giọng anh Hưng phòng số năm, cái giọng ồm ồm hay hát karaoke: chúc em gái năm mới có người yêu. Rồi giọng cô bạn phòng bên: Huyền ơi lì xì đâu.
Từng giọng, từng giọng, đủ mười lăm người, gọi đúng tên cô, nói đúng những câu họ vẫn hay nói. Huyền đứng sau cánh cửa, nước mắt chảy dài, không biết mình đang sợ hay đang vui.
Cô mở cửa. Hành lang vắng tanh. Đúng lúc ấy, cả mười lăm ngọn đèn cùng tắt phụt, khu trọ chìm lại trong bóng tối và tiếng pháo hoa xa xa. Dưới chân cô là một chiếc đĩa sứ nhỏ, đựng mấy miếng mứt gừng vàng óng.
Lời giải thích của ông chủ trọ
Sáng mùng một, ông chủ trọ gọi lại, xin lỗi vì đêm qua mạng nghẽn. Nghe cô kể chuyện đèn, ông cười khà khà. Ông bảo trước khi về quê, ông đã cài ổ cắm hẹn giờ cho đèn các phòng, cho bật dần từ mười một giờ tới giao thừa, để trộm thấy có người mà không vào, mà cũng để con bé ở lại đỡ sợ.
Huyền thở phào. Đèn thì đúng là thế. Còn tiếng tivi, mùi hành phi, cô nghĩ có lẽ từ nhà hàng xóm bay sang. Cô không kể với ông chuyện tiếng gõ cửa, cũng không kể chuyện đĩa mứt.
Mùng sáu, mọi người lục tục lên. Huyền kể cho chị Mai nghe. Chị Mai im một lúc, rồi mở điện thoại cho cô xem tin nhắn trong nhóm chung của khu trọ. Đêm giao thừa, đúng không giờ, cả nhóm đã hẹn nhau, mỗi người ở quê mình, cùng nói một câu chúc Huyền, nói to lên, như đứng trước cửa phòng cô.
Họ không ghi âm, không gửi gì cả. Chỉ là nói ra thôi, ở mười lăm nơi khác nhau, cách cô hàng trăm cây số.
Đĩa mứt gừng trên bàn thờ
Còn đĩa mứt thì Huyền không hỏi được ai. Cô cất nó trong tủ, mấy hôm sau mới ăn thử. Miếng gừng dẻo, cay nồng, ngọt vừa, sên kỹ tới mức trong veo như hổ phách. Cô nhai một miếng mà nghẹn cả cổ. Đó là mứt gừng của mẹ cô, cô ăn từ bé, không lẫn vào đâu được.
Cô gọi cho mẹ. Mẹ bảo đĩa mứt để phần con trên bàn thờ, sáng mùng một dọn xuống thì thấy vơi mất một nửa, cả nhà còn trêu nhau con chuột nào ăn Tết sớm.
Huyền không giải thích. Cô chỉ bảo mẹ năm sau con nhất định về.
Năm sau cô về thật. Đêm giao thừa ở quê, đứng trước sân nhà, khi pháo hoa vừa loé lên, cô nhắm mắt, nói thật to tên từng người trong khu trọ, chúc từng người một. Ở đâu đó rất xa, trong một dãy trọ chữ L, cô tin có một cánh cửa đang khẽ vang lên ba tiếng gõ.
Câu hỏi thường gặp
Tục chúc Tết lúc giao thừa có ý nghĩa gì?
Giao thừa là khoảnh khắc chuyển giao năm cũ và năm mới, người Việt tin lời chúc đầu tiên mang may mắn cho cả năm. Vì vậy người ta hay gọi điện, nhắn tin hoặc nói thầm lời chúc cho người thân ở xa đúng lúc ấy.
Vì sao xa nhà ngày Tết lại thấy cô đơn hơn ngày thường?
Tết là dịp đoàn tụ, mọi hình ảnh xung quanh đều nhắc tới gia đình sum vầy, nên người ở xa càng thấy rõ khoảng trống của mình. Gọi điện cho người thân, gặp những người cũng ở lại, làm một việc nhỏ quen thuộc như nấu món quê có thể giúp lòng nhẹ hơn.
Ổ cắm hẹn giờ có giúp phòng trộm khi đi vắng không?
Nhiều người dùng ổ cắm hẹn giờ để đèn tự bật tắt khi đi xa, tạo cảm giác nhà có người. Đây là mẹo đơn giản, nên kết hợp với khoá cửa chắc chắn và nhờ hàng xóm để mắt.
Vì sao mùi đồ ăn quen gợi nhớ nhà mạnh như vậy?
Mùi vị món ăn của mẹ gắn với những ký ức sớm nhất của tuổi thơ. Khi nếm lại đúng hương vị ấy, ký ức và cảm xúc cũ trỗi dậy cùng lúc, nhiều người gọi đó là hương vị nhà.
Tục để phần đồ ăn trên bàn thờ ngày Tết là gì?
Nhiều gia đình bày mâm cỗ, bánh mứt lên bàn thờ ngày Tết để mời ông bà tổ tiên về ăn Tết cùng con cháu, sau đó mới hạ xuống cả nhà dùng. Đây là cách thể hiện lòng nhớ ơn và gắn kết các thế hệ.