Cánh cửa nối toa trượt ra không một tiếng động, và khi bước qua, Vy nghe thấy sự im lặng tuyệt đối đầu tiên trong đời mình: không tiếng bánh xe, không tiếng thở, không cả tiếng tim đập.
Chào bạn, đây là Chuyện Ma. Truyện đêm nay là truyện hư cấu, một truyện hơi lạ, nửa giống truyện ma nửa giống giấc mơ. Chuyến tàu và các nhân vật đều do mình tưởng tượng. Nếu bạn cũng hay mất ngủ, có lẽ bạn sẽ thấy mình đâu đó trong truyện này.
Một đêm không ngủ được
Vy đi tàu đêm về nhà sau một năm làm việc căng thẳng. Cô nằm giường tầng hai trong khoang bốn người, ba người kia đã ngủ say từ sớm. Còn cô thì không. Mắt cô mở thao láo, đầu óc cứ lởn vởn những việc chưa xong.
Gần hai giờ sáng, Vy ngồi dậy, đi ra hành lang cho thoáng. Hành lang dài, ánh đèn ngủ xanh nhạt chạy dọc sàn, những tấm rèm khoang khép kín. Cô đi về phía cuối đoàn, tính ra chỗ nối toa đứng một lát.
Cô đi qua một toa, hai toa, ba toa. Toa nào cũng giống toa nào, tiếng ngáy, tiếng trở mình, tiếng bánh xe nghiến ray đều đều. Rồi cô tới một cánh cửa nối toa mà cô không nhớ là đã thấy lúc lên tàu.
Cánh cửa có ô kính mờ, phía sau là ánh sáng trắng dịu, không xanh như đèn ngủ. Vy đặt tay lên tay nắm. Cửa trượt ra rất nhẹ.
Nơi không có âm thanh
Vy bước vào, và thế giới im bặt. Không phải yên tĩnh, mà là im lặng hoàn toàn, như ai đó vừa tắt hết âm thanh của vũ trụ. Cô thử nói một câu. Môi cô mấp máy, nhưng không có tiếng gì phát ra.
Toa này không có khoang, chỉ là một gian dài, ghế ngồi hai bên, đèn trắng dịu. Trên ghế có người ngồi. Không ai ngủ. Họ ngồi đó, làm những việc rất đời thường, nhưng tất cả đều không có âm thanh.
Một bà cụ ngồi đan len, kim đan đưa đi đưa lại. Một người đàn ông trung niên đang cầm tay một cậu bé tập đi xe đạp ngay trên lối đi, cậu bé cười rạng rỡ. Một cô gái trẻ ngồi đọc lại một lá thư, nước mắt lăn dài. Một chàng trai mặc áo cử nhân đứng giữa lối đi, giơ tay vẫy ai đó.
Họ không nhìn thấy Vy. Hoặc có nhìn mà không để ý. Cô đi chậm giữa họ, như đi trong một viện bảo tàng của những khoảnh khắc.
Giấc mơ của người khác
Đi được nửa toa, Vy chợt hiểu. Bà cụ đan len kia, cô đã thấy bà lúc lên tàu, ở toa số ba, ôm một cuộn len trong túi. Người đàn ông trung niên, cô đã thấy anh ta ở toa ăn, ngồi một mình nhìn ra cửa sổ.
Những người trong toa này là hành khách của chính đoàn tàu này. Nhưng không phải họ đang ở đây. Đây là những giấc mơ của họ. Mỗi người khi ngủ say đều gửi một phần của mình về toa im lặng này, sống lại một khoảnh khắc họ thương nhất hoặc nhớ nhất.
Bà cụ đan chiếc áo cho đứa cháu đã lớn. Người đàn ông dạy con tập xe, cái ngày con anh còn bé. Cô gái đọc lá thư của một người đã đi xa. Chàng trai vẫy chào bố mẹ trong ngày tốt nghiệp mà bố mẹ không lên kịp.
Vy đứng giữa lối đi, thấy mình như kẻ đột nhập. Cô không có giấc mơ nào ở đây, vì cô không ngủ được.
Ở cuối toa
Ở cuối toa, sát cửa sổ, có một chiếc ghế trống. Không, không trống hẳn. Trên ghế có một bóng người mờ nhạt, như bức ảnh chụp chưa rõ nét. Vy lại gần.
Đó là cô. Một cô Vy nhỏ hơn, chừng mười tuổi, đang ngồi bó gối nhìn ra cửa sổ. Bóng hình ấy mờ như sắp tan, như một giấc mơ đã lâu không ai mơ tới. Cô bé không làm gì, chỉ chờ.
Vy nhớ ra. Hồi bé cô hay theo bố đi tàu về quê nội. Cô thích nhất là ngồi bó gối bên cửa sổ, nhìn đồng ruộng trôi qua, rồi ngủ thiếp đi trên vai bố, ngủ ngon lành không lo nghĩ gì. Đã bao lâu rồi cô không ngủ được như thế.
Vy ngồi xuống cạnh cô bé. Cô bé quay sang, nhìn cô, rồi tựa đầu lên vai cô, như ngày xưa tựa vào vai bố. Lần đầu tiên trong toa im lặng, Vy nghe thấy một âm thanh. Đó là tiếng thở đều đều của một đứa trẻ đang ngủ.
Tỉnh dậy ở khoang bốn người
Vy mở mắt. Nắng sớm hắt qua khe rèm. Cô đang nằm trên giường tầng hai, trong khoang bốn người, chăn đắp ngang ngực. Tiếng loa báo sắp tới ga. Ba người cùng khoang đang lục tục xếp đồ.
Cô không nhớ mình đã quay về giường lúc nào. Cô chỉ nhớ đã ngủ một giấc rất sâu, sâu như hồi còn bé, không mộng mị lo âu gì.
Lúc xuống tàu, Vy đi dọc sân ga, nhìn lại đoàn tàu. Cô đếm số toa. Đúng như vé ghi, tàu có mười hai toa, toa cuối là toa hành lý. Không có toa nào khác.
Ở cửa ra, cô thấy bà cụ toa số ba đang ôm cuộn len, người đàn ông toa ăn đang dắt tay một cậu con trai đã cao hơn bố. Bà cụ nhìn Vy, mỉm cười như quen. Vy cười lại. Cô biết, đêm qua, cả hai đã ngồi chung một toa tàu không có tiếng động.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao nhiều người khó ngủ khi đi tàu xe?
Chỗ ngủ lạ, tiếng ồn, ánh sáng và chuyển động làm não khó thả lỏng. Ở nơi lạ, não có xu hướng giữ một phần cảnh giác, nên giấc ngủ đêm đầu thường nông hơn bình thường.
Giấc mơ có thật sự lặp lại ký ức không?
Các nhà khoa học cho rằng khi ngủ, não sắp xếp lại ký ức và cảm xúc trong ngày. Giấc mơ thường trộn những mảnh ký ức cũ và mới, nên ta hay mơ về những người, những nơi gắn bó.
Vì sao im lặng tuyệt đối lại gây cảm giác rợn?
Ta quen sống trong âm thanh nền liên tục. Khi mọi âm thanh biến mất, não mất mốc định hướng và tự phóng đại những tiếng nhỏ trong cơ thể, khiến nhiều người thấy bất an hoặc chóng mặt.
Mất ngủ kéo dài thì nên làm gì?
Nên giữ giờ ngủ đều đặn, hạn chế màn hình trước khi ngủ, giảm cà phê buổi chiều. Nếu mất ngủ kéo dài ảnh hưởng tới sức khỏe và công việc, hãy gặp bác sĩ để được tư vấn đúng cách.
Truyện siêu thực khác truyện ma thông thường thế nào?
Truyện siêu thực không cần một hồn ma hay một lời nguyền cụ thể, mà tạo ra một thế giới lệch khỏi đời thường theo logic của giấc mơ. Cảm giác lạ và gợi suy nghĩ quan trọng hơn cảm giác sợ.