Khi chiếc tai nghe chống ồn xoá sạch tiếng xe, tiếng máy lạnh, tiếng tivi nhà bên, thứ duy nhất còn lại trong đầu Quyên là một tiếng ngân nga, rất khẽ, rất chậm, vọng ra từ trong tường.
Chào bạn, đây là Chuyện Ma. Truyện đêm nay là truyện hư cấu, cô gái, khu chung cư và những người trong truyện đều do mình nghĩ ra. Truyện này có một cái kết hơi khác những tập mình hay kể, nghe tới cuối rồi bạn sẽ hiểu.
Chiếc tai nghe để ngủ
Quyên làm thiết kế đồ hoạ, sống một mình trong căn hộ tầng bốn của một khu chung cư cũ nằm sát đường lớn. Xe tải chạy suốt đêm, máy lạnh nhà hàng xóm kêu rì rì, tivi phòng bên mở tới khuya. Cô mất ngủ triền miên.
Cuối tháng lĩnh lương, cô cắn răng mua một chiếc tai nghe chống ồn loại tốt. Đêm đầu đeo vào, bật chế độ khử ồn, cô suýt bật khóc vì nhẹ nhõm. Thế giới như bị ai đó vặn nhỏ lại. Tiếng xe tải còn như tiếng gió xa. Máy lạnh nhà bên biến mất hẳn.
Cô nằm trong khoảng lặng ấy, chậm rãi chìm vào giấc ngủ. Và đúng lúc ấy, cô nghe thấy nó.
Một tiếng ngân nga. Giọng phụ nữ, trầm, chậm, không thành lời, kiểu người ta ngân một câu hát ru mà quên mất lời. Nó không ở ngoài đường, không ở phòng bên. Nó như phát ra từ ngay bức tường phía sau đầu giường cô.
Tiếng ngân chỉ có trong im lặng
Quyên tháo tai nghe ra. Tiếng xe, tiếng máy lạnh, tiếng tivi ùa về. Tiếng ngân nga thì mất. Cô đeo vào lại, bật khử ồn. Một lúc sau, khi tai đã quen với im lặng, tiếng ngân lại hiện ra, mờ mờ, như sợi chỉ vắt ngang khoảng lặng.
Cô đọc trên mạng, người ta bảo tai nghe chống ồn có thể để lọt những âm thanh trầm đều đặn, hoặc chính tai nghe phát ra tiếng rè nhỏ. Cô thử đeo ở quán cà phê, ở văn phòng. Không có tiếng ngân nào cả. Chỉ ở căn phòng này, cạnh bức tường này.
Kỳ lạ là tiếng ngân ấy không đáng sợ. Nó dịu dàng, đều đặn, như tiếng một bà mẹ ngồi bên giường con. Mấy đêm đầu Quyên còn sợ, về sau cô lại thấy dễ ngủ hơn khi nghe nó, như có ai đó trông chừng mình.
Bên kia bức tường là căn hộ số mười hai. Bảo vệ toà nhà bảo căn ấy bỏ trống mấy tháng nay, chủ cũ là một ông cụ, con cháu đón về quê, chưa cho ai thuê.
Tiếng thứ hai đằng sau tiếng ngân
Một đêm mưa to, tiếng mưa đập vào cửa kính át cả tiếng xe. Quyên đeo tai nghe, bật khử ồn hết cỡ. Tiếng ngân nga hôm ấy khác. Nó ngắt quãng, như người hát mà thở không ra hơi. Và xen giữa những quãng ngắt, cô nghe thấy một tiếng thứ hai.
Một tiếng gọi. Rất yếu, khàn đặc, chỉ một chữ lặp đi lặp lại, như người già gọi trong cơn sốt: ai ơi. Ai ơi.
Quyên ngồi bật dậy. Cô tháo tai nghe ra. Chỉ có tiếng mưa. Cô áp tai vào tường. Tiếng mưa, tiếng nước chảy trong ống. Cô đeo tai nghe vào, áp tai nghe lên tường, bật chế độ nghe xuyên âm cho micro thu tiếng bên ngoài rồi khử phần còn lại. Tiếng gọi rõ hơn hẳn. Ai ơi. Có ai không.
Đó không phải tiếng ngân nga của người phụ nữ. Đó là giọng một ông già. Và nó không giống tiếng ma chút nào. Nó giống tiếng một người đang cần giúp đỡ.
Căn hộ số mười hai
Quyên chạy xuống gọi bảo vệ. Anh bảo vệ trẻ ngái ngủ, bảo căn mười hai không có ai, chìa khoá chủ nhà giữ, không mở được. Quyên năn nỉ mãi, anh mới chịu lên gõ cửa. Không ai trả lời. Anh gọi cho con trai ông cụ, số điện thoại ghi trong sổ.
Người con trai bắt máy, giọng hốt hoảng. Anh ta bảo ông cụ không chịu ở quê, mười ngày trước tự bắt xe lên thành phố, nói muốn về nhà mình, con cháu tưởng ông ở nhà bà con. Gọi mấy hôm không được, cả nhà đang định đi tìm.
Bảo vệ gọi thêm người, phá khoá cửa. Ông cụ nằm trong phòng ngủ, sát bức tường chung với phòng Quyên, ngã từ mấy hôm trước không dậy nổi, chân bị thương, người lả đi vì đói và khát, nhưng vẫn tỉnh. Xe cứu thương tới lúc gần ba giờ sáng.
Lúc được khiêng ra, ông cụ nắm tay Quyên, môi mấp máy hỏi: cô là người hát phải không.
Người hát bên kia bức tường
Một tuần sau, Quyên vào viện thăm ông. Ông đã khoẻ lại, ngồi dựa gối, con trai ngồi bên gọt táo. Ông kể mấy đêm nằm dưới sàn, ông cứ tưởng mình không qua khỏi. Đêm nào cũng có tiếng một người đàn bà ngồi cạnh ngân nga, giữ cho ông không ngủ thiếp đi. Ông tưởng là cô hàng xóm bên kia tường hát.
Quyên lắc đầu. Cô không hát. Cô chỉ nghe thấy.
Ông cụ im lặng một lúc lâu. Rồi ông bảo con trai lấy trong túi áo ra một tấm ảnh nhỏ, ép nhựa, góc đã sờn. Một người phụ nữ tóc búi, mặc áo dài nâu, ngồi bên khung cửa sổ của chính căn hộ số mười hai. Ông bảo đó là vợ ông, mất đã mười lăm năm. Bà hay ngồi bên cửa sổ ngân nga, không bao giờ nhớ lời, chỉ có điệu.
Ông cười, nước mắt chảy dài: bả biết ông về nhà một mình, nên bả về canh. Ông nói câu ấy không phải với Quyên, mà như nói với người trong ảnh. Từ hôm ấy, đeo tai nghe trong căn phòng tầng bốn, cô không còn nghe thấy tiếng ngân nga nào nữa.
Câu hỏi thường gặp
Tai nghe chống ồn hoạt động như thế nào?
Tai nghe dùng micro thu tiếng ồn bên ngoài rồi phát ra sóng âm ngược pha để triệt tiêu nó. Cách này hiệu quả nhất với tiếng trầm và đều như tiếng động cơ, kém hơn với tiếng nói hay tiếng cao đột ngột, nên một số âm thanh vẫn lọt qua.
Vì sao trong im lặng tuyệt đối ta hay nghe thấy tiếng lạ?
Khi bên ngoài quá yên tĩnh, não tăng độ nhạy để tìm tín hiệu, và có thể nghe thấy tiếng ù trong tai, tiếng máu chảy, hoặc tự tạo ra âm thanh từ nhiễu rất nhỏ. Đó là lý do phòng cách âm hoàn toàn khiến nhiều người khó chịu.
Người già sống một mình cần được quan tâm thế nào để phòng tai nạn?
Người thân nên liên lạc đều đặn, nhờ hàng xóm để ý, và có thể dùng thiết bị báo ngã hoặc nút gọi khẩn cấp. Khi không liên lạc được trong thời gian bất thường, nên nhờ người tới kiểm tra ngay.
Vì sao tiếng hát ru lại có sức an ủi mạnh như vậy?
Hát ru có nhịp chậm, đều, gần với nhịp thở khi nghỉ ngơi, giúp cơ thể thư giãn. Với nhiều người, nó còn gắn với ký ức được chăm sóc thời thơ ấu, nên mang lại cảm giác an toàn.
Vì sao truyện ma hay có hình ảnh người vợ về chăm chồng?
Hình ảnh người đã khuất trở về chăm sóc người thân là một mô típ phổ biến trong truyện kể dân gian, thể hiện tình nghĩa vợ chồng không dứt dù sinh tử chia lìa. Những truyện như vậy thường mang tính an ủi nhiều hơn đáng sợ.
