Ứng dụng báo khách đã lên xe, đồng hồ cước bắt đầu nhảy, ghế sau trống không, và trên ghế sau có một vệt nước lan dần ra như ai vừa ngồi xuống trong bộ áo ướt.
Chào bạn, đây là Chuyện Ma. Truyện đêm nay là truyện hư cấu, anh tài xế, thành phố ven sông và bến đò đều do mình nghĩ ra. Nếu bạn là người chạy xe đêm, thì nghe xong nhớ nhìn gương chiếu hậu một cái cho yên tâm.
Cuốc xe lúc ba giờ sáng
Tú chạy xe công nghệ được ba năm, chuyên ca đêm vì ban ngày còn trông mẹ già. Anh quen thành phố ven sông này như lòng bàn tay, quen cả những cuốc khuya kỳ cục, người say, người cãi nhau, người khóc suốt đường mà không nói vì sao.
Đêm ấy, ba giờ kém mười, ứng dụng rung lên. Một cuốc đón ở một điểm ven sông phía ngoại ô, chỗ con đê cũ, không số nhà. Tên khách là một chữ cái. Ảnh đại diện trống. Đánh giá năm sao, chưa từng có chuyến nào.
Tú do dự. Cuốc khuya ở chỗ vắng thì tài xế nào cũng ngại. Nhưng đêm ấy ế, mà điểm đến lại khá xa, tiền cước được. Anh bấm nhận.
Con đê cũ vắng tanh, hai bên là bãi lau sậy cao quá đầu người. Gió sông thổi lạnh. Tú dừng xe đúng chấm định vị, bật đèn khẩn cấp, nhắn cho khách: xe tới rồi ạ.
Khách đã lên xe
Không ai trả lời. Năm phút trôi qua. Tú định huỷ cuốc thì điện thoại rung, ứng dụng hiện dòng chữ: khách đã lên xe, bắt đầu chuyến đi. Đồng hồ cước nhảy số. Tú quay ra sau. Ghế sau trống trơn. Cửa xe vẫn khoá.
Anh nghĩ ứng dụng lỗi, đưa tay định bấm kết thúc chuyến. Đúng lúc ấy, trong gương chiếu hậu, anh thấy mặt ghế da phía sau lún xuống, chậm rãi, rồi một vệt nước tối màu loang dần ra trên lớp da, như có ai mặc bộ áo ướt sũng vừa ngồi xuống.
Mùi bùn sông, mùi rong rêu tràn ngập trong xe. Tú cứng người. Tay anh tự nhiên đặt lên vô lăng, chân tự nhiên nhả phanh. Màn hình chỉ đường hiện lối đi: thẳng con đê, rẽ trái, đi tiếp bốn cây số.
Anh không biết vì sao mình không dừng lại, không mở cửa bỏ chạy. Anh chỉ thấy trong lòng một nỗi buồn rất lạ, không phải của mình, như khi chở một người già đi thăm quê cũ.
Điểm đến không có tên
Con đường ứng dụng chỉ chạy dọc bờ sông, qua những xóm chài ngủ say, qua một ngôi chùa nhỏ có ngọn đèn lồng đỏ. Rồi nó rẽ vào một lối đất hẹp, xe lắc lư qua ổ gà, đèn pha quét lên những bụi tre già.
Điểm đến trên bản đồ không có tên, chỉ là một chấm đỏ nằm sát mép nước. Khi Tú phóng to, anh thấy bản đồ ở chỗ ấy có một đường nét đứt mờ mờ cắt ngang sông, loại đường mà ứng dụng dùng để vẽ tuyến đò. Bấm vào, nó hiện dòng chữ: tuyến này đã ngừng hoạt động.
Tú nhớ ra. Hồi anh còn nhỏ, ở đây có một bến đò ngang, người hai bên sông đi chợ, đi học đều qua đò. Mười mấy năm trước xây cầu mới ở phía thượng nguồn, bến đò bỏ, người lái đò cũng bỏ nghề, dần dần chẳng ai nhắc tới nữa.
Xe dừng. Màn hình hiện: đã tới điểm đến. Trước mũi xe là mấy cọc gỗ mục cắm xuống nước, tàn tích của một cầu bến cũ. Sương trên mặt sông dày đặc, không nhìn thấy bờ bên kia.
Tiếng mái chèo trong sương
Tú ngồi yên. Phía sau, ghế da khẽ kêu một tiếng, như có người nhổm dậy. Cửa sau bên phải bật khoá tách một cái rồi mở ra, dù anh không bấm gì. Gió sông lùa vào lạnh buốt. Rồi cửa đóng lại, nhẹ nhàng, cẩn thận, như người khách lịch sự không muốn làm phiền.
Tú nhìn ra ngoài qua kính. Trên mấy tấm ván mục của cầu bến, không có ai cả. Nhưng anh nghe tiếng bước chân, chậm, nặng, như bước của người lớn tuổi, đi ra tới đầu cầu rồi dừng.
Từ giữa làn sương trên sông, vọng lại tiếng mái chèo khua nước. Đều đặn, từ xa tới gần. Một tiếng gọi khàn khàn, như của một ông lái đò đã gọi khách cả đời: đò sang, đò sang đây.
Rồi tiếng mái chèo đi xa dần, xa dần, và tắt hẳn. Sương trên sông tan ra một khoảng, để lộ bờ bên kia, nơi bây giờ chỉ là một bãi bồi trồng ngô, không có bến bãi nào nữa.
Năm sao và một lời cảm ơn
Ứng dụng báo chuyến đi đã kết thúc. Tiền cước được thanh toán qua ví điện tử. Kèm theo đó là một khoản tiền thưởng thêm, đúng bằng giá một chuyến đò ngang ngày xưa, con số nhỏ đến mức Tú bật cười trong nước mắt.
Khách đánh giá năm sao. Ô nhận xét chỉ có một dòng: cảm ơn con đã chở bà về bến.
Sáng hôm sau, Tú kể chuyện với mẹ. Bà mẹ ngồi im một lúc, rồi kể rằng hồi ấy bến đò này do một bà cụ chèo, mấy chục năm không nghỉ ngày nào. Bà hay nói với khách rằng ngày nào chưa chở chuyến cuối thì bà chưa yên tâm về. Khi người ta làm cầu, bà theo con cháu lên tỉnh, rồi mất ở đó, xa con sông của mình.
Tài khoản khách hàng ấy, ngay sáng hôm sau, đã không còn tồn tại. Nhưng trong lịch sử chuyến đi của Tú, cuốc xe ấy vẫn nằm đó, với một tấm bản đồ nhỏ vẽ con đường men theo bờ sông, kết thúc bằng một đường nét đứt cắt ngang dòng nước, như một chuyến đò cuối cùng cuối cùng cũng được chở xong.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao ứng dụng gọi xe đôi khi báo khách đã lên xe khi chưa có ai?
Một số ứng dụng tự xác nhận dựa vào vị trí điện thoại của khách và tài xế ở rất gần nhau, hoặc do tài xế lỡ bấm. Sai số định vị ở nơi vắng, sát sông nước cũng khiến hệ thống hiểu nhầm.
Bến đò ngang có vai trò gì trong đời sống làng quê xưa?
Ở những vùng nhiều sông rạch khi chưa có cầu, bến đò ngang là đường đi chợ, đi học, đi làm của cả vùng. Người lái đò vì thế gắn bó với bao thế hệ người dân hai bên sông và thường được nhớ như một phần của làng.
Vì sao truyện ma hay có chi tiết vệt nước, áo ướt?
Trong truyện dân gian sông nước, người gặp nạn dưới nước thường được hình dung là vẫn ướt sũng khi hiện về. Chi tiết này trở thành ký hiệu quen thuộc báo cho người nghe biết nhân vật đến từ đâu.
Vì sao tài xế chạy đêm hay gặp chuyện lạ trong truyện kể?
Lái xe đêm kéo dài gây mệt mỏi, giảm tỉnh táo, mắt dễ nhìn nhầm bóng tối và ánh đèn. Cộng với đường vắng và những vị khách bất thường, đây là mảnh đất màu mỡ cho các câu chuyện được truyền tai nhau.
Tài xế nhận cuốc ở nơi vắng vẻ ban đêm nên lưu ý gì?
Nên chia sẻ hành trình với người thân, kiểm tra thông tin khách trước khi đón và có quyền từ chối nếu thấy không an toàn. Giữ điện thoại đủ pin và tránh dừng lâu ở nơi không có người qua lại.
