Ở ký túc xá nào cũng có một lời dặn truyền từ khoá trước xuống khoá sau, nghe vô lý tới mức buồn cười, cho tới cái đêm bạn hiểu vì sao người ta phải dặn.
Chào bạn, đây là Chuyện Ma. Truyện tập này hư cấu, dãy nhà và những người trong truyện đều do mình đặt ra. Trong lúc nghe, nếu bạn đang đi dọc một hành lang nào đó, thì mình xin bạn một việc nhỏ thôi: đừng đếm cửa.
Lời dặn của chị khoá trên
Thư chuyển lên tầng ba dãy B vào đầu năm hai. Dãy B là dãy cũ nhất còn dùng, hành lang thẳng một đường, hai mươi phòng mỗi bên, nhà vệ sinh chung nằm tít ở cuối. Đèn trần là loại ống dài, ánh vàng, cứ hai bóng thì một bóng chập chờn.
Hôm dọn đồ, chị phòng bên học năm cuối đứng tựa cửa xem Thư khuân thùng, rồi nói như kể chuyện thời tiết. Ở dãy này, nếu ba giờ sáng em phải đi vệ sinh mà thấy hành lang dài hơn mọi khi, thì cứ cúi nhìn chân mà đi, đi tới khi chạm cửa thì thôi. Đừng bao giờ đếm cửa.
Thư cười, hỏi đếm thì sao. Chị kia nhún vai: chị không biết, chị chưa đếm bao giờ, cũng chưa ai đếm mà kể lại được.
Cả phòng Thư cười rộ lên. Ai lại tin mấy chuyện ấy, Thư nghĩ. Nhưng tối hôm đó, lúc đánh răng ở cuối hành lang, cô vô thức đếm. Hai mươi cửa. Đúng hai mươi.
Ba giờ sáng và tiếng đèn rè rè
Gần một tháng chẳng có chuyện gì. Rồi một đêm cuối tháng mười, Thư uống quá nhiều trà sữa lúc ôn bài, tỉnh dậy với cái bụng réo. Đồng hồ điện thoại chỉ ba giờ năm phút. Cô xỏ dép, mở cửa phòng, bước ra.
Hành lang im phăng phắc. Tiếng đèn ống rè rè trên đầu, mùi nước lau sàn còn hăng hắc. Phía cuối, cửa nhà vệ sinh mờ mờ trong vệt sáng vàng. Thư đi, dép lẹt xẹt, mắt nhắm mắt mở.
Cô đi một lúc lâu mới nhận ra mình chưa tới. Cửa nhà vệ sinh vẫn ở cuối hành lang, vẫn mờ như thế, như thể cô chưa bước bước nào. Thư dừng lại, dụi mắt. Hai bên cô vẫn là những cánh cửa gỗ sơn xanh giống hệt nhau.
Cô nhớ tới lời dặn. Cúi nhìn chân. Cô cúi xuống, nhìn đôi dép nhựa, và bước tiếp. Nhưng cái tò mò của người trẻ thì cũng giống như một cái bụng đói, càng cố lờ đi càng réo to.
Cánh cửa thứ hai mươi mốt
Thư ngẩng lên và đọc số trên cánh cửa gần nhất. Hai trăm ba mươi tám. Dãy B làm gì có phòng hai trăm ba mươi tám. Tầng ba chỉ từ ba trăm lẻ một tới ba trăm bốn mươi.
Cô quay lại đếm từ đầu, lẩm bẩm thành tiếng. Mười chín, hai mươi. Hai mươi mốt. Hai mươi hai. Từ cửa thứ hai mươi mốt trở đi, sơn xanh chuyển sang sơn vàng, rồi sang gỗ mộc. Số phòng không giảm mà tăng, nhảy lung tung, bốn trăm, năm trăm, có cửa chỉ ghi một chữ cái đã mờ.
Sau những cánh cửa ấy có tiếng. Tiếng radio bắt đài rè rè một bài hát cũ, tiếng ai đó gõ thìa vào bát, tiếng cười khúc khích của mấy cô gái. Đèn trên đầu không còn là đèn ống mà là bóng tròn, vàng như mật.
Thư quay đầu định chạy về phòng. Phía sau cô, hành lang cũng dài hun hút như phía trước. Không còn cánh cửa sơn xanh nào nữa.
Người trong căn phòng đèn vàng
Thư đứng giữa hành lang, tim đập thình thịch, không biết nên đi hướng nào. Một cánh cửa gỗ bên trái hé ra, ánh đèn vàng ấm áp tràn ra sàn, và mùi xà phòng thơm, kiểu xà phòng cục ngày xưa bà ngoại cô hay dùng.
Một giọng con gái từ trong vọng ra, vui vẻ, như gọi bạn cùng phòng: về rồi à, sao đi lâu thế. Một bàn tay đưa ra qua khe cửa, cổ tay đeo chiếc đồng hồ dây da, lòng bàn tay đặt một chiếc chìa khoá đồng đeo thẻ gỗ.
Thư không hiểu vì sao mình lại cầm lấy. Có lẽ vì giọng nói ấy thân thiện quá, hoặc vì cô mệt quá rồi. Chiếc chìa khoá lạnh buốt trong tay. Cánh cửa khép lại, nhẹ nhàng, như người ta khép cửa để bạn ngủ tiếp.
Đèn vàng tắt. Tiếng radio tắt. Thư đứng trong bóng tối, nắm chặt chiếc chìa khoá, và không nhớ gì thêm nữa.
Buổi sáng ở dãy nhà C
Sáng hôm sau, bác bảo vệ tìm thấy Thư ngồi ngủ gục ở chân cầu thang dãy C. Dãy C bỏ không đã nhiều năm, rào tôn kín xung quanh, chờ ngày phá dỡ. Không ai hiểu làm sao cô vào được, vì cổng rào vẫn khoá, ổ khoá rỉ sét không ai đụng tới.
Thư không kể gì với ai, trừ chị phòng bên. Chị cầm chiếc chìa khoá lên xem rất lâu. Chìa đồng kiểu cũ, thẻ gỗ đã mòn, khắc số bốn trăm mười chín.
Dãy C chỉ có ba tầng. Chưa từng có phòng bốn trăm mười chín ở bất cứ dãy nào trong trường.
Thư giữ chiếc chìa khoá trong ngăn kéo. Cô định vứt nhiều lần mà không vứt được. Cô cũng không còn ra hành lang lúc ba giờ sáng nữa.
Nhưng thỉnh thoảng, đúng ba giờ, cô vẫn nghe ngoài cửa phòng mình có tiếng dép lẹt xẹt dừng lại, rồi tiếng ai đó tra một chiếc chìa khoá vào ổ, xoay thử, rất kiên nhẫn, như đang tìm đúng căn phòng của mình.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao vừa ngủ dậy lúc nửa đêm ta hay mất phương hướng?
Ngay sau khi thức giấc, não cần một lúc mới tỉnh hẳn, các nhà nghiên cứu giấc ngủ gọi đó là quán tính giấc ngủ. Trong khoảng ấy ta phán đoán khoảng cách và thời gian kém hơn, nên một hành lang quen cũng có thể trông dài và lạ.
Vì sao những hành lang dài nhiều cửa giống nhau lại gây sợ?
Khi mọi thứ lặp lại đều đặn, mắt khó tìm được điểm mốc để biết mình đã đi bao xa. Đường phối cảnh thu nhỏ dần về một điểm còn khiến hành lang như kéo dài vô tận. Thiếu mốc định vị là thứ làm con người thấy bất an rất nhanh.
Không gian chuyển tiếp mà mạng xã hội hay nhắc là gì?
Đó là cách gọi những nơi ta chỉ đi qua chứ không ở lại, như hành lang, cầu thang, bãi đỗ xe, sảnh chờ. Khi những nơi này vắng người vào ban đêm, chúng trông vừa quen vừa lạ, và cảm giác lệch lạc ấy được nhiều người mô tả là rờn rợn.
Đếm thầm giúp bình tĩnh hay làm ta sợ hơn?
Đếm hơi thở chậm thường giúp bình tĩnh lại. Nhưng đếm những thứ bên ngoài khi đang sợ thì dễ biến thành soi xét, và chỉ cần một con số không khớp với kỳ vọng là nỗi sợ bùng lên mạnh hơn. Chính vì vậy mà truyện ma rất thích các lời dặn về chuyện đếm.
Ánh đèn ống chập chờn có ảnh hưởng tới cảm giác của ta không?
Có. Đèn nhấp nháy và tiếng rè đều gây khó chịu, làm mắt mỏi và khiến nhiều người căng thẳng hơn mà không rõ vì sao. Trong một không gian vắng, những thay đổi sáng tối liên tục còn khiến ta tưởng như có gì đó vừa chuyển động.
