Chiếc máy ảnh buộc trên thân cây chỉ chụp khi có vật gì đi qua, và suốt ba tuần, thứ duy nhất đi qua nó lúc ba giờ sáng là một người phụ nữ mặc áo xanh, mang đúng khuôn mặt của người đã buộc nó lên cây.
Chào bạn, đây là Chuyện Ma. Truyện tập này là truyện hư cấu, khu rừng, trạm nghiên cứu và nhân vật đều do mình đặt ra. Mình kể chậm thôi, vì truyện này cần bạn hình dung từng tấm ảnh.
Ba mươi chiếc máy trong rừng
Chị Hạnh làm nghiên cứu động vật hoang dã. Mùa ấy chị vào một khu rừng sâu, ở một mình trong căn chòi nghiên cứu, để theo dõi một loài mèo rừng rất hiếm mà người ta chỉ còn thấy dấu chân. Chị mang theo ba mươi chiếc bẫy ảnh, loại máy nhỏ ngụy trang màu lá, buộc vào thân cây, tự chụp khi cảm biến thấy có thân nhiệt đi qua.
Ba ngày đầu, chị đi khắp các lối mòn của thú, buộc máy, ghi toạ độ. Máy số mười bảy chị buộc trên một gốc dẻ, nhìn ra một lối mòn hẹp dẫn xuống suối, chỗ chị tìm thấy một vết cào móng mới.
Đêm trong rừng rất yên. Chị ngủ sớm, dậy sớm, cả ngày đi đổi thẻ nhớ, tối về xem ảnh trên máy tính. Lợn rừng, cầy, sóc bay, một con hoẵng đi lạc, thậm chí một đàn khỉ nghịch ngợm còn ngồi nhìn thẳng vào máy.
Rồi tới tối ngày thứ tám, chị mở thẻ nhớ của máy số mười bảy.
Người đi ngang lúc ba giờ
Ảnh chụp lúc ba giờ mười hai phút sáng. Đèn hồng ngoại làm mọi thứ trắng xám. Trên lối mòn là một người phụ nữ, mặc áo sơ mi đi rừng, tóc buộc đuôi ngựa, đi chân trần, đang bước từ phía chòi xuống phía suối. Khuôn mặt nghiêng, nhưng chị nhận ra ngay. Đó là chị.
Chị ngồi lặng người. Chị nhớ rất rõ đêm ấy chị ngủ một mạch tới sáng. Chị không có thói quen mộng du. Cửa chòi chị cài then bên trong mỗi tối, sáng ra then vẫn cài.
Chị tự nhủ, có thể là ai đó trong rừng có dáng giống mình, có thể ảnh mờ làm mình nhìn nhầm. Chị phóng to. Áo xanh có miếng vá ở khuỷu tay trái, đúng chỗ chị tự khâu tuần trước. Bàn chân trần có vết xước trên mu, đúng vết chị bị gai cào hôm buộc máy.
Đêm ấy chị buộc một sợi chỉ đỏ ngang cửa chòi, từ khung cửa sang chân giường. Nếu chị ra ngoài, sợi chỉ sẽ đứt.
Mỗi đêm một gần hơn
Sáng ra, sợi chỉ còn nguyên. Chị chạy ra máy số mười bảy. Ba giờ mười hai phút sáng. Vẫn người phụ nữ ấy, vẫn áo xanh, vẫn chân trần. Nhưng lần này cô ta không đi ngang. Cô ta dừng lại, đứng giữa lối mòn, quay đầu nhìn về phía máy ảnh.
Đêm sau, cô ta đứng gần máy hơn, chỉ còn cách ba bước. Mặt nhìn thẳng. Đó là mặt chị, không sai một nét, chỉ có đôi mắt dưới ánh hồng ngoại là sáng trắng như mắt thú.
Đêm thứ tư, chị không ngủ. Chị ngồi trong chòi, đèn bật sáng, tay cầm dao rừng, mắt dán vào đồng hồ. Ba giờ mười hai phút trôi qua. Chị không ra ngoài. Không có gì xảy ra. Gần sáng, chị thiếp đi trên ghế.
Sáng ra, ảnh của máy số mười bảy chụp lúc ba giờ mười hai phút. Khuôn mặt chị chiếm kín khung hình, sát ống kính tới mức thấy cả từng sợi tóc mai, và môi đang mấp máy như đang nói gì đó với máy ảnh.
Lời nhắn trong đoạn quay
Máy số mười bảy có chế độ quay ngắn mười giây. Chị chuyển sang chế độ quay, đêm ấy lại thức. Lần này chị ngồi ở bậc thềm chòi, mắt hướng về lối mòn dưới gốc dẻ. Ba giờ mười hai phút, lối mòn trống không. Không có ai đi ngang. Chị chắc chắn.
Sáng ra chị mở đoạn quay. Mười giây. Người phụ nữ áo xanh đứng sát ống kính, nói khẽ, giọng chị, chậm rãi: đừng xuống suối buổi chiều. Rồi cô ta quay người đi xuống lối mòn, biến vào bóng tối.
Chị Hạnh xem đi xem lại đoạn quay ấy hàng chục lần. Chiều hôm ấy, theo lịch, chị phải xuống suối đổi thẻ nhớ cho mấy máy đặt ven bờ. Chị không đi.
Chiều ấy mưa to ở thượng nguồn. Nước suối dâng lên đột ngột, đục ngầu, cuốn trôi cả mấy chiếc máy đặt ven bờ. Tảng đá chị vẫn ngồi đổi thẻ nhớ chìm dưới dòng nước xiết suốt hai giờ.
Tấm ảnh cuối cùng
Sau hôm ấy, máy số mười bảy không chụp được người phụ nữ áo xanh nữa. Nó chụp được thứ chị đi tìm suốt mùa: một con mèo rừng đốm vàng, đi chậm rãi trên lối mòn lúc ba giờ mười hai phút sáng, đúng giờ ấy, đúng chỗ ấy.
Chị Hạnh kết thúc mùa nghiên cứu với bộ ảnh quý giá nhất sự nghiệp. Chị không đưa mấy tấm ảnh người áo xanh vào báo cáo. Chị cũng không xóa.
Đêm cuối cùng trước khi rời rừng, chị tháo máy số mười bảy, ngồi trong chòi xem lại thẻ nhớ lần cuối. Có một tấm ảnh chị chưa thấy, chụp lúc ba giờ mười hai phút của đêm cuối, tức là chỉ mới mười phút trước.
Trong ảnh là căn chòi nghiên cứu, cửa sổ sáng đèn, bên trong có bóng một người phụ nữ cúi xuống màn hình máy tính. Còn ở ngay trước ống kính, quay lưng lại máy ảnh, đứng nhìn vào cửa sổ ấy, là một người mặc áo xanh, đi chân trần.
Câu hỏi thường gặp
Bẫy ảnh tự động là gì?
Bẫy ảnh là máy ảnh nhỏ gắn cảm biến chuyển động và thân nhiệt, tự chụp ảnh hoặc quay video khi có con vật đi qua, ban đêm dùng đèn hồng ngoại để không làm thú giật mình. Các nhà nghiên cứu dùng nó để theo dõi những loài nhút nhát hoặc hiếm gặp mà không cần có mặt.
Vì sao ảnh hồng ngoại ban đêm làm mắt sáng trắng?
Nhiều loài thú có lớp phản quang phía sau võng mạc giúp nhìn trong tối, lớp này phản chiếu lại ánh hồng ngoại nên mắt sáng lên trong ảnh. Mắt người không có lớp ấy, nhưng ánh đèn chiếu thẳng cũng có thể tạo đốm sáng, khiến ảnh trông rất lạ.
Mộng du là gì?
Mộng du là tình trạng một người đứng dậy, đi lại hoặc làm việc trong lúc vẫn đang ở giai đoạn ngủ sâu, sáng ra thường không nhớ gì. Nó hay gặp hơn khi thiếu ngủ, căng thẳng hoặc ngủ ở chỗ lạ. Người hay mộng du nên đi khám bác sĩ để được tư vấn.
Vì sao gặp lại chính mình là nỗi sợ phổ biến trong truyện ma?
Hình ảnh người giống hệt mình, gọi là bóng đôi, xuất hiện trong văn hoá dân gian nhiều nơi. Nó đáng sợ vì chạm vào cảm giác căn bản nhất là mình là duy nhất. Khi điều ấy lung lay, người ta thấy bất an sâu sắc.
Ở một mình lâu ngày trong rừng ảnh hưởng gì tới tâm lý?
Sống cô lập lâu ngày, thiếu người trò chuyện và thiếu ngủ có thể làm người ta căng thẳng, dễ lo âu và nhạy cảm hơn với những điều bất thường. Vì vậy những người làm việc một mình ở nơi hẻo lánh thường giữ liên lạc định kỳ với đồng nghiệp.
