Khu nghỉ ven biển mùa mưa chỉ có đúng hai người khách, vậy mà bữa sáng nào nhà hàng cũng dọn thêm một bàn cạnh cửa sổ, và bàn ấy chưa bao giờ trống.
Chào bạn, đây là Chuyện Ma. Truyện đêm nay là truyện hư cấu, khu nghỉ và đôi vợ chồng trong truyện do mình đặt ra. Truyện này hơi giống một bức ảnh cũ được ai đó lật lại vào một ngày mưa, bạn nghe chậm thôi.
Năm mươi năm và một chuyến quay về
Ông Hiển và bà Thu cưới nhau vào một mùa mưa cách đây năm mươi năm. Tuần trăng mật của họ là ba ngày ở một nhà nghỉ nhỏ trên bãi biển miền Trung, ăn bánh mì ốp la, uống cà phê sữa, và chạy dưới mưa vì quên mang ô.
Năm nay, con cháu đặt cho ông bà một chuyến về đúng bãi biển ấy. Nhà nghỉ nhỏ ngày xưa đã thành một khu nghỉ dưỡng, biệt thự mái ngói, hồ bơi xanh ngắt, nhưng bãi biển vẫn thế, rặng dừa vẫn nghiêng về một phía như xưa.
Mùa mưa vắng khách. Cả khu nghỉ chỉ có ông bà. Nhân viên chu đáo tới mức hơi ngại, ai cũng cười, cúi chào, chúc mừng ngày kỷ niệm.
Bà Thu bảo ông: vắng thế này giống hồi xưa, hồi xưa cũng chỉ có mình mình.
Bàn bên cạnh trong bữa sáng đầu tiên
Sáng đầu tiên, nhà hàng dọn cho ông bà bàn cạnh cửa sổ nhìn ra biển. Bàn bên cạnh cũng được dọn sẵn, hai bộ dao dĩa, hai chiếc cốc. Một lúc sau, có một đôi trẻ bước vào ngồi xuống.
Chàng trai gầy, tóc rẽ ngôi lệch, mặc áo sơ mi trắng sơ vin. Cô gái nhỏ nhắn, tóc tết một bím dài, quàng chiếc khăn len đỏ dù trời không lạnh lắm. Họ cười khúc khích, thì thầm, gọi hai suất bánh mì ốp la và hai cà phê sữa.
Bà Thu đặt cốc xuống, nhìn mãi. Ông Hiển hỏi bà nhìn gì. Bà bảo con bé quàng khăn đỏ giống khăn của bà. Ông cười, bảo khăn đỏ thì thiếu gì.
Lúc ông bà ăn xong đứng dậy, bàn bên đã trống. Hai chiếc cốc vẫn còn hơi ấm, trên đĩa còn vụn bánh mì. Ông bà không để ý nhiều, nghĩ chắc khách mới tới.
Nhân viên bảo chỉ có hai bác
Sáng thứ hai, đôi trẻ lại tới, lại ngồi bàn bên, lại gọi đúng hai suất ốp la và hai cà phê sữa. Lần này ông Hiển cũng nhìn. Chàng trai có thói quen gõ ngón tay xuống mặt bàn theo nhịp khi nói chuyện, đúng cái tật ông có từ hồi đi học, bị bà mắng mãi mới bỏ.
Ông gọi cô phục vụ lại, hỏi khéo đôi trẻ bàn bên ở biệt thự nào. Cô phục vụ ngơ ngác nhìn sang. Bàn bên đã trống. Cô bảo khu nghỉ tuần này chỉ có hai bác thôi ạ, bàn ấy bếp quen tay dọn sẵn, chẳng hiểu sao sáng nào cũng có cốc dùng rồi.
Bà Thu nắm tay ông dưới gầm bàn. Tay bà lạnh. Bà hỏi khẽ: anh có nhớ chiếc khăn len đỏ em đánh mất ở bãi biển này không. Năm mươi năm rồi, bà vẫn xưng em với ông mỗi khi xúc động.
Ông nhớ. Ông nhớ cả buổi chiều hai đứa đội mưa đi dọc bãi tìm chiếc khăn mẹ bà đan cho làm của hồi môn, tìm mãi không thấy, bà khóc, ông dỗ mãi.
Đêm mưa trên bãi biển
Đêm thứ hai, mưa to. Ông Hiển trằn trọc, ra hiên biệt thự đứng nhìn biển. Bãi cát loang loáng dưới ánh đèn vườn. Rồi ông nghe tiếng cười, tiếng cười trong veo của con gái, tiếng gọi nhau í ới.
Dưới mưa, trên bãi cát, có hai bóng người đang chạy. Chàng trai cởi áo sơ mi trùm lên đầu cô gái, cô gái chạy tụt lại, cười ngặt nghẽo, chiếc khăn đỏ bay phần phật sau lưng. Họ chạy ngang qua hiên nhà ông, không nhìn lên, rồi khuất về phía rặng dừa.
Ông Hiển đứng im. Đó là đúng buổi tối năm mươi năm trước, hai đứa đi chợ đêm về thì gặp mưa, chẳng có ô, chạy dọc bãi về nhà nghỉ. Ông nhớ mình cởi áo trùm cho bà. Ông nhớ bà cười tới mức không chạy nổi.
Sau lưng ông, bà Thu đã dậy từ lúc nào, đứng tựa cửa. Bà không nói gì. Hai ông bà cứ đứng vậy nhìn mưa rất lâu, như nhìn một thước phim cũ mà chỉ hai người còn giữ.
Chiếc khăn đỏ trên bàn bên
Sáng cuối cùng, ông bà xuống nhà hàng sớm hơn mọi khi. Bà Thu nói muốn sang ngồi bàn bên. Ông Hiển chiều bà. Hai ông bà ngồi đúng chỗ của đôi trẻ, nhìn ra biển, chờ.
Đôi trẻ không tới. Nhưng trên mặt bàn, ngay trước chỗ bà ngồi, có một chiếc khăn len đỏ gấp vuông vức. Len đã cũ, sợi đã sờn, nhưng màu đỏ vẫn tươi như mới đan. Ở một góc khăn có một mũi đan lỗi, mẹ bà ngày xưa đan vội, bà vẫn nhớ.
Bà Thu cầm chiếc khăn lên, áp vào má. Bà không khóc. Bà cười, cái cười của cô gái tóc tết năm nào. Ông Hiển gõ ngón tay xuống mặt bàn theo nhịp, lần này bà không mắng.
Chiều hôm ấy trời lại mưa. Nhân viên khu nghỉ thấy hai ông bà khách đi dạo dọc bãi biển dưới mưa, chẳng mang ô, bà quàng một chiếc khăn len đỏ, ông khoác tay bà, cả hai cười như hai đứa trẻ vừa tìm lại được một thứ đã đánh rơi từ rất lâu.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao quay lại nơi cũ thì ký ức ùa về rõ như vậy?
Ký ức gắn chặt với khung cảnh lúc nó hình thành: mùi biển, tiếng sóng, ánh sáng. Khi quay lại đúng nơi ấy, những tín hiệu quen thuộc gợi lại cả chuỗi ký ức tưởng đã quên.
Hoài niệm có tốt cho tinh thần không?
Nhiều nhà tâm lý cho rằng hoài niệm vừa phải giúp con người thấy cuộc đời mình có ý nghĩa và gắn kết hơn với người thân. Tuy vậy, nếu chìm đắm quá mức và buồn bã kéo dài thì nên chia sẻ với người thân hoặc chuyên gia.
Truyện ma kiểu lạc vào quá khứ có phổ biến không?
Có. Nhiều nơi trên thế giới có truyện kể về người bỗng thấy cảnh tượng của nhiều năm trước, như thể thời gian chồng lên nhau. Những truyện này thường được kể như chuyện lạ, khó kiểm chứng, và thiên về cảm xúc hơn là doạ dẫm.
Vì sao một khu nghỉ vắng khách lại gợi cảm giác lạ lùng?
Những nơi được xây cho đông người, khi vắng tanh, tạo cảm giác như có gì đó thiếu đi. Não ta chờ đợi tiếng nói, bóng người, nên dễ tưởng tượng ra họ.
Vì sao những thói quen nhỏ lại khiến ta nhận ra người thân?
Cách gõ ngón tay, cách cười, cách đi đứng là những dấu hiệu rất riêng mà não ghi nhớ lâu hơn cả gương mặt. Vì vậy truyện ma hay dùng một thói quen nhỏ để nhân vật nhận ra người xưa.
