Trời xanh không một gợn mây, chỉ riêng đỉnh đồi sau làng đội một đám mây trắng tròn như chiếc mũ, gió thổi mạnh tới đâu nó cũng không nhúc nhích, và người làng bảo, trong đám mây ấy, có một đám cưới chưa xong.
Chào bạn, đây là Chuyện Ma. Truyện tập này là truyện hư cấu, ngọn đồi, ngôi làng và các nhân vật đều do mình đặt ra. Truyện có tiếng chiêng, tiếng cười và một lời hứa cũ, nên dù là truyện ma, nó khá vui.
Chiếc mũ trên đồi
Quân hai mươi lăm tuổi, làm nghề chụp ảnh phong cảnh. Anh tới một ngôi làng có ruộng bậc thang ôm quanh một ngọn đồi tròn, chỉ vì một tấm ảnh trên mạng: ngọn đồi xanh đội một đám mây trắng trên đỉnh, gọn gàng như ai đặt chiếc mũ lên.
Anh ở nhờ nhà bà Thoa, một bà cụ ngoài tám mươi sống một mình ở chân đồi. Sáng đầu tiên, anh dậy sớm, ra sân nhìn lên. Đám mây vẫn ở đó, trắng muốt, tròn trịa. Bầu trời quanh đó xanh ngắt. Gió từ thung lũng thổi lên khá mạnh, lá tre xào xạc, mà đám mây không trôi đi chút nào.
Bà Thoa ngồi têm trầu ở hiên, bảo anh, mây ấy đội đồi từ hồi bà mười tám tuổi tới giờ. Có mùa nó mỏng, có mùa nó dày, nhưng chưa bao giờ đi hẳn.
Quân hỏi vì sao. Bà cụ không trả lời ngay. Bà nhai trầu một lúc lâu, nhìn lên đỉnh đồi, rồi bảo, vì trong ấy còn một đám cưới chưa xong.
Đám cưới chưa xong
Bà Thoa kể. Năm bà mười tám tuổi, bà được hứa gả cho một chàng trai làng bên tên Hạnh. Hai người thương nhau từ hồi đi chăn trâu trên đỉnh đồi. Đám cưới định làm vào mùa lúa chín, nhà trai sẽ rước dâu qua đỉnh đồi, theo con đường mòn nối hai làng.
Sáng hôm rước dâu, cả đoàn nhà trai, chiêng trống, người khiêng lễ, chú rể mặc áo mới, đi từ làng bên lên đỉnh đồi. Đúng lúc ấy, một đám mây từ đâu kéo tới, phủ kín đỉnh đồi, dày tới mức đứng cạnh nhau không nhìn thấy mặt.
Đoàn rước dâu lạc trong mây. Người làng dưới chân đồi nghe tiếng chiêng trống cứ vang mãi trên đỉnh, đi vòng vòng, không xuống được. Tới chiều, mây vẫn không tan. Mấy người đàn ông làng bà cầm đuốc lên tìm thì tìm thấy cả đoàn, ai cũng ngồi bệt, mệt lả, lạc đường suốt cả ngày dù đỉnh đồi chẳng rộng là bao. May là không ai sao cả.
Nhưng giờ lành đã qua. Hai nhà bàn nhau, theo lệ, phải chờ sang năm mới cưới lại. Rồi cuối năm ấy, anh Hạnh phải đi làm ăn xa. Anh hứa sẽ về cưới bà. Anh đi, và vì đủ thứ chuyện của thời ấy, anh không về được nữa. Bà Thoa ở vậy cả đời. Đám mây thì ở lại trên đỉnh đồi từ hôm ấy.
Đi vào trong mây
Quân là dân thành phố, anh biết hiện tượng mây mũ, biết gió đẩy hơi ẩm lên đỉnh đồi, lạnh đi thì thành mây, nên mây cứ đứng yên ở đó dù gió thổi. Anh giải thích cho bà Thoa nghe. Bà cười, bảo, cháu nói đúng đấy, nhưng cháu cứ lên thử mà xem.
Chiều hôm ấy, Quân vác máy ảnh lên đồi. Đi tới gần đỉnh, anh bước vào trong mây. Mọi thứ trắng xóa, mát lạnh, hơi nước đọng trên mi mắt. Anh đi chậm, theo con đường mòn cũ.
Rồi anh nghe tiếng chiêng. Ban đầu nhỏ, rồi to dần. Tiếng chiêng, tiếng trống, tiếng cười nói rộn ràng, tiếng ai đó hò hát vui vẻ. Như có cả một đoàn người đang đi ngay quanh anh trong mây, áo quần sột soạt, bước chân rậm rịch. Có tiếng một chàng trai cười, hỏi, sắp tới chưa, sắp tới chưa.
Quân đứng im. Anh không sợ. Lạ thay, anh không sợ chút nào. Tiếng chiêng ấy vui quá, tiếng cười ấy hồn nhiên quá. Anh chỉ thấy thương. Thương một đoàn người đi mãi mà không tới được nhà gái.
Lời nhắn
Quân về kể với bà Thoa. Bà nghe xong, nước mắt chảy dài trên gò má nhăn nheo. Bà bảo, mấy chục năm nay, bà không dám lên đồi. Bà sợ nghe tiếng chiêng.
Đêm ấy, Quân ngồi nghĩ mãi. Anh nghĩ tới tiếng chàng trai hỏi, sắp tới chưa. Sáng hôm sau, anh bảo bà Thoa một câu mà chính anh cũng không ngờ mình nói: bà ơi, hay mình đi đón họ.
Bà Thoa nhìn anh rất lâu. Rồi bà vào buồng, lục chiếc hòm gỗ cũ, lấy ra một chiếc áo dài màu đỏ đã bạc, gấp cẩn thận trong giấy. Áo cưới của bà, may từ năm mười tám tuổi, chưa mặc lần nào.
Bà không mặc được nữa, áo đã chật. Bà khoác nó lên vai. Quân dìu bà lên đồi, đi thật chậm, nghỉ năm sáu lần. Hàng xóm thấy vậy, có mấy người đi theo, có người mang cả cái chiêng cũ của làng.
Rước dâu
Tới gần đỉnh, cả nhóm bước vào trong mây. Tiếng chiêng lại vang lên, rộn ràng như hôm qua. Bà Thoa đứng giữa màn trắng, khoác chiếc áo đỏ bạc màu, run run gọi một tiếng: anh Hạnh ơi, em đây, em ra đón anh đây.
Tiếng chiêng bỗng dừng. Trong mây im phăng phắc. Rồi người cầm chiêng của làng đánh lên ba tiếng, chậm rãi, đúng kiểu nhà gái đón dâu. Từ trong mây, ba tiếng chiêng khác đáp lại, vui như reo. Tiếng cười nói lại rộn lên, lần này đi thẳng về phía bà Thoa, đi qua bà, đi xuống phía làng.
Quân kể, đúng lúc ấy, anh thấy một làn gió ấm từ đâu thổi tới, mùi hoa bưởi thơm ngát dù không phải mùa. Và anh thấy bà Thoa khẽ nghiêng đầu, mỉm cười, như có ai vừa đứng cạnh bà, ghé tai nói điều gì đó.
Khi mọi người xuống tới chân đồi, Quân ngoảnh lại. Lần đầu tiên sau mấy chục năm, đỉnh đồi trơ trụi, xanh rì cỏ, không còn một sợi mây nào. Mùa sau, đám mây lại về, vì mây mũ vẫn là mây mũ, gió vẫn thổi hơi ẩm lên đồi. Nhưng người làng bảo, từ đó, đi vào trong mây chỉ còn nghe tiếng gió. Còn bà Thoa, mỗi chiều lại ra hiên ngồi têm trầu, têm hai miếng, đặt một miếng lên chiếc ghế trống bên cạnh.
Câu hỏi thường gặp
Mây mũ là gì?
Mây mũ là đám mây hình thành ngay trên đỉnh núi hay đỉnh đồi, trông như chiếc mũ đội lên. Khi gió đẩy không khí ẩm lên sườn núi, không khí lạnh đi và hơi nước ngưng tụ thành mây ở gần đỉnh. Qua đỉnh, không khí đi xuống ấm lên nên mây tan.
Vì sao mây mũ đứng yên dù có gió?
Mây mũ không phải một khối mây cố định. Không khí vẫn liên tục chảy qua đỉnh núi, phía trước mây liên tục hình thành, phía sau liên tục tan đi, nên nhìn từ xa đám mây có vẻ đứng yên một chỗ dù gió thổi mạnh.
Đi vào trong mây trên đỉnh núi có nguy hiểm không?
Trong mây tầm nhìn rất hạn chế, dễ lạc hướng, đá và cỏ ẩm ướt trơn trượt. Nên đi theo đường mòn quen, đi cùng người địa phương, tránh mép vực và chờ mây tan nếu không chắc đường.
Tục rước dâu qua đồi, qua núi có ở đâu không?
Ở nhiều vùng núi, các làng cách nhau bởi đồi núi nên đoàn rước dâu phải đi bộ qua đường mòn, mang theo lễ vật, chiêng trống. Mỗi dân tộc, mỗi vùng có nghi thức cưới hỏi riêng. Chi tiết đám cưới trong truyện là hư cấu.
Truyện này có thật không?
Không, đây là truyện hư cấu. Bà Thoa, anh Hạnh, đoàn rước dâu và ngọn đồi đều do mình đặt ra. Riêng hiện tượng mây mũ là có thật và khá phổ biến ở vùng núi.
