Ở tầng hai mươi ba, ngoài ô cửa kính chỉ có gió và bầu trời, vậy mà lúc nửa đêm có ai đó gõ lên kính, ba tiếng ngắn, ba tiếng dài, ba tiếng ngắn, và ông Khôi là người duy nhất trong khách sạn hiểu tiếng gõ ấy muốn nói gì.
Chào bạn, đây là Chuyện Ma. Truyện đêm nay là truyện hư cấu, khách sạn và thành phố trong truyện do mình đặt ra. Truyện có một chút lửa, nhưng không ai bị thương cả, bạn yên tâm nghe tới cuối.
Ông cụ điện báo viên lên thành phố
Ông Khôi làm điện báo viên ở bưu điện tỉnh gần hết đời người. Thời trẻ, ông ngồi bên chiếc máy điện báo, tay gõ tạch tè suốt ngày đêm, chuyển những bức điện báo tin vui, tin buồn của cả một vùng. Về hưu đã lâu, nhưng ngón tay ông vẫn hay gõ nhịp lên mặt bàn theo thói quen.
Năm ấy con gái ông đón ông lên thành phố chơi. Nhà chật, cô đặt cho ông một phòng ở khách sạn cao tầng gần đó, tầng hai mươi ba, cửa kính lớn nhìn xuống cả biển đèn.
Ông Khôi đứng bên cửa kính rất lâu. Ông bảo cả đời ông chưa từng ở chỗ nào cao thế này. Con gái cười, dặn ông có gì cứ gọi lễ tân, ngủ sớm đi.
Đêm ấy gió lớn. Ông nằm nghe gió rít qua mép kính, khó ngủ như mọi người già ngủ chỗ lạ.
Ba ngắn, ba dài, ba ngắn
Gần một giờ sáng, ông nghe tiếng gõ. Tạch tạch tạch. Rồi tè, tè, tè. Rồi lại tạch tạch tạch. Tiếng gõ phát ra từ tấm kính lớn, rõ ràng, có nhịp, không phải tiếng gió.
Ông Khôi ngồi bật dậy. Người khác nghe thì chỉ là tiếng lộc cộc. Nhưng tai ông, đôi tai đã nghe hàng triệu tín hiệu, nhận ra ngay. Ba ngắn, ba dài, ba ngắn. Tín hiệu cấp cứu. Người làm điện báo nghe nó là tim thắt lại.
Ông bước tới bên cửa kính. Bên ngoài chỉ có màn đêm và ánh đèn thành phố nhoè dưới xa. Không có ban công, không có gờ tường, không có gì để một bàn tay có thể bám vào. Vậy mà tiếng gõ vẫn tiếp tục, ngay trên mặt kính, ngang tầm mắt ông.
Ông lặng người lắng nghe. Sau tín hiệu cấp cứu là những chữ cái, gõ chậm, rõ, như người gõ biết người nghe đã già, phải gõ chậm cho kịp. Ông đọc thầm từng chữ, môi mấp máy.
Hai chữ trong tiếng gõ
Chữ thứ nhất ghép lại thành một từ: cháy. Không dấu, như điện báo ngày xưa vẫn đánh không dấu. Chữ thứ hai: phòng bên. Rồi tiếng gõ lặp lại từ đầu, gấp hơn: cháy, phòng bên.
Ông Khôi không nghĩ thêm gì nữa. Ông khoác áo, mở cửa ra hành lang. Hành lang yên tĩnh, đèn dịu, thảm đỏ. Ông áp mặt vào cửa phòng bên cạnh, hít một hơi. Có mùi khét rất nhẹ, mùi nhựa nóng, lẫn trong mùi nước thơm của khách sạn.
Ông đập cửa, gọi to. Không ai trả lời. Ông chạy tới chiếc điện thoại treo tường gần thang máy, gọi xuống lễ tân, giọng run nhưng rõ ràng như đọc điện khẩn: phòng bên cạnh phòng hai ba lẻ bảy có mùi cháy, khách không trả lời.
Chỉ vài phút sau, nhân viên bảo vệ chạy lên, mở cửa bằng thẻ dự phòng.
Đốm lửa sau tấm rèm
Trong phòng, một anh khách trẻ ngủ say, tai đeo tai nghe. Cạnh giường, một chiếc ổ cắm nối dài nằm sát tấm rèm, cục sạc điện thoại đã nóng chảy một góc, ngọn lửa nhỏ bằng đầu ngón tay đang liếm vào mép rèm, khói mỏng bò lên trần.
Bảo vệ dập lửa bằng bình chữa cháy trong tích tắc. Anh khách bị đánh thức, ngơ ngác, rồi tái mặt khi hiểu chuyện. Chuông báo cháy còn chưa kịp kêu. Nếu chậm thêm ít phút, tấm rèm bắt lửa, mọi chuyện đã khác hẳn.
Người quản lý ca đêm cảm ơn ông Khôi rối rít, hỏi sao ông biết. Ông chỉ bảo người già ngủ ít, ngửi thấy mùi. Ông không kể chuyện tiếng gõ. Ai mà tin được có người gõ cửa kính ở tầng hai mươi ba.
Về phòng, ông Khôi đứng bên cửa kính rất lâu, chờ nghe thêm. Gió đã lặng. Rồi, rất khẽ, tiếng gõ lại vang lên một lần cuối.
Tín hiệu kết thúc của người đồng nghiệp cũ
Lần này tiếng gõ không báo khẩn nữa. Nó gõ một chuỗi ký hiệu ngắn mà ông Khôi đã quên từ mấy chục năm: dấu kết thúc liên lạc. Và ngay sau đó, ba chữ cái viết tắt, gõ theo một kiểu nhấn nhá rất riêng, ngón tay nghỉ hơi lâu ở chữ thứ hai.
Ông Khôi đứng chết lặng. Đó là ký hiệu riêng của anh Bình, người cùng ca với ông ở bưu điện tỉnh suốt hai mươi năm. Dân điện báo ai cũng có một kiểu gõ riêng như chữ ký, chỉ nghe nhịp là biết ai đang ngồi máy. Anh Bình gõ nhanh nhất ty, có tật nghỉ hơi ở chữ thứ hai, cả phòng hay trêu.
Anh Bình mất đã gần mười năm. Ngày đưa tiễn, ông Khôi đứng bên linh cữu, gõ khẽ lên nắp gỗ một tín hiệu chào, như hai người vẫn chào nhau mỗi khi đổi ca.
Ông Khôi đặt bàn tay lên tấm kính lạnh, gõ trả lời, chậm rãi, đúng một chữ ông chưa kịp nói hồi ấy: cảm ơn. Bên ngoài, giữa trời đêm tầng hai mươi ba, không có ai. Nhưng tấm kính dưới tay ông, lạ thay, hơi ấm lên một chút, như vừa có một bàn tay khác áp vào từ phía bên kia.
Câu hỏi thường gặp
Mã Morse là gì và từng được dùng thế nào?
Mã Morse biểu diễn chữ cái và con số bằng những tín hiệu ngắn và dài, có thể truyền qua dây điện, sóng vô tuyến, ánh đèn hay tiếng gõ. Trước khi có điện thoại và mạng, điện báo dùng mã này để gửi tin đi xa, và tín hiệu ba ngắn ba dài ba ngắn được dùng để kêu cứu.
Vì sao người làm nghề lâu năm nhận ra tín hiệu quen chỉ qua một tiếng?
Kỹ năng luyện tập hàng chục năm khắc sâu vào trí nhớ, tới mức não nhận ra mẫu quen thuộc gần như tức thì. Người điện báo xưa còn nhận ra đồng nghiệp chỉ qua nhịp gõ, giống như ta nhận ra chữ viết tay của người thân.
Ở khách sạn cần lưu ý gì để phòng cháy?
Không sạc điện thoại qua đêm sát rèm, chăn gối, không dùng ổ cắm nối dài quá tải. Khi nhận phòng nên xem sơ đồ lối thoát hiểm, khi có cháy hãy dùng cầu thang bộ, không dùng thang máy và báo ngay cho lễ tân.
Vì sao cửa kính toà nhà cao tầng có lúc phát ra tiếng gõ?
Gió mạnh làm tấm kính rung, khung kim loại co giãn khi nhiệt độ thay đổi cũng có thể phát ra tiếng tách. Những âm thanh này đôi khi có nhịp, dễ khiến người nghe tưởng có ai gõ.
Vì sao ở tầng cao ban đêm nhiều người thấy bất an?
Độ cao chạm vào nỗi sợ bản năng của con người, ban đêm không nhìn rõ mặt đất càng khiến cảm giác chơi vơi rõ hơn. Tiếng gió rít ở tầng cao cũng lớn hơn hẳn, làm căn phòng có vẻ ít an toàn.