Hội thám tử họp phiên đầu tiên dưới gầm cầu thang nhà con Na, với đúng một đầu mối duy nhất: có người thấy con ma váy trắng đi trong vườn hoang lúc chiều tà.
Chào bạn, đây là Chuyện Ma. Truyện đêm nay là truyện ma vui do mình viết, xóm nhỏ và các nhân vật đều hư cấu. Hồi nhỏ, có lẽ bạn cũng từng có một khu nhà hoang, một khu vườn bỏ không mà bọn trẻ trong xóm thề có ma. Truyện này về ba đứa quyết định đi tìm sự thật.
Hội thám tử ra đời
Na mười tuổi, đọc hết cả chồng truyện trinh thám ở thư viện trường. Hè ấy, cô bé lập hội thám tử cùng hai đứa bạn hàng xóm: thằng Bin chín tuổi, nhát gan nhưng nhanh chân, và thằng Đức mười một tuổi, có cái ống nhòm đồ chơi và một cuốn sổ bìa cứng.
Vụ án đầu tiên đến từ lời đồn cả xóm. Cuối con đường đất ở một thị trấn vùng trung du có khu vườn bỏ hoang, cỏ mọc cao, cây cối um tùm, chủ cũ chuyển đi lâu rồi. Mấy hôm nay, bà bán xôi kể chiều tà đi qua thấy một bóng trắng lướt trong vườn, như cô gái mặc váy trắng dài quét đất.
Rồi bác xe ôm cũng kể nghe tiếng kêu thất thanh trong vườn lúc chập tối, nghe như tiếng ai gọi mẹ ơi. Bọn trẻ trong xóm không đứa nào dám đi ngang qua đó nữa.
Na thì không sợ. Cô bé bảo, thám tử thật không tin lời đồn, thám tử phải có bằng chứng. Đức ghi vào sổ dòng đầu tiên: vụ án con ma váy trắng, đầu mối số một, bóng trắng, chiều tà.
Thu thập đầu mối
Hội thám tử làm việc rất bài bản. Buổi sáng, ba đứa đi hỏi những người từng thấy con ma. Bà bán xôi tả: bóng trắng, dài, đi chậm, có lúc xoè ra rất to. Bác xe ôm tả: tiếng kêu lanh lảnh, nghe như ai gào. Đức ghi hết vào sổ.
Buổi trưa, ba đứa ra quan sát khu vườn từ xa bằng ống nhòm. Bin đứng gác, hễ có động là chạy về báo. Na vẽ sơ đồ khu vườn: cây xoài già ở giữa, giếng cạn ở góc, giàn bầu đổ ở phía sau.
Chiều thứ ba, Bin phát hiện đầu mối quan trọng. Ở hàng rào tre gãy, có mắc lại một chiếc lông vũ rất dài, màu trắng tinh, cuối lông có một hình tròn như con mắt mờ. Bin cầm về, run run, bảo đây là tóc của con ma.
Na cầm chiếc lông lên soi dưới đèn bàn, nhíu mày suy nghĩ hệt như thám tử trong truyện. Cô bé bảo, ma không rụng lông. Đức ghi vào sổ: đầu mối số ba, chiếc lông trắng có mắt.
Đêm phục kích
Chiều thứ bảy, hội thám tử quyết định phục kích. Ba đứa xin phép bố mẹ đi chơi tới trước giờ cơm tối, mang theo đèn pin, ống nhòm, cuốn sổ, và một gói bỏng ngô để lấy can đảm.
Ba đứa nấp sau hàng rào tre gãy, nhìn vào vườn. Mặt trời xuống thấp, bóng cây đổ dài. Bin nắm chặt áo Đức. Đức nắm chặt cuốn sổ. Na nắm chặt đèn pin.
Rồi trong bụi cây cạnh giếng cạn có tiếng sột soạt. Một bóng trắng hiện ra, cao, dài, đi chậm rãi, chiếc váy trắng quét trên cỏ. Bin suýt hét. Rồi bóng trắng dừng lại, và chiếc váy bỗng xoè ra, to như một cái quạt khổng lồ, trắng muốt, lấp lánh những hình tròn như mắt dưới nắng chiều.
Kèm theo là một tiếng kêu lanh lảnh, đúng như bác xe ôm tả, nghe như tiếng ai gào mẹ ơi. Bin nhắm tịt mắt. Đức đánh rơi gói bỏng ngô. Còn Na thì reo lên: con công.
Con ma có lông xoè
Đúng vậy, đó là một con công. Một con công trắng tinh, đuôi dài, đang xoè đuôi giữa khu vườn hoang. Nó nghiêng đầu nhìn ba đứa trẻ, cái mào nhỏ trên đầu rung rinh, rồi kêu thêm một tiếng nữa, như chào.
Na giải thích, cô bé đã đọc trong sách: công trắng là công có bộ lông trắng toàn thân, đuôi xoè ra có hình những con mắt mờ. Tiếng công kêu to, lanh lảnh, nhiều người nghe tưởng tiếng người gào.
Ba đứa chạy về báo người lớn. Hoá ra con công là của một trang trại nuôi chim cảnh ở xã bên, xổng chuồng đã gần một tháng. Nó tìm được khu vườn hoang có nước trong giếng cạn đọng mưa, có sâu bọ, có cây cao để đậu ban đêm, nên ở lại luôn.
Chủ trang trại tới đón, cảm ơn hội thám tử rối rít, bảo cả nhà đi tìm khắp nơi mà không thấy. Ông còn mời ba đứa sang trang trại chơi, xem cả đàn công, công xanh, công trắng, gà lôi, chim trĩ.
Hồ sơ vụ án khép lại
Tối ấy, hội thám tử họp phiên cuối dưới gầm cầu thang nhà Na. Đức ghi vào sổ trang cuối cùng: vụ án con ma váy trắng, đã phá. Thủ phạm: một con công trắng đi lạc. Bằng chứng: chiếc lông có mắt. Người phá án: hội thám tử. Ghi chú: Bin không hề sợ. Bin đòi ghi thêm câu cuối, Na và Đức cười lăn.
Cả xóm biết chuyện, ai cũng cười. Bà bán xôi bảo, thế mà bà tưởng con ma, cả tháng đi đường vòng. Bác xe ôm bảo, tiếng kêu ấy giờ nghe lại thì đúng là tiếng chim, chỉ tại trời chập tối nên nghe ra tiếng người.
Chiếc lông công trắng được Na dán vào trang đầu cuốn sổ, làm biểu tượng của hội. Bên dưới, cô bé viết khẩu hiệu đầu tiên của hội thám tử: thấy ma thì đừng chạy, hãy ghi chép.
Hè năm sau, hội thám tử có thêm năm thành viên mới. Vụ án tiếp theo trong sổ là tiếng gõ cộc cộc trên mái nhà bà Tư mỗi sáng sớm. Đức đã đoán trước là chim gõ kiến, nhưng cả hội vẫn quyết định phục kích cho chắc, vì thám tử thật thì phải có bằng chứng.
Câu hỏi thường gặp
Công trắng là loài gì?
Công trắng là dạng biến dị màu lông của loài công, toàn thân trắng, đuôi dài vẫn có hoa văn hình mắt mờ. Công trắng thường được nuôi làm cảnh ở các trang trại, vườn thú.
Vì sao tiếng công kêu dễ bị tưởng là tiếng người?
Công kêu to, cao, lanh lảnh và kéo dài, âm sắc gần giống tiếng người gào. Ban đêm hoặc lúc chập tối, khi không nhìn thấy con chim, nhiều người dễ nghe nhầm.
Trò chơi trinh thám giúp gì cho trẻ?
Trò chơi trinh thám rèn khả năng quan sát, ghi chép, đặt câu hỏi và suy luận dựa trên bằng chứng, đồng thời giúp trẻ bớt sợ những điều chưa hiểu. Người lớn nên đi cùng khi trẻ khám phá nơi vắng.
Gặp chim thú lạ xổng chuồng nên làm gì?
Không nên tự bắt hay đuổi, vì con vật có thể hoảng sợ hoặc bị thương. Nên báo cho người lớn, chính quyền địa phương hoặc tìm chủ nuôi qua hàng xóm, mạng xã hội của khu vực.
Truyện có thật không?
Không. Đây là truyện ma vui hư cấu, hội thám tử nhí và các nhân vật đều do người viết tưởng tượng.
