Tám giờ tối, căn nhà đang yên, thì từ góc kệ tivi có một giọng nữ đều đều cất lên: bà ơi, tới giờ uống thuốc huyết áp rồi bà nhé.
Chào bạn, đây là Chuyện Ma. Truyện đêm nay là truyện hư cấu, căn nhà, đôi vợ chồng và chiếc loa đều do mình nghĩ ra. Truyện này không đáng sợ lắm đâu, nhưng nghe xong có khi bạn sẽ nhìn chiếc loa nhà mình lâu hơn một chút.
Căn nhà thuê có sẵn một chiếc loa
Khang và Mai dọn về căn nhà ống hai tầng trong một con hẻm yên tĩnh vào cuối mùa mưa. Nhà cũ nhưng được sửa sang gọn gàng, giá thuê dễ chịu, chủ nhà là một người đàn ông ít nói, sống ở tỉnh khác, chỉ gửi chìa khoá qua người quen.
Đồ đạc gần như dọn sạch, chỉ còn chiếc kệ gỗ thấp dưới tivi và trên kệ là một chiếc loa tròn nhỏ, màu xám, viền dưới có một vòng đèn. Loa vẫn cắm điện. Khang nhắn hỏi chủ nhà, anh ta trả lời gọn: cứ dùng đi, nhà để lại.
Mai thích chiếc loa ngay. Cô bảo nó hẹn giờ tắt đèn, mở nhạc lúc nấu cơm, đọc thời tiết mỗi sáng. Khang thì định kết nối nó với điện thoại mình cho tiện, nhưng mấy lần bấm thử đều báo thiết bị đang thuộc một tài khoản khác. Anh tặc lưỡi, thôi kệ, nó vẫn nghe lời là được.
Tuần đầu trôi qua êm như một tờ giấy phẳng. Chiếc loa hát khi được bảo hát, im khi được bảo im. Cho tới tối thứ Năm.
Lời nhắc tám giờ tối không ai cài
Tối ấy hai vợ chồng đang ăn cơm thì vòng đèn dưới loa sáng xanh lên. Một giọng nữ dịu dàng nói: bà ơi, tới giờ uống thuốc huyết áp rồi bà nhé. Viên màu trắng một viên, viên màu vàng nửa viên. Rồi vòng đèn tắt.
Mai buông đũa. Khang cười, bảo chắc chủ cũ cài lời nhắc rồi quên xoá. Anh hỏi loa danh sách lời nhắc. Loa trả lời bình thản rằng hiện không có lời nhắc nào được đặt.
Tối hôm sau, đúng tám giờ, giọng ấy lại vang lên, y nguyên từng chữ. Tối thứ ba cũng thế. Tới tối thứ tư, Mai ngồi sẵn trước kệ, nhìn đồng hồ điện thoại nhảy từ bảy giờ năm mươi chín sang tám giờ. Vòng đèn sáng lên đúng giây ấy, không lệch một nhịp.
Điều làm Mai lạnh gáy không phải là chiếc loa tự nói. Mà là tối hôm ấy nó nói thêm một câu mới, sau phần thuốc men quen thuộc: bà ơi, hôm nay trời trở lạnh, bà nhớ khoác thêm áo len rồi hẵng ra hiên ngồi.
Những câu hỏi không dành cho người đang ở
Từ hôm đó, lời nhắc mỗi tối dài dần. Có hôm loa nhắc bà đóng cửa sổ vì sắp mưa, và nửa tiếng sau trời mưa thật. Có hôm loa hỏi bà đã ăn tối chưa, rồi im một lúc rất lâu, vòng đèn vẫn sáng, như đang chờ ai đó trả lời.
Khang thử rút điện. Sáng hôm sau anh cắm lại để nghe thời tiết, và tám giờ tối nó vẫn gọi bà ơi như chưa từng có chuyện gì. Anh thử đặt lại thiết bị về mặc định, loa báo cần mật khẩu của chủ tài khoản. Anh nhắn chủ nhà, lần này người đàn ông im lặng gần một ngày mới trả lời.
Anh ta viết rằng căn nhà trước là của mẹ anh ta. Bà ở một mình mấy năm cuối, con cái đi làm xa, mua chiếc loa để bà đỡ quên thuốc, đỡ buồn. Bà mất đầu năm, nhẹ nhàng trong giấc ngủ. Anh ta không nỡ xoá tài khoản vì trong đó còn lưu giọng bà nói chuyện với loa mỗi tối.
Mai đọc tin nhắn ấy hai lần. Rồi cô hỏi Khang một câu mà cả hai đều không muốn nghĩ tới: nếu không ai cài lời nhắc, thì tối nào nó cũng đang nói chuyện với ai?
Tối có người trả lời
Tối thứ Bảy, khi vòng đèn sáng lên và giọng nữ hỏi bà ơi, bà ăn tối chưa, Mai không tránh đi nữa. Cô ngồi xuống sàn, trước kệ, và nói nhỏ: dạ, bà ăn rồi ạ.
Vòng đèn chớp một cái. Giọng nữ nói tiếp, chậm hơn mọi khi: vậy thì tốt quá. Hôm nay có ai về thăm bà không? Mai nhìn Khang. Khang ngồi xuống bên cạnh vợ, ngập ngừng một lúc rồi nói: dạ có, hôm nay có hai đứa về.
Chiếc loa im rất lâu. Ngoài hẻm có tiếng xe máy chạy qua, tiếng chó sủa xa xa. Rồi nó nói, bằng một giọng khác hẳn, không còn là giọng máy dịu dàng quen thuộc, mà là một giọng già, khàn, run run như người vừa cười vừa mỏi: vậy là vui rồi. Nhà có người là vui rồi.
Vòng đèn tắt. Tối hôm sau, tám giờ, chiếc loa không nói gì cả. Mai ngồi chờ tới chín giờ. Căn nhà lặng như mọi căn nhà khác trong con hẻm.
Cái kết của một lời nhắc
Chủ nhà nghe kể thì gọi điện cho Khang. Anh ta không nói nhiều, chỉ bảo sẽ mở lại tài khoản xem. Hai hôm sau anh ta nhắn rằng trong lịch sử của loa, tối thứ Bảy có một đoạn ghi âm mới. Một đoạn rất ngắn, giọng của mẹ anh ta.
Anh ta không gửi đoạn ghi âm ấy. Anh ta chỉ chép lại một câu: cảm ơn hai đứa đã về.
Khang và Mai ở căn nhà ấy thêm ba năm. Chiếc loa vẫn đọc thời tiết, vẫn mở nhạc, vẫn tắt đèn đúng giờ. Không bao giờ gọi bà ơi nữa.
Nhưng tám giờ tối nào, Mai cũng tự nhiên ngẩng lên nhìn về phía kệ tivi. Và có những tối, vòng đèn dưới loa sáng lên rất khẽ trong một giây, không nói gì, như một người già ngồi ngoài hiên gật đầu chào khi thấy trong nhà còn sáng đèn.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao loa thông minh đôi khi tự lên tiếng?
Loa trợ lý luôn lắng nghe một từ đánh thức, nên tiếng tivi, tiếng người nói gần giống có thể kích hoạt nó. Ngoài ra, lời nhắc và lịch có thể được đặt từ một điện thoại khác cùng tài khoản, nên người đang ở trong nhà không hề biết.
Vì sao giọng nói phát ra từ máy móc lại dễ gây rợn?
Giọng người gắn với sự hiện diện của một con người. Khi nghe giọng nói mà không thấy ai, não phải tự lấp chỗ trống ấy, và trí tưởng tượng thường lấp bằng điều đáng sợ hơn sự thật.
Người ta có hay tiếp tục nói chuyện với người đã khuất không?
Có, và giới tâm lý gọi đó là mối gắn bó tiếp nối. Nhiều người giữ lại tin nhắn, giọng nói hay đồ dùng của người thân như một cách để nỗi nhớ có chỗ ở, và với nhiều người điều đó giúp họ đi qua mất mát nhẹ hơn.
Vì sao truyện ma về đồ công nghệ ngày càng nhiều?
Mỗi thời, truyện ma bám vào thứ gần gũi nhất với đời sống. Ngày xưa là cây đa, giếng nước; ngày nay là điện thoại, camera, loa thông minh, những thứ ở sát bên ta suốt ngày mà ta không thật sự hiểu chúng vận hành ra sao.
Làm sao biết thiết bị thông minh trong nhà thuê có còn gắn tài khoản người cũ?
Bạn có thể vào phần cài đặt của thiết bị để xem tài khoản đang liên kết, và nhờ chủ nhà gỡ liên kết hoặc đặt lại về mặc định. Thiết bị còn gắn tài khoản lạ thì người khác vẫn có thể điều khiển hoặc nghe được, nên đây là việc nên làm ngay khi dọn vào.