Con số trên màn hình trạm cân nhích lên rồi đứng lại, và lần thứ mười hai trong tháng, nó lại dư ra đúng sáu mươi ký so với tờ khai của chiếc xe tải ấy.
Chào bạn, đây là Chuyện Ma. Truyện đêm nay là truyện hư cấu, trạm cân, con đường và những người lái xe trong truyện đều do mình tưởng tượng. Đây là chuyện về một chiếc cabin chật, nơi lúc nào cũng có hai người ngồi, dù chỉ một người nhìn thấy được.
Ca đêm ở trạm cân
Thu làm nhân viên trạm cân xe tải ven quốc lộ được hai năm. Trạm nhỏ, chỉ có một bàn cân thép dài, một chòi kính có máy tính và một cái quạt cây kêu lạch xạch. Ca đêm của Thu bắt đầu lúc mười giờ và kết thúc khi mặt trời lên.
Ban đêm xe qua thưa. Cứ mười lăm hai mươi phút lại có một chiếc xe tải chạy chậm lên bàn cân, đèn pha chói lóa. Thu nhìn con số, đối chiếu tờ khai, bấm nút cho qua. Phần lớn đều đúng. Thỉnh thoảng có xe chở quá tải, cô ghi biên bản, tài xế cằn nhằn một lúc rồi cũng thôi.
Chỉ có chiếc xe tải thùng màu xanh của bác Hòa là lạ. Bác chạy tuyến chở nông sản, tuần hai chuyến, lần nào cũng đi qua trạm cô vào khoảng hai giờ sáng. Và lần nào, con số trên màn hình cũng cao hơn tờ khai đúng sáu mươi ký.
Sáu mươi ký thì chẳng thấm gì với một chiếc xe tải, không đủ để lập biên bản quá tải. Nhưng nó đúng quá. Không bao giờ năm mươi tám, không bao giờ sáu mươi hai. Thu là người làm việc với con số, cô không chịu được một con số cứ đứng đó mà không ai giải thích.
Thùng hàng không có gì lạ
Một đêm, Thu xin bác Hòa cho cô xem lại thùng hàng. Bác không phản đối, xuống xe, mở cửa thùng. Bên trong là những sọt bắp cải xếp ngay ngắn, sọt nào cũng dán phiếu cân từ chợ đầu mối. Cộng lại vẫn đúng như tờ khai.
Cô hỏi có phải bác chở thêm đồ cá nhân trong cabin không. Bác cười, mở cửa cabin cho cô xem. Một cái túi vải đựng quần áo, một bình trà, hộp cơm. Ghế phụ trống trơn, chỉ có một chiếc mũ cối cũ đặt ngay ngắn trên đệm, như đang giữ chỗ cho ai.
Thu nhờ đội kỹ thuật kiểm tra lại bàn cân. Họ đem quả cân mẫu ra thử, máy chuẩn không sai một ký. Họ cân thử những chiếc xe khác cùng loại, cũng đúng. Chỉ có chiếc xe xanh là lần nào cũng dư sáu mươi ký.
Có một đêm mưa, xe bác Hòa lên cân, con số dư sáu mươi ký như thường lệ. Thu ngẩng lên nhìn qua kính chòi. Dưới ánh đèn cao áp, qua lớp kính cabin nhòe nước, cô thấy rõ hai cái bóng người ngồi cạnh nhau. Cô dụi mắt. Khi nhìn lại, ghế phụ chỉ còn chiếc mũ cối.
Chiếc ghế phụ không ai ngồi
Từ đêm ấy, Thu để ý nhiều hơn. Cô thấy bác Hòa lúc dừng xe luôn rót hai chén trà, một chén bác uống, một chén đặt trên táp lô cho tới nguội.
Cô thấy bác hay nói chuyện một mình khi chờ cân, đầu hơi nghiêng sang ghế phụ, như đang nghe ai trả lời. Có lúc bác bật cười thành tiếng.
Những tài xế khác trên tuyến bảo bác Hòa hiền, ít nói, nhưng lái xe rất kỹ, mấy chục năm chưa va quẹt lần nào. Họ gọi chiếc xe xanh là xe hai người lái, nửa đùa nửa thật.
Thu không còn tò mò theo kiểu người làm sổ sách nữa. Cô chỉ muốn biết người ngồi ghế phụ là ai.
Người phụ xe chưa xuống
Lần sau xe bác Hòa ghé, Thu pha một ấm trà, mời bác vào chòi ngồi. Cô không hỏi thẳng, chỉ kể lại chuyện đêm mưa. Bác Hòa im lặng rất lâu, tay xoay xoay chén trà, rồi mới kể.
Hồi trẻ, bác chạy chung xe với một người phụ xe tên Lâm. Anh Lâm to cao, nặng chừng sáu mươi ký, tính hay cười, thuộc từng khúc cua trên tuyến. Đêm nào anh cũng thức cùng bác, rót trà, kể chuyện, nhắc bác lúc nào nên nghỉ, chỗ nào hay có sương.
Rồi có một năm anh Lâm ốm nặng, phải bỏ nghề, về quê, không lâu sau thì mất. Bác Hòa vẫn chạy tuyến cũ, một mình. Ngay chuyến đầu tiên sau đám tang, bác đã thấy chiếc xe nặng hơn một chút. Bác không cần cân cũng biết, vì tay lái của bác nhận ra.
Bác bảo bác không sợ. Có đêm buồn ngủ, bác nghe bên tai tiếng ai tằng hắng, đúng kiểu anh Lâm vẫn làm. Có đêm sương dày, bác tự dưng giảm tốc trước một khúc cua mà bác không nhớ là có. Bác nói, sáu mươi ký ấy là phần của anh Lâm, bác chở được.
Chuyến cuối cùng
Đầu mùa mưa năm sau, bác Hòa báo với Thu đây là tháng cuối bác chạy xe. Con cái bác bắt nghỉ, tuổi cao rồi, mắt kém rồi. Bác sẽ bán xe, về quê trồng rau, chiều chiều ra đầu ngõ ngồi nhìn xe tải chạy qua.
Đêm chuyến cuối, chiếc xe xanh lên bàn cân lúc hai giờ sáng. Thu nhìn màn hình. Con số nhích lên, rồi đứng lại, khớp từng ký với tờ khai. Không dư. Không thiếu. Cô ngẩng lên. Bác Hòa ngồi trong cabin, ghế phụ trống, chiếc mũ cối cũng không còn ở đó.
Bác Hòa đọc được vẻ mặt của cô qua lớp kính. Bác cười, giơ tay chào, rồi cho xe chạy, đèn hậu đỏ nhỏ dần trên con đường tối. Thu ghi con số vào sổ, và lần đầu tiên sau hai năm, cô thấy một con số đúng lại làm mình buồn đến thế.
Đêm hôm sau, lúc hai giờ kém năm, một chiếc xe tải mới lên cân. Tài xế là một cậu thanh niên, lần đầu chạy tuyến này, mặt còn non, vừa lái vừa ngáp. Thu nhìn màn hình. Con số dư ra đúng sáu mươi ký. Cô mỉm cười, bấm nút cho qua, và dặn với theo một câu mà cậu tài xế không hiểu: đi đường cẩn thận, có người coi giúp cậu rồi.
Câu hỏi thường gặp
Trạm cân xe tải dùng để làm gì?
Trạm cân kiểm tra trọng lượng xe và hàng hóa, để phát hiện xe chở quá tải. Xe quá tải làm hư mặt đường, cầu cống, và khó phanh hơn, nhất là khi xuống dốc trên đường đèo.
Vì sao tài xế lâu năm hay cảm nhận được xe nặng hay nhẹ?
Người lái lâu năm quen với cảm giác vô lăng, tiếng máy khi lên dốc và quãng phanh của xe mình. Chỉ cần tải thay đổi một chút, cơ thể họ đã nhận ra trước khi nhìn đồng hồ, giống người thợ nhận ra máy kêu khác thường.
Vì sao nhiều người cảm thấy người thân đã mất vẫn ở bên?
Khi mất một người gắn bó, não vẫn giữ thói quen chờ đợi họ ở những nơi quen thuộc. Một tiếng động, một mùi hương có thể gợi lại cảm giác họ đang ở cạnh. Các nhà tâm lý xem đây là một phần bình thường của quá trình tiếc thương.
Lái xe đêm đường dài vì sao cần người đi cùng?
Người đi cùng giúp tài xế tỉnh táo, nhắc nghỉ khi mệt, để ý đường khi trời sương. Buồn ngủ khi lái là nguy hiểm thật sự, nên tài xế đường dài thường được khuyên dừng nghỉ đều đặn thay vì cố chạy.
Chiếc mũ cối trong truyện có ý nghĩa gì?
Đó là chi tiết hư cấu để giữ chỗ cho người vắng mặt. Đặt một món đồ của người đã khuất ở chỗ quen ngồi của họ là cách nhiều gia đình tưởng nhớ, không mang ý nghĩa bùa chú gì.
