Chiếc bộ đàm cũ rè rè một lúc rồi một giọng đàn ông khàn khàn cất lên: có ai trên đèo không, cho xin cái nhiệt độ, chứ đêm nay sương dày quá, mà năm nay mới là năm đầu mình chạy tuyến này.
Chào bạn, đây là Chuyện Ma. Truyện đêm nay là truyện hư cấu, chiếc xe tải, bộ đàm và những người lái xe đều do mình tưởng tượng. Đây là chuyện về một tình bạn không biết nên gọi là gặp nhau hay là chưa từng gặp.
Chiếc bộ đàm của chủ xe cũ
Toàn mua lại chiếc xe tải của một nhà xe giải thể. Trong cabin có một chiếc bộ đàm cũ, loại tài xế đường dài ngày trước hay dùng để gọi nhau trên đường. Toàn định tháo bỏ, nhưng thấy nó vẫn bật được, đèn còn sáng, nên để lại cho vui.
Đêm đầu tiên chạy đèo, bộ đàm chỉ phát ra tiếng rè. Đêm thứ hai, lúc gần đỉnh đèo, nó bỗng có tiếng. Một giọng đàn ông trung niên, khàn khàn, hỏi có ai trên đèo không.
Toàn cầm micro, đáp lại. Hai người nói chuyện. Bác kia tên Mạnh, lái xe tải chở hàng tuyến này, đang lên đèo phía bên kia. Bác hỏi thăm sương, hỏi đường, kể chuyện vợ con. Bác vui tính, hay cười, giọng ấm.
Gần sáng, sóng yếu dần, hai người chào nhau. Toàn thấy vui vui. Chạy đêm một mình, có người nói chuyện qua bộ đàm cũng đỡ buồn ngủ.
Những chuyện không khớp
Những đêm sau, Toàn đều gặp bác Mạnh trên bộ đàm, cứ tầm hai giờ sáng. Nhưng dần dần, anh thấy có gì đó không khớp.
Bác Mạnh kể con đường đèo đang làm dở, có đoạn còn rải đá, trong khi đèo đã trải nhựa từ lâu. Bác kể giá xăng, những con số mà Toàn chỉ nghe bố mẹ nhắc lại. Bác hỏi Toàn có xem trận bóng đá tối qua không, và nhắc tên một trận đấu từ hồi Toàn còn đang học tiểu học.
Bác còn kể về đứa con gái đầu lòng vừa mới chào đời, bác đặt tên là Ngọc, bác mong chạy thêm vài năm có tiền thì về mở cái gara nhỏ ở quê, không phải xa vợ con nữa.
Toàn thử nói ngày tháng năm hiện tại. Bên kia im lặng một lúc, rồi bác Mạnh cười to, bảo cậu đùa hay thế, năm ấy thì bác già khú rồi.
Một lời nhắc
Toàn không biết chuyện gì đang xảy ra. Anh tra cứu, hỏi han, biết được chiếc xe tải anh mua từng thuộc về một tài xế tên Mạnh, chạy tuyến này khoảng hai mươi năm trước. Nhà xe bảo bác Mạnh nghỉ lái đã lâu, sau một lần gặp nạn trên đèo vào một đêm sương.
Toàn hỏi thêm, biết được đêm ấy bác Mạnh đổ dốc ở một khúc cua có ổ voi lớn bị nước che, bánh xe sụt xuống, xe lật vào rãnh. Bác sống sót nhưng chấn thương nặng, phải bỏ nghề, không mở được gara như mong ước.
Đêm đó, khi bộ đàm vang lên tiếng bác Mạnh, Toàn ngập ngừng hồi lâu. Anh không biết mình có nên nói gì không, có làm thay đổi được gì không.
Rồi anh bảo bác Mạnh: bác ơi, khúc cua gần cây số bốn mươi, bên phải có cái ổ voi to, mưa xuống nước che mất, bác đi qua thì ôm sát bên trái nhé. Bác Mạnh cười, bảo cậu thuộc đường ghê, rồi cảm ơn.
Sóng tắt
Từ đêm ấy, bộ đàm im lặng. Không còn tiếng rè, không còn giọng khàn khàn. Toàn đợi mấy tuần liền, đêm nào cũng bật bộ đàm khi lên đèo, nhưng không còn ai.
Anh thấy trống trải lạ lùng. Anh tự hỏi lời nhắc của mình có tới được không, hay chỉ là một giấc mơ trong những đêm thiếu ngủ.
Một hôm, nhà xe cũ gọi cho Toàn, bảo có người tìm anh. Con gái bác Mạnh, chị Ngọc, nghe nói có người mua lại chiếc xe tải của bố, muốn xin lại cái bộ đàm làm kỷ niệm. Chị bảo bố chị đang ở một nhà dưỡng lão dưới thị xã, dạo này hay nhắc chiếc bộ đàm ấy.
Toàn tháo bộ đàm, mang tới tận nơi.
Ông già ở nhà dưỡng lão
Bác Mạnh đã ngoài bảy mươi, tóc bạc trắng, ngồi trên xe lăn. Bác đi lại khó khăn từ sau tai nạn ngày xưa, nhưng giọng nói thì vẫn khàn khàn, vẫn ấm, đúng giọng trên bộ đàm.
Toàn đặt bộ đàm vào lòng bác. Bác vuốt ve nó như vuốt một con vật nuôi. Rồi bác nhìn Toàn rất lâu, và nói: giọng cậu quen lắm. Ngày xưa trên đèo có một cậu hay nói chuyện với bác qua cái máy này, nhắc bác cái ổ voi ở cây số bốn mươi.
Bác kể đêm ấy bác nhớ lời cậu kia, ôm sát bên trái, nhưng trời mưa to, xe vẫn trượt. Bác vẫn gặp nạn. Nhưng nhờ đi chậm, nhờ ôm sát trái, xe chỉ trượt xuống rãnh chứ không lao xuống vực. Bác sống được, có thêm đứa con trai, có cháu nội, có hai mươi năm nữa để ngồi nhìn chúng lớn.
Bác cười, bảo lâu lắm bác muốn cảm ơn cậu ấy mà không biết tìm ở đâu. Toàn không nói gì. Anh chỉ nắm lấy bàn tay già nua của bác, và lần đầu tiên, hai người nói chuyện với nhau mà không cần qua bộ đàm.
Câu hỏi thường gặp
Bộ đàm của tài xế đường dài dùng để làm gì?
Bộ đàm giúp các tài xế trên cùng tuyến đường liên lạc với nhau, báo tình hình đường, tai nạn, thời tiết hay xin giúp đỡ. Trước khi điện thoại di động phổ biến, đây là cách liên lạc quan trọng trên những cung đường vắng.
Vì sao sóng vô tuyến đôi khi bắt được tín hiệu lạ?
Sóng vô tuyến có thể bị phản xạ bởi tầng khí quyển hay địa hình, nên đôi khi bắt được tín hiệu từ rất xa hoặc tiếng lẫn của kênh khác. Hiện tượng này từng khiến nhiều người nghe tưởng là tiếng nói bí ẩn.
Ổ voi trên đường nguy hiểm thế nào?
Ổ voi là hố lớn trên mặt đường, khi mưa nước đọng che mất khiến người lái không nhận ra. Bánh xe sụt vào ổ voi có thể làm xe mất lái, nhất là ở khúc cua và khi đang đổ dốc.
Vì sao truyện xuyên thời gian hay đặt câu hỏi có thay đổi được quá khứ không?
Đó là câu hỏi hấp dẫn vì ai cũng có điều muốn sửa. Nhiều truyện chọn cách trả lời nhẹ nhàng: không thay đổi được tất cả, nhưng một lời nhắc tử tế có thể làm mọi chuyện bớt tệ hơn.
Thăm người cao tuổi ở nhà dưỡng lão nên lưu ý gì?
Nên hỏi trước giờ thăm của cơ sở, mang theo món đồ gợi kỷ niệm, dành thời gian lắng nghe họ kể chuyện. Những câu chuyện cũ giúp người cao tuổi thấy mình được trân trọng.
