Không tìm thấy khuôn mặt, ứng dụng báo vậy, trong khi mặt Nhi chiếm gần nửa màn hình, và rồi đôi tai thỏ màu hồng hiện lên, nhưng không phải trên đầu cô.
Chào bạn, đây là Chuyện Ma. Truyện đêm nay là truyện hư cấu, cô gái, căn hộ và ứng dụng đều do mình nghĩ ra. Nếu bạn hay quay video ngắn, thì lần tới bật bộ lọc lên, nhớ nhìn kỹ xem nó đang bám vào mặt ai nhé.
Căn hộ mới và những video ngắn
Nhi hai mươi ba tuổi, làm nội dung cho một thương hiệu mỹ phẩm nhỏ, mỗi ngày quay ba bốn video ngắn đăng mạng xã hội. Cô vừa chuyển tới một căn hộ studio ở tầng mười, rộng, sáng, giá thuê rẻ hơn khu cũ một chút. Cô yêu cái gương đứng to cạnh cửa phòng tắm, đúng chỗ ánh sáng đẹp nhất.
Tối đầu tiên, cô dựng đèn vòng, cầm điện thoại, mở ứng dụng quay video. Cô chọn một bộ lọc dễ thương hay dùng, loại đắp tai thỏ, má hồng, làm mịn da. Màn hình hiện một dòng chữ nhỏ: không tìm thấy khuôn mặt, hãy đưa mặt vào khung.
Nhi nhíu mày. Mặt cô ở ngay giữa khung hình, đèn sáng rõ. Cô xoay qua xoay lại, đưa sát, lùi xa. Không tìm thấy khuôn mặt.
Rồi đột ngột, đôi tai thỏ màu hồng hiện lên. Nhưng không phải trên đầu cô. Nó lơ lửng phía sau, cao hơn vai trái cô một chút, ở chỗ chỉ có khoảng tường trống của hành lang phản chiếu trong gương.
Đôi má hồng không có mặt
Nhi quay phắt lại. Hành lang trống trơn, cửa ra vào khoá chốt, đèn hành lang sáng vàng. Cô nhìn lại màn hình. Đôi tai thỏ vẫn ở đó, sau vai cô. Bên dưới đôi tai, hai đốm má hồng tròn, và một vùng làm mịn da hình bầu dục, ôm lấy một khuôn mặt mà mắt thường không thấy.
Bộ lọc khuôn mặt hoạt động bằng cách tìm mắt, mũi, miệng. Nó đắp hiệu ứng đúng vào chỗ nó tin là có mắt, mũi, miệng. Đôi má hồng nghiêng nghiêng, như khuôn mặt kia đang nghiêng đầu nhìn qua vai cô, tò mò.
Nhi tắt ứng dụng, ném điện thoại lên giường. Cô bật hết đèn trong nhà, ngồi co trên ghế, tự nhủ đó là lỗi phần mềm, bộ lọc nhận nhầm một vết ố trên tường hay một cái bóng.
Nhưng cô nhớ rất rõ, khi cô nghiêng người sang trái, đôi tai thỏ cũng dịch sang trái. Khi cô lùi lại, nó cũng lùi. Như một người đứng sau lưng cô, cố nhìn vào chiếc điện thoại cô đang cầm.
Thử với bạn bè
Hôm sau, Nhi rủ cô bạn thân sang ngủ cùng. Hai đứa đứng trước gương, mở ứng dụng. Bộ lọc nhận ngay mặt cô bạn, tai thỏ, má hồng đầy đủ. Còn mặt Nhi thì vẫn không tìm thấy khuôn mặt.
Cô bạn cười, bảo chắc ứng dụng ghét mày. Rồi cô bạn ngừng cười, vì trên màn hình, sau vai Nhi, bộ lọc đã đắp tai thỏ lên khuôn mặt thứ ba. Ba bộ tai thỏ trong một khung hình có hai người.
Hai đứa ra ngoài thử, ở quán cà phê dưới sảnh, ở hành lang, ở thang máy. Ra khỏi căn hộ, bộ lọc nhận mặt Nhi bình thường. Chỉ trong căn hộ, chỉ trước chiếc gương ấy, mặt cô biến mất khỏi mắt máy, và một khuôn mặt khác chiếm chỗ.
Đêm ấy cô bạn không dám ngủ lại. Nhi một mình trong căn hộ, trùm chăn, điện thoại úp xuống. Gần sáng, cô nghe tiếng ai đó khẽ thử mở camera điện thoại, tiếng chụp ảnh tách một cái rất nhỏ, dù điện thoại vẫn úp im trên bàn.
Bức ảnh tự chụp lúc gần sáng
Sáng ra, thư viện ảnh của Nhi có thêm một tấm ảnh mới, chụp lúc năm giờ mười. Ảnh chụp bằng camera trước, góc tự sướng, trước chiếc gương đứng. Trong ảnh không có ai. Chỉ có chiếc gương, hành lang, đèn vòng tắt ngấm.
Nhưng bộ lọc vẫn đang bật. Và trên tấm ảnh trống trơn ấy, có đầy đủ tai thỏ, má hồng, một khuôn mặt được làm mịn da, cười. Bộ lọc còn có hiệu ứng kẻ mắt, và nó vẽ hai đường kẻ mắt thật đẹp lên hai con mắt không có ở đó, đang nhìn thẳng vào ống kính.
Nhi gọi cho chủ nhà, giọng run bần bật. Chủ nhà là một người phụ nữ trung niên, nghe xong thì im lặng một lúc. Bà kể người thuê trước là một cô gái cũng làm nghề quay video, rất xinh, rất chăm. Cô ấy hay quay trước chiếc gương đứng ấy.
Một năm trước, cô ấy chuyển đi đột ngột, để lại cả đồ đạc, không nói một lời. Chủ nhà gọi điện mãi không được, sau nghe nói cô về quê, không làm mạng xã hội nữa, cũng không cho ai liên lạc. Chủ nhà bảo trước khi đi, cô ấy có dặn một câu kỳ lạ: chị nhớ thay cái gương giùm em.
Chiếc gương không được thay
Chủ nhà đã không thay chiếc gương. Nó đẹp quá, lại đắt, và bà nghĩ câu dặn kia chỉ là chuyện vớ vẩn của người trẻ.
Nhi chuyển đi sau đúng một tuần, mất tiền cọc. Cô không quay video trước gương nào nữa trong suốt mấy tháng. Cô bỏ hẳn bộ lọc tai thỏ, chuyển sang quay ngoài trời, nơi chỉ có trời xanh phía sau lưng.
Nhưng thỉnh thoảng, khi lướt mạng xã hội lúc nửa đêm, cô lại thấy một video ngắn hiện lên trong mục gợi ý. Không có tài khoản, không có tên, không có lời. Chỉ là cảnh quay trước một chiếc gương đứng to cạnh cửa phòng tắm, không có ai, và một đôi tai thỏ màu hồng nghiêng nghiêng, như đang tìm người đứng trước gương.
Video nào cũng có đúng một bình luận. Và lần nào bình luận ấy cũng là cùng một câu, đọc lên nghe như lời mời rất dễ thương: bạn ơi, qua đây quay chung với mình đi.
Câu hỏi thường gặp
Bộ lọc khuôn mặt hoạt động như thế nào?
Ứng dụng dùng thuật toán tìm các điểm đặc trưng như mắt, mũi, miệng trên hình ảnh rồi đắp hiệu ứng theo chuyển động của chúng. Ánh sáng ngược, góc mặt khó hoặc hoa văn trên tường có thể khiến nó không nhận ra mặt thật hoặc nhận nhầm một vật khác.
Vì sao ta hay thấy khuôn mặt ở những nơi không có?
Hiện tượng này gọi là ảo ảnh khuôn mặt, khi não nhìn ra hình mặt người từ đám mây, ổ điện hay vết ố trên tường. Não người được tiến hoá để nhận ra khuôn mặt cực nhanh, nên thà nhận nhầm còn hơn bỏ sót.
Vì sao gương thường xuất hiện trong truyện ma?
Gương tạo ra một không gian ảo trông như thật, và từ xưa nhiều nền văn hoá đã có truyện về gương như cánh cửa sang thế giới khác. Nhìn vào gương lúc khuya, ánh sáng yếu cũng khiến mắt dễ thấy hình ảnh méo mó, lạ lẫm.
Vì sao cảm giác có ai sau lưng lại đáng sợ đến vậy?
Phía sau lưng là vùng ta không quan sát được, nên mọi nguy hiểm tiềm tàng đều có thể ở đó. Bản năng tự vệ khiến con người rất nhạy cảm với khả năng có thứ gì đó tiếp cận từ phía sau.
Người làm nội dung mạng xã hội nên chú ý gì khi quay ở nhà?
Nên kiểm tra hậu cảnh để không lộ địa chỉ, giấy tờ hay thông tin riêng, và cân nhắc khi quay những nơi dễ nhận ra như cửa sổ nhìn ra đường. Nghỉ ngơi hợp lý cũng quan trọng, vì áp lực đăng bài liên tục dễ gây kiệt sức.
