Đeo cặp kính lão ấy lên, anh Tuấn không thấy chữ to hơn, anh thấy con phố trước mặt lùi lại hai mươi năm.
Chào bạn, đây là Chuyện Ma. Truyện đêm nay là truyện hư cấu, anh thợ sửa kính, bà cụ và bến xe trong truyện đều do mình đặt ra. Đây là truyện về một người mẹ ngồi chờ, nên nó buồn, nhưng mình hứa với bạn cái kết không tối. Mình kể nhé.
Bà cụ tuần nào cũng đến siết ốc kính
Anh Tuấn có một chiếc hộp gỗ đồ nghề và một chiếc ô che nắng ở góc vỉa hè, đối diện bến xe buýt về các huyện ngoại thành. Anh thay tròng, nắn gọng, siết ốc, thay đệm mũi, đủ thứ việc lặt vặt, khách chủ yếu là người già đi chợ và cánh lái xe ôm.
Có một bà cụ tuần nào cũng đến, sáng thứ hai, đưa anh cặp kính lão gọng nhựa nâu, tròng dày, nhờ siết lại cái ốc bên trái. Cái ốc ấy chẳng mấy khi lỏng. Nhưng anh vẫn siết, bà vẫn trả tiền, rồi bà ra ngồi trên chiếc ghế đá ở bến xe cả buổi sáng.
Bà nhìn từng chiếc xe về, nhìn từng người xuống xe. Có hôm bà ngồi đến trưa. Anh Tuấn mời bà uống nước, bà cảm ơn, bảo bà chờ thằng con. Anh không hỏi thêm. Ở bến xe, người chờ ai đó là chuyện thường.
Rồi một thứ hai bà không đến. Thứ hai sau cũng không. Đến tháng sau, một bà hàng xóm của bà cụ mang cặp kính ra, bảo bà cụ mất rồi, nhà không còn ai, anh có lấy cặp kính thì lấy, không thì bỏ.
Bến xe của hai mươi năm trước
Anh Tuấn giữ cặp kính trong hộp đồ nghề mấy hôm. Một buổi trưa vắng khách, anh lấy ra lau, rồi tò mò đeo thử lên mắt mình, xem tròng dày cỡ nào.
Anh không thấy mờ. Anh thấy rõ, rõ đến lạ, nhưng không phải con phố anh đang ngồi. Bến xe buýt có mái tôn xanh biến thành một bãi đất đỏ, mấy chiếc xe khách cũ sơn hai màu đỗ lổn nhổn, khói xả đen kịt. Người bán bánh mì gánh hàng đi qua đi lại, tiếng lơ xe gọi khách í ới.
Ở giữa bãi, một chàng trai chừng hai mươi tuổi, áo sơ mi xanh, vai đeo một cái ba lô bạc màu, đang bước lên bậc xe. Anh ta quay lại nhìn về phía vỉa hè, phía anh Tuấn đang ngồi, giơ tay vẫy một cái, ngập ngừng, rồi chui vào xe.
Anh Tuấn giật kính ra. Bến xe mái tôn xanh hiện lại, tiếng còi xe buýt, tiếng xe máy, trưa nắng chang chang. Tay anh run đến mức suýt làm rơi cặp kính xuống cống.
Cảnh lặp lại mỗi lần đeo kính
Mấy ngày sau, anh đeo lại. Vẫn bãi đất đỏ. Vẫn chàng trai áo xanh bước lên xe, quay lại, vẫy tay. Lần nào cũng đúng một cảnh, đúng một cái vẫy tay, không hơn không kém, như một đoạn phim ai đó cứ tua đi tua lại.
Anh Tuấn hiểu ra chỗ mình đang ngồi chính là chỗ bà cụ đã đứng hôm ấy. Cặp kính đã nhìn cảnh này bao nhiêu lần, từ chiếc ghế đá ấy, mỗi sáng thứ hai, suốt hai mươi năm, cho tới khi nó tự giữ lại được.
Anh bắt đầu nhìn kỹ hơn. Chàng trai có một vết sẹo nhỏ ở đuôi lông mày bên phải, đôi mắt một mí giống hệt bà cụ. Cái vẫy tay của anh ta không vui, nó như một lời xin lỗi.
Anh Tuấn hỏi bà hàng xóm. Bà kể, con trai bà cụ hồi ấy cãi nhau với mẹ một trận to, bỏ lên thành phố, rồi đi làm ăn xa, không về. Bà cụ không biết con ở đâu. Bà chỉ biết nó đi từ bến xe này, nên sáng thứ hai nào cũng ra ngồi chờ, vì nó đi vào một sáng thứ hai.
Người khách có vết sẹo ở đuôi lông mày
Hai tháng sau, một buổi sáng thứ hai, có một người đàn ông ngoài bốn mươi ghé chiếc ô che nắng, nhờ anh Tuấn thay cái đệm mũi. Ông ta mặc áo vest, đi một chiếc xe khách từ xa về, kéo theo vali.
Anh Tuấn cúi xuống thay đệm mũi, rồi ngẩng lên, và thấy vết sẹo nhỏ ở đuôi lông mày bên phải. Đôi mắt một mí.
Người đàn ông hỏi đường về một con ngõ trong xóm, bảo về tìm mẹ, hai chục năm rồi chưa về. Anh Tuấn im lặng rất lâu. Rồi anh mở hộp đồ nghề, lấy ra cặp kính lão gọng nhựa nâu, đặt vào tay ông ta.
Người đàn ông nhìn cặp kính. Ông nhận ra nó ngay. Mặt ông tái đi. Anh Tuấn không cần nói câu bà cụ mất rồi. Cặp kính nói thay.
Cái vẫy tay thứ hai
Anh Tuấn bảo ông đeo thử. Người đàn ông ngập ngừng, rồi đeo lên, đứng ngay chỗ chiếc ô che nắng, nhìn sang bến xe.
Anh Tuấn không thấy ông thấy gì. Anh chỉ thấy người đàn ông đứng im, rồi môi run lên, rồi ông giơ tay vẫy, chậm rãi, về phía chiếc ghế đá ở bến xe buýt, chiếc ghế lúc đó trống trơn. Ông vẫy rất lâu. Rồi ông ngồi thụp xuống bên lề đường, hai tay ôm mặt, cặp kính vẫn trên mắt.
Sau này ông kể với anh Tuấn rằng lúc đeo kính, ông thấy bến xe ngày ấy, chính mình bước lên xe, và lần đầu tiên ông thấy điều hai mươi năm trước ông không quay lại đủ lâu để thấy: mẹ ông đứng ở mép vỉa hè, giơ tay vẫy theo, cho tới khi xe khuất.
Ông giữ cặp kính. Ông ở lại sửa căn nhà cũ của mẹ. Sáng thứ hai nào, ông cũng ra ngồi trên chiếc ghế đá ở bến xe một lúc, rồi ghé chỗ anh Tuấn nhờ siết lại cái ốc bên trái. Cái ốc ấy chẳng mấy khi lỏng. Nhưng anh vẫn siết.
Câu hỏi thường gặp
Kính lão là gì và vì sao người lớn tuổi cần đeo?
Khi có tuổi, thủy tinh thể trong mắt cứng dần và kém đàn hồi nên khó điều tiết để nhìn gần, gọi là lão thị. Kính lão giúp nhìn rõ chữ và vật ở gần. Độ kính phù hợp cần được đo tại cơ sở khám mắt.
Vì sao đeo kính của người khác lại thấy chóng mặt?
Mỗi cặp kính được làm theo độ cận, viễn hay loạn của một người và khoảng cách hai đồng tử của người đó. Đeo kính không đúng độ khiến mắt phải điều tiết sai, hình ảnh méo hoặc nhòe, dẫn tới mỏi mắt và chóng mặt.
Nghề sửa kính vỉa hè làm những việc gì?
Thợ sửa kính vỉa hè thường siết ốc, nắn gọng, thay đệm mũi, thay càng kính, đôi khi lắp tròng có sẵn. Đây là nghề nhỏ nhưng quen thuộc ở nhiều thành phố, gắn với những góc phố đông người qua lại như bến xe, chợ.
Vì sao nhiều truyện ma kể về cảnh lặp đi lặp lại?
Trong truyện dân gian nhiều nơi, có kiểu hồn ma được kể như một đoạn ký ức bị ghi lại, cứ diễn đi diễn lại một khoảnh khắc mạnh mẽ. Ý tưởng này phản ánh cảm giác của con người rằng những nỗi đau, nỗi nhớ lớn có thể in dấu vào nơi chốn và đồ vật.
Vì sao bến xe, nhà ga thường gắn với nỗi buồn chia ly?
Bến xe, nhà ga là nơi người ta tiễn nhau đi, nhiều cuộc chia tay diễn ra vội vàng mà không biết bao giờ gặp lại. Vì thế trong văn chương và truyện kể, những nơi này thường mang theo nỗi nhớ, nỗi chờ và những lời chưa kịp nói.
