Đêm qua Tú đã khóa chiếc ghế cắt tóc vào gốc cây sấu bằng sợi xích to bằng ngón tay, vậy mà sáng nay dưới chân ghế lại có một vòng tóc vừa cắt, tóc đen lẫn bạc, rơi đều quanh chỗ ngồi như vừa có người ngồi đó thật.
Chào bạn, đây là Chuyện Ma. Truyện đêm nay là truyện hư cấu, cậu thợ học việc, ông thầy và con phố đều do mình đặt ra. Truyện này có một bí ẩn, và mình hứa đến cuối sẽ có lời giải, dù lời giải có thể làm bạn hơi bất ngờ. Mình kể nhé.
Ghế của thầy
Ông Bảo cắt tóc dưới gốc cây sấu đầu phố hơn ba mươi năm. Đồ nghề của ông chỉ có một chiếc ghế sắt cũ bọc da đã sờn, một tấm gương nhỏ treo vào thân cây, một hộp gỗ đựng tông đơ, kéo, lược và dao cạo. Khách quen của ông là những bác xích lô, anh xe ôm, mấy ông cụ hưu trí trong phố.
Tú theo ông học việc được hai năm. Cậu từ quê lên thành phố, không có tiền học nghề ở tiệm, ông Bảo nhận cậu làm đệ tử, dạy không lấy tiền. Ông dạy chậm, nói ít, nhưng cầm tay chỉ từng đường kéo.
Đầu mùa hè năm ấy, mắt ông Bảo kém hẳn đi, bác sĩ bảo bị đục thủy tinh thể, phải nghỉ làm chờ mổ. Ông giao chiếc ghế và cái gốc cây cho Tú, dặn giữ khách cho ông.
Ông về nhà, căn nhà nhỏ trong con ngõ ngay sau dãy phố, cách gốc sấu chừng vài phút đi bộ.
Vòng tóc mỗi sáng
Sáng đầu tiên Tú ra mở hàng, cậu thấy dưới chân ghế có một vòng tóc. Cậu nghĩ chắc tối qua mình quét chưa sạch. Sáng thứ hai lại có. Sáng thứ ba lại có. Tóc mới cắt, còn mềm, rơi thành một vòng tròn đều đặn quanh chân ghế, đúng kiểu tóc rơi khi người thợ đi một vòng quanh khách.
Tú bắt đầu để ý. Có hôm tóc dài, đen, như tóc người trẻ để lâu không cắt. Có hôm tóc bạc trắng, ngắn. Có hôm tóc xoăn, cứng. Mỗi đêm một mái tóc khác.
Cậu khóa chiếc ghế vào gốc cây bằng xích, giấu hộp đồ nghề ở nhà. Sáng ra, xích vẫn khóa, ghế vẫn nằm đó, nhưng tóc vẫn có. Mà hộp đồ nghề ở nhà, khi mở ra, cây kéo cũ của ông Bảo lại có vài sợi tóc mắc ở chốt.
Mấy bà bán hàng trong phố bắt đầu xì xào chuyện gốc sấu có ma cắt tóc.
Lời đồn trong phố
Bà bán xôi đầu phố kể rằng ngày xưa, trước cả ông Bảo, ở gốc cây này có một ông thợ cắt tóc khác. Ông ấy mất từ lâu, nghe đâu chết đột ngột vào một đêm mưa. Bà bảo chắc ông ấy về cắt tóc cho khách cũ.
Ông bán báo thì bảo không phải, gốc sấu là chỗ mấy anh xích lô nằm ngủ ban đêm, chắc ai đó đùa dai. Nhưng anh xích lô nào cũng lắc đầu, bảo đêm đến cũng chỉ nằm trên xe ngủ, ai rảnh đâu mà cắt tóc cho nhau.
Tú không dám kể chuyện với ông Bảo, sợ ông lo, mắt đang yếu. Cậu quyết định thức canh.
Đêm ấy cậu mang theo một hộp cơm, một chai nước, ngồi trên bậc thềm một cửa hàng đã đóng cửa bên kia đường, nhìn sang gốc sấu dưới ánh đèn đường vàng vọt.
Người cầm kéo lúc hai giờ sáng
Gần hai giờ sáng, phố vắng tanh, chỉ có tiếng xe rác chạy xa xa. Tú thấy một bóng người đi ra từ đầu ngõ phía sau dãy phố. Dáng người gầy, hơi còng, bước chậm mà đều, tay cầm một chiếc túi vải. Bóng người đi thẳng đến gốc sấu.
Dưới gốc cây, một anh xích lô đang nằm ngủ trên xe. Bóng người lay anh dậy, nói gì đó. Anh xích lô ngồi lên ghế, như người còn ngái ngủ. Bóng người lấy trong túi ra cây kéo, cái lược, đi một vòng quanh ghế, kéo lách cách đều tay dưới ánh đèn đường.
Tú đứng bật dậy, chạy sang. Đến gần, cậu sững người. Người cầm kéo là ông Bảo. Mắt ông mở nhưng nhìn vô định, mặt bình thản, tay vẫn thoăn thoắt cắt. Anh xích lô ngồi trên ghế quay sang nhìn Tú, cười hiền, bảo đêm nào ông cũng ra cắt cho anh em ở đây, mà không bao giờ lấy tiền, hỏi gì cũng chẳng trả lời.
Tú khẽ gọi thầy. Ông Bảo không nghe.
Lời giải và một điều chưa giải
Tú không đánh thức ông. Cậu nhớ từng đọc rằng đánh thức người mộng du đột ngột có thể làm họ hoảng sợ. Cậu đứng chờ ông cắt xong, cất kéo vào túi, rồi lặng lẽ đi sau ông về tận cửa nhà, nhìn ông nằm xuống giường. Sáng hôm sau cậu kể với con gái ông. Chị đưa ông đi khám, bác sĩ bảo ông bị mộng du, có thể liên quan tới căng thẳng khi phải bỏ nghề đột ngột, dặn gia đình khóa cửa kỹ ban đêm và để ý giấc ngủ của ông.
Ông Bảo nghe kể thì ngượng lắm, gãi đầu bảo thì ra cái kéo của tao mỗi sáng bị dịch chỗ là vì thế. Còn chiếc ghế bị khóa xích mà khách vẫn ngồi được, thì là vì ông có chìa khóa dự phòng giấu trong hộp từ ba mươi năm nay, Tú không biết.
Mấy tháng sau, ông mổ mắt xong, nhìn rõ trở lại, quay về gốc sấu cắt tóc cùng Tú vào buổi sáng. Từ đó đêm đêm ông ngủ yên, không ai ra gốc sấu cắt tóc lúc hai giờ nữa. Mọi chuyện đều có lời giải.
Chỉ có một điều. Đêm Tú thức canh, cậu nhớ rất rõ, ông Bảo đi một vòng quanh ghế cắt tóc cho anh xích lô, nhưng dưới ánh đèn đường, chỉ có một cái bóng đổ xuống vỉa hè, cái bóng của anh xích lô. Tú chưa bao giờ hỏi lại ông chuyện ấy. Cậu nghĩ mình hoa mắt. Cậu mong là mình hoa mắt.
Câu hỏi thường gặp
Mộng du là gì?
Mộng du là tình trạng một người thực hiện những hành động như ngồi dậy, đi lại, thậm chí làm việc quen tay trong lúc vẫn đang ngủ, sau đó thường không nhớ gì. Ai có dấu hiệu mộng du nên đi khám để bác sĩ tư vấn.
Có nên đánh thức người đang mộng du không?
Nhiều hướng dẫn phổ thông khuyên không nên lay gọi đột ngột vì người mộng du có thể hoảng hốt, mà nên nhẹ nhàng dẫn họ quay về giường và giữ môi trường an toàn. Chi tiết cụ thể nên hỏi bác sĩ.
Vì sao người ta hay làm việc quen tay khi mộng du?
Những thao tác lặp lại nhiều năm đã thành thói quen gần như tự động, nên khi ngủ mà một phần não hoạt động, cơ thể dễ lặp lại đúng những việc ấy, như người thợ cầm kéo hay người nội trợ dọn bếp.
Nghề cắt tóc vỉa hè có từ bao giờ?
Cắt tóc vỉa hè là hình ảnh quen thuộc ở nhiều thành phố Việt Nam từ lâu, với chiếc ghế, tấm gương treo trên thân cây và bộ đồ nghề gọn nhẹ. Giá rẻ, khách quen, câu chuyện phố phường là nét riêng của nghề này.
Đục thủy tinh thể ảnh hưởng đến công việc thế nào?
Đục thủy tinh thể làm mắt nhìn mờ, chói, khó làm những việc cần độ chính xác. Đây là bệnh mắt thường gặp ở người lớn tuổi, việc điều trị cần do bác sĩ nhãn khoa quyết định.
