Hai tuần sau, khi Lực quay lại bãi đỗ xe tải ven quốc lộ, bàn cờ vẫn nằm trên chiếc thùng gỗ, quân xe đỏ của anh vẫn đứng nguyên ở chỗ anh bỏ dở, và trên chiếc ghế nhựa đối diện, ông già đã ngồi chờ sẵn, tay cầm ấm trà còn nóng.
Chào bạn, đây là Chuyện Ma. Truyện đêm nay là truyện hư cấu, bãi đỗ xe, người tài xế và ông già chơi cờ đều do mình tưởng tượng. Đây là truyện về một ván cờ kéo dài nhiều tháng, và về một người chơi chỉ muốn được thua cho đàng hoàng.
Bãi đỗ xe lúc nửa đêm
Lực chạy xe tải đường dài từ miền Bắc vào miền Trung. Giữa tuyến có một bãi đỗ xe tải ven quốc lộ, nơi cánh tài xế hay dừng nghỉ, ngủ vài tiếng, ăn bát phở, tắm nước giếng. Bãi rộng, có quán cơm, có dãy võng mắc dưới mái tôn.
Lực ít ngủ, đêm nào dừng ở đó cũng ngồi một mình uống trà. Một đêm, anh thấy ở góc bãi, dưới bóng đèn tròn treo trên cột, có một ông già ngồi trước một bàn cờ tướng đặt trên chiếc thùng gỗ. Ông già trạc bảy mươi, gầy, mặc áo bộ đội cũ, đội mũ cối.
Ông vẫy Lực lại, hỏi biết đánh cờ không. Lực hồi nhỏ hay đánh cờ với ông nội, lâu rồi không chơi, nhưng thấy vui nên ngồi xuống. Ông già bày quân, rót cho Lực chén trà, cười móm mém, bảo ông đi tìm bạn cờ lâu lắm rồi.
Hai người đánh tới gần sáng. Ông già đánh chậm, mỗi nước nghĩ rất lâu, cầm quân cờ xoay xoay trong tay. Lực cũng đánh chậm, vì ông già chơi rất giỏi. Ván cờ chưa phân thắng bại thì trời hửng sáng, Lực phải lên xe đi tiếp. Ông già bảo cứ để đó, lần sau đánh tiếp.
Quân cờ không ai đụng tới
Lực tưởng ông nói đùa. Nhưng hai tuần sau, khi anh dừng lại ở bãi đỗ, bàn cờ vẫn ở đó, trên chiếc thùng gỗ, quân cờ nằm đúng vị trí ván dở. Không ai dọn đi, không quân nào bị xê dịch. Ông già ngồi chờ sẵn, ấm trà nóng hổi.
Lực hỏi chủ quán cơm sao không ai dọn bàn cờ. Bà chủ quán nhìn về phía góc bãi, rồi nhìn Lực, bảo góc ấy có bàn cờ của ông Hòa từ lâu rồi, không ai dám đụng. Bà không nói thêm gì, chỉ múc thêm cho Lực một bát canh.
Lực ngồi xuống đánh tiếp. Lần này hai người đi được mười mấy nước, rồi lại sáng. Lần sau nữa, lại tiếp. Ván cờ kéo dài qua hết chuyến này tới chuyến khác. Mỗi lần dừng ở bãi, Lực lại được đi vài nước.
Lực bắt đầu để ý vài điều. Ông già chưa bao giờ ăn, chưa bao giờ đứng dậy khỏi ghế. Ông không có xe, không có túi đồ. Những người tài xế khác đi qua góc bãi chỉ thấy Lực ngồi một mình trước bàn cờ, lẩm bẩm. Có anh còn hỏi Lực đánh cờ với ai thế.
Chuyện ông Hòa
Một đêm, Lực hỏi thẳng bà chủ quán về ông Hòa. Bà kể, ông Hòa ngày trước cũng là tài xế xe tải, chạy tuyến này mấy chục năm. Ông mê cờ, đêm nào dừng ở bãi cũng bày cờ ra đánh với cánh tài xế. Ông có một người bạn cờ thân, cũng là tài xế, hai người đánh với nhau hàng trăm ván, thắng thua ngang ngửa.
Có một ván, hai người đánh dở thì người bạn phải đi gấp vì có hàng giao. Ông Hòa bảo để đó, lần sau đánh tiếp. Nhưng người bạn ấy không quay lại nữa, đổi tuyến xe, rồi nghe nói đã mất ở một nơi rất xa. Ông Hòa giữ nguyên bàn cờ ấy trên chiếc thùng gỗ, ngồi chờ suốt nhiều năm.
Bà chủ quán bảo, ông Hòa về hưu rồi mất cách đây đã mấy năm. Từ đó, thỉnh thoảng lại có tài xế kể gặp một ông già rủ đánh cờ ở góc bãi. Ai đánh cũng chỉ được một ván rồi thôi, vì ván nào ông cũng thắng, rồi cười buồn, lắc đầu như vẫn chưa đúng ván ông chờ.
Lực nghe xong, nhìn về phía góc bãi. Bàn cờ vẫn ở đó. Anh nhìn kỹ thế cờ, và chợt nhận ra, đây không phải ván cờ mới. Ông Hòa đã bày lại đúng ván cờ dở năm xưa, và để Lực cầm quân của người bạn đã đi.
Nước đi cuối cùng
Lần sau dừng ở bãi, Lực mang theo một gói trà ngon và một túi lạc rang. Anh ngồi xuống, ông già đã chờ sẵn. Hai người đánh tiếp, lặng lẽ. Thế cờ đã tới lúc gay cấn, quân hai bên còn ít, mỗi nước đi đều quyết định.
Lực suy nghĩ rất lâu. Anh có thể chọn một nước đi an toàn để hòa. Nhưng anh thấy một nước đi khác, liều hơn, nếu ông già không phát hiện thì anh sẽ thắng. Anh nhìn ông già. Ông đang nhìn anh, mắt sáng lên như chờ đợi.
Lực đẩy quân pháo lên. Ông già nhìn bàn cờ rất lâu, tay cầm quân tướng xoay xoay. Rồi ông bật cười, tiếng cười giòn tan, sảng khoái, như tiếng cười của một người trẻ. Ông đặt quân tướng xuống, đẩy về phía Lực, nói: thua rồi. Thua đẹp lắm. Ván này chờ mãi mới được thua cho đàng hoàng.
Ông rót cho Lực chén trà cuối cùng. Ông bảo, đánh cờ mà không có người chơi tới cùng thì như đi đường chưa tới bến. Giờ thì ông về bến được rồi. Lực uống chén trà. Khi anh đặt chén xuống, ghế bên kia đã trống.
Bàn cờ được dọn đi
Sáng hôm sau, Lực tự tay dọn bàn cờ. Anh xếp từng quân vào hộp gỗ, quấn khăn cẩn thận. Bà chủ quán đứng nhìn, không nói gì, rồi đưa cho anh một chiếc túi vải để đựng.
Lực hỏi bà biết nhà ông Hòa ở đâu không. Bà chỉ đường về một làng gần đó. Lực mang hộp cờ tới, gặp con trai ông Hòa, kể lại chuyện. Anh con trai nghe xong cười, bảo đúng tính bố anh, cả đời không chịu một ván cờ dở dang.
Gia đình đặt hộp cờ lên bàn thờ ông Hòa. Từ đó, góc bãi đỗ xe không còn ông già nào rủ đánh cờ nữa. Bà chủ quán đặt ở đó một chiếc bàn nhỏ, ai muốn đánh cờ thì ngồi.
Lực vẫn chạy tuyến ấy, vẫn dừng ở bãi. Thỉnh thoảng anh ngồi ở góc ấy, bày cờ ra đánh với một tài xế trẻ. Ván nào chưa xong mà phải đi, anh luôn bảo: thôi, coi như hòa, lần sau đánh ván mới. Anh không để ai phải chờ một ván cờ dở dang nữa.
Câu hỏi thường gặp
Cờ tướng có từ bao giờ?
Cờ tướng là trò chơi chiến thuật lâu đời có nguồn gốc ở Trung Hoa, được chơi phổ biến ở Việt Nam và nhiều nước châu Á. Ở Việt Nam, cờ tướng gắn với hình ảnh các ông, các bác ngồi đánh cờ ở góc phố, quán nước.
Vì sao những việc dở dang khiến người ta day dứt?
Tâm lý học nhận thấy con người thường nhớ những việc chưa xong lâu hơn những việc đã hoàn tất. Cảm giác dở dang giữ cho tâm trí ta quay lại với nó, cho tới khi được khép lại.
Vì sao bãi đỗ xe tải là bối cảnh hợp với truyện ma?
Bãi đỗ xe tải ban đêm vắng vẻ, ánh sáng yếu, người qua lại lạ mặt và mệt mỏi. Đó là nơi những câu chuyện đường dài được kể cho nhau, dễ trở thành nơi sinh ra truyền thuyết của cánh tài xế.
Tài xế đường dài nên nghỉ ngơi thế nào cho an toàn?
Nên nghỉ định kỳ sau khoảng hai tới bốn tiếng lái, ngủ đủ giấc ở chỗ an toàn, tránh chạy liên tục vào khung giờ khuya dễ buồn ngủ. Ăn uống nhẹ, uống đủ nước giúp tỉnh táo hơn.
Vì sao một cái kết thua cuộc lại khiến nhân vật thanh thản?
Với người chờ một ván cờ dở, thắng hay thua không quan trọng bằng việc ván cờ được chơi tới cùng. Khép lại trọn vẹn một việc dang dở mang lại cảm giác nhẹ nhõm mà chiến thắng chưa chắc có.
