Cuộn băng không có nhãn, không có bài hát nào, chỉ có tiếng xì xào kéo dài, và ở phút thứ ba, một giọng đàn ông khẽ hỏi: có ai đang nghe không.
Chào bạn, đây là Chuyện Ma. Truyện đêm nay là truyện hư cấu, chàng trai và cuộn băng trong truyện đều do mình đặt ra. Truyện này hơi lạnh gáy một chút, không có máu, nhưng có một giọng nói mà nếu nghe một mình lúc nửa đêm, bạn sẽ muốn bật đèn. Mình bắt đầu nhé.
Thùng băng không nhãn ở chợ đồ cũ
Duy hai mươi bảy tuổi, làm kỹ thuật âm thanh cho một phòng thu nhỏ, và mê băng cát xét từ hồi sinh viên. Anh có hơn ba trăm cuộn, xếp kín một bức tường trong căn phòng trọ, cuộn nào cũng dán nhãn, ghi ngày mua, ghi tình trạng.
Sáng chủ nhật nào anh cũng đi một vòng chợ đồ cũ. Hôm đó, một bà cụ bán đồng nát đẩy cho anh một thùng giấy toàn băng không nhãn, bảo lấy hết thì bán rẻ. Anh mua, mang về nghe thử từng cuộn. Phần lớn là nhạc thu lại từ đài, vài cuộn ghi tiếng trẻ con hát, tiếng người đọc thư.
Cuộn cuối cùng vỏ nhựa đen, không có chữ nào. Anh cho vào máy, đeo tai nghe. Chỉ có tiếng xì xào của băng trắng, đều và dày như tiếng mưa xa. Anh định tua thì đến phút thứ ba, giữa tiếng xì xào, có người nói.
Một giọng đàn ông, trầm, rất gần, như nói sát vào micro: có ai đang nghe không.
Câu trả lời không thể có trên băng
Duy bật cười. Băng ghi âm cũ, ai đó thử máy. Nửa đùa, anh nói to vào khoảng không trong phòng: có, đang nghe đây. Băng chạy tiếp, chỉ có tiếng xì xào. Anh tắt máy đi ngủ.
Tối hôm sau, anh tua lại từ đầu để thu số hóa cuộn băng. Đến phút thứ ba, giọng đàn ông vẫn hỏi: có ai đang nghe không. Rồi, sau một quãng lặng, giọng ấy nói tiếp, điều mà tối qua chưa hề có: mình nghe thấy bạn rồi. Bạn tên gì.
Duy giật tai nghe ra, ngồi im. Anh là dân âm thanh, anh biết một cuộn băng không thể tự ghi thêm. Anh tua lại. Câu hỏi vẫn ở đó, rõ ràng, ở đúng phút thứ ba và mười giây. Anh kiểm tra đầu từ, kiểm tra dây, kiểm tra cả máy thu xem có bị dính sóng radio không. Không có gì sai.
Gần nửa đêm, anh cho băng chạy lại một lần nữa, và lần này, sau câu hỏi, anh trả lời: Duy. Rồi anh để băng chạy tiếp.
Những cuộc trò chuyện lúc nửa đêm
Đêm sau, trên băng có thêm một đoạn: chào Duy. Mình là người giữ cuộn băng này từ lâu lắm. Lâu lắm rồi không ai trả lời mình.
Từ đó, tối nào Duy cũng nghe băng, nói một câu, rồi tối sau nghe câu trả lời. Giọng trong băng kể mình cũng mê băng đĩa, cũng sống một mình trong một căn phòng nhỏ ở thành phố này, ngày đi làm, tối về ngồi với máy nghe nhạc. Nó hỏi Duy rất nhiều thứ: phòng bạn có cửa sổ không, bạn uống cà phê đen hay sữa, bạn đi làm bằng đường nào.
Duy kể. Anh không hiểu vì sao mình kể, chỉ biết là những tối trò chuyện ấy làm căn phòng bớt trống. Bạn bè rủ đi chơi, anh từ chối. Đồng nghiệp bảo dạo này Duy ít nói hẳn, nói thì giọng cứ trầm trầm, khàn khàn, như người vừa thức trắng.
Một đêm, nghe lại đoạn băng mới, Duy chợt rùng mình. Giọng trong băng không còn trầm như lúc đầu. Nó đã cao hơn một chút, nhanh hơn một chút, và có một cái tật nuốt chữ cuối câu, đúng cái tật của chính anh.
Giọng nói đổi chỗ
Duy mở những đoạn đã thu số hóa từ tuần đầu, đặt cạnh đoạn mới, xem dạng sóng trên màn hình. Không cần là kỹ thuật viên cũng thấy. Giọng trong băng đang dịch dần, từng chút một, về phía giọng anh. Còn giọng anh, trong những đoạn tự thu để đối chiếu, đang trầm xuống, chậm lại, khàn đi.
Đêm đó, giọng trong băng nói một câu dài nhất từ trước tới nay: cảm ơn Duy đã kể cho mình nghe về căn phòng có cửa sổ, về ly cà phê đen, về con đường đi làm có hàng me. Mình nghĩ mình biết đủ rồi. Mình muốn ra ngoài đó một lần. Bạn vào đây ngồi thay mình một chút nhé, trong này cũng yên tĩnh lắm.
Duy rút băng ra khỏi máy, tay run. Anh định kéo đứt dải băng từ nâu bóng, nhưng không hiểu sao không làm được. Có một cảm giác rất lạ, như kéo đứt nó là kéo đứt một phần giọng nói của chính mình.
Anh bỏ cuộn băng vào hộp, quấn băng dính kín, rồi ngồi nguyên đêm ấy với đèn bật sáng.
Chiếc máy cát xét ở sạp chợ sáng chủ nhật
Sáng chủ nhật, Duy mang cuộn băng ra chợ đồ cũ, tìm bà cụ đồng nát. Bà không nhớ đã bán cho anh thùng băng nào. Anh đặt cuộn băng vào giữa một rổ băng cũ ở sạp bà, không lấy tiền, rồi quay đi thật nhanh.
Anh đi qua mấy sạp, lòng nhẹ hẳn. Cuối dãy có một ông bán máy cát xét cũ đang mở thử một chiếc máy cho khách nghe. Tiếng xì xào của băng trắng vang lên qua chiếc loa rè.
Rồi giữa tiếng xì xào, có người nói. Một giọng trẻ, hơi cao, nhanh, nuốt chữ cuối câu. Giọng của Duy. Nó hỏi, khẽ thôi, như nói sát vào micro: có ai đang nghe không.
Duy đứng sững giữa chợ. Ông bán hàng tắt máy, rút cuộn băng ra đưa cho khách xem. Vỏ nhựa đen. Trên đó có một mảnh nhãn giấy mới tinh, nét chữ nắn nót đúng như những nhãn anh vẫn tự tay dán cho ba trăm cuộn băng của mình, và chỉ ghi một chữ: Duy.
Câu hỏi thường gặp
Băng cát xét lưu âm thanh bằng cách nào?
Băng cát xét là một dải nhựa mỏng phủ lớp hạt từ tính. Khi ghi âm, đầu từ biến tín hiệu âm thanh thành từ trường thay đổi, sắp xếp lại các hạt từ trên băng. Khi phát lại, đầu từ đọc các thay đổi ấy và chuyển ngược thành âm thanh.
Vì sao băng cũ đôi khi có tiếng vọng mờ của đoạn sau?
Băng quấn chặt nhiều năm thì từ tính của một vòng có thể in nhẹ sang vòng nằm sát nó, gọi là hiện tượng in xuyên. Khi phát, ta nghe thấy một tiếng vọng rất mờ của đoạn sắp tới, nghe như có ai thì thầm trước khi người ta nói.
Có thật người ta nghe được giọng nói lạ trong tiếng nhiễu không?
Nhiều người kể đã nghe thấy giọng nói trong băng trắng hay tiếng nhiễu. Cách giải thích phổ biến là ảo thanh, khi não ghép âm thanh ngẫu nhiên thành lời, cộng thêm khả năng dính sóng radio hoặc tạp âm từ thiết bị.
Vì sao băng cát xét được nhiều người trẻ sưu tầm trở lại?
Với nhiều người, băng cát xét mang cảm giác cầm nắm được, có vỏ, có nhãn, có tiếng sột soạt rất riêng, khác hẳn nghe nhạc trên điện thoại. Nó còn gắn với ký ức gia đình, những cuộn băng thu tiếng đọc thư, tiếng hát của người thân.
Vì sao truyện ma về giọng nói của chính mình lại đáng sợ?
Giọng nói gắn chặt với cảm giác mình là ai. Nghe giọng mình phát ra từ một nơi mình không kiểm soát, ta có cảm giác mất đi một phần bản thân, và nỗi sợ ấy sâu hơn nhiều so với sợ một bóng ma xa lạ.
