Toà nhà mới lên tới tầng mười bốn, điện công trường mới kéo tới tầng tám, vậy mà lúc hai giờ sáng Tuấn ngẩng lên từ chòi gác và thấy ở tầng mười hai có một ngọn đèn vàng nhỏ, đứng yên, rồi lắc lư như ai đang cầm nó đi dọc mép sàn.
Chào bạn, đây là Chuyện Ma. Truyện tập này là truyện hư cấu, công trường và những người trong truyện đều do mình đặt ra. Một truyện ma của nghề xây, nơi người ta vẫn nói câu an toàn là trên hết.
Chòi gác dưới chân cần cẩu
Tuấn làm bảo vệ đêm cho một công trường toà nhà ở rìa một thành phố. Chòi gác của anh là một cái thùng container nhỏ đặt cạnh cổng, có cửa sổ nhìn ra khung nhà bê tông đang lên từng tầng, cạnh chân cây cần cẩu tháp cao vút.
Ban ngày công trường ồn ào tiếng máy trộn, tiếng búa, tiếng người gọi nhau. Ban đêm, tất cả lặng đi. Khung nhà đứng sừng sững, lỗ chỗ những ô trống chưa có tường, lưới an toàn phập phồng trong gió, những thanh giàn giáo kêu lách cách khe khẽ.
Việc của Tuấn là đi tuần mỗi tiếng một vòng quanh chân nhà, kiểm tra kho vật tư, xem có ai lẻn vào không. Không ai được lên các tầng trên ban đêm, cầu thang tạm khoá bằng cửa lưới sắt ở tầng một.
Sáng mai đội thợ sẽ đổ bê tông sàn tầng mười lăm. Chiều nay họ đã dựng xong giàn giáo đỡ sàn, xe bồn hẹn năm giờ sáng vào.
Ngọn đèn không có điện
Hai giờ sáng, Tuấn thấy ngọn đèn ở tầng mười hai. Anh dụi mắt. Tầng mười hai chưa có điện, chưa có đèn, chỉ có sàn bê tông trần và cột chống. Ngọn đèn vàng, nhỏ, ánh lửa hơi run, không giống ánh đèn pin trắng của điện thoại.
Anh cầm đèn pin, ra cửa lưới sắt cầu thang. Khoá vẫn nguyên. Anh gọi vọng lên. Tiếng anh dội vào khung bê tông, vang đi xa rồi tắt. Không ai trả lời. Ngọn đèn vẫn sáng, giờ đã đi tới góc đông của toà nhà.
Tuấn gọi cho anh chỉ huy trưởng công trường. Anh chỉ huy trưởng ngái ngủ, hỏi có trộm không. Tuấn nói không biết, có đèn. Anh chỉ huy bảo anh lên xem, cẩn thận, anh sẽ tới ngay.
Tuấn mở khoá cửa lưới, bắt đầu leo. Cầu thang bộ tạm chưa có lan can, chỉ có dây căng. Gió đêm thổi lạnh qua các ô trống. Anh đếm tầng: sáu, bảy, tám, đèn điện công trường hết. Chín, mười, mười một. Tối hẳn, chỉ còn đèn pin.
Người thợ già trên mép sàn
Tầng mười hai. Tuấn bước ra sàn. Ở góc đông, cạnh khoảng giàn giáo nhô lên đỡ sàn tầng trên, có một người đàn ông già đứng đó. Ông đội chiếc mũ bảo hộ cũ đã bạc màu, mặc áo bảo hộ sờn, tay phải cầm một cây cờ lê dài, tay trái cầm một cây đèn dầu nhỏ.
Ông không quay lại. Ông gõ cờ lê vào khoá giàn giáo, cạch cạch, áp tai nghe, rồi chuyển sang khoá kế bên. Cạch cạch. Ông làm chậm rãi, đều đặn, như đã làm như thế cả đời.
Tuấn gọi khẽ, bác ơi. Ông già dừng tay ở một khoá giàn giáo, gõ hai lần, nghiêng đầu. Rồi ông quay lại nhìn Tuấn. Gương mặt khắc khổ, đầy nếp nhăn, mắt hiền. Ông giơ cây cờ lê chỉ vào khoá ấy, gật đầu một cái, như dặn một người thợ trẻ.
Gió thổi mạnh qua sàn. Ngọn đèn dầu chao đi. Tuấn chớp mắt. Góc sàn trống trơn. Chỉ còn cây giàn giáo, và ánh đèn pin của anh soi vào cái khoá ông vừa chỉ.
Cái khoá lỏng
Tuấn lại gần, soi kỹ. Khoá giàn giáo ấy không siết chặt, bu lông lỏng, hai ống thép chỉ tựa vào nhau. Anh lay thử. Cả cụm giàn giáo phía trên rung lên. Anh soi tiếp mấy khoá bên cạnh, có thêm hai khoá nữa lỏng như vậy.
Anh chỉ huy trưởng tới, leo lên tầng mười hai, mặt tái đi khi Tuấn chỉ cho xem. Cụm giàn giáo này đỡ một góc sàn tầng trên. Sáng mai đổ bê tông, mấy chục tấn vữa ướt sẽ đè xuống, đội thợ đứng ngay trên đó.
Anh gọi ngay cho tổ trưởng giàn giáo. Năm giờ sáng, xe bồn tới, anh cho dừng. Cả đội kiểm tra lại từng khoá giàn giáo của sàn mười lăm. Tìm thêm mấy chỗ siết chưa đủ lực, do chiều qua trời tối, làm vội. Siết xong, kiểm lại, chín giờ mới đổ.
Không ai bị thương. Sàn tầng mười lăm đổ xong lúc chiều, phẳng lì.
Chiếc mũ bảo hộ ở cổng
Chiều ấy, anh chỉ huy trưởng gọi Tuấn vào lán, hỏi kỹ ông già trông thế nào. Tuấn tả cái mũ bạc màu, cây cờ lê dài, cây đèn dầu, cách ông gõ hai lần rồi nghiêng đầu nghe.
Anh chỉ huy trưởng im lặng lâu lắm. Rồi anh kể, cách gõ khoá hai lần rồi nghe ấy là cách của bố anh, một người thợ cả giàn giáo cả đời, đi khắp các công trình. Ông dạy anh câu đầu tiên của nghề: trước khi đổ bê tông, phải tự tay gõ từng khoá, không tin ai, không tin mắt mình. Ông mất năm ngoái, vì bệnh, ở quê, cây đèn dầu nhỏ vẫn để trên bàn thờ.
Anh chỉ huy trưởng không nói gì thêm. Hôm sau, anh mang tới công trường một chiếc mũ bảo hộ cũ đã bạc màu, treo ở móc ngay cửa chòi gác của Tuấn.
Từ đó, đêm trước mỗi lần đổ bê tông, Tuấn lại cầm cờ lê và đèn pin leo lên, gõ từng khoá giàn giáo, hai lần, nghiêng đầu nghe, rồi mới xuống. Có đêm, khi anh làm xong và quay lưng đi, anh nghe phía sau, ở góc sàn tối, có tiếng cờ lê gõ khẽ hai lần, như một người thợ già đang kiểm lại sau lưng thợ trẻ.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao phải kiểm tra giàn giáo trước khi đổ bê tông?
Giàn giáo và cột chống phải đỡ toàn bộ khối lượng bê tông ướt trước khi nó đông cứng. Một mối nối lỏng có thể khiến cả hệ chống bị lệch. Vì vậy các công trình có quy trình kiểm tra trước khi đổ, do người có chuyên môn thực hiện.
Vì sao thợ gõ vào khoá giàn giáo rồi nghe?
Âm thanh khi gõ có thể giúp người thợ nhiều kinh nghiệm nhận ra mối nối chặt hay lỏng, nhưng đây chỉ là một cách kiểm tra phụ. Kiểm tra đúng vẫn cần siết theo yêu cầu kỹ thuật và quan sát trực tiếp.
Vì sao công trình đang xây ban đêm dễ tạo cảm giác rợn?
Khung nhà bê tông nhiều ô trống, gió lùa tạo tiếng rít, lưới an toàn và tấm bạt cử động, ánh sáng yếu và tiếng vọng lớn. Tất cả khiến người đứng dưới dễ tưởng tượng ra người hoặc bóng hình.
Bảo vệ công trường làm những việc gì?
Họ trông giữ vật tư, thiết bị, kiểm soát người ra vào và đi tuần ban đêm. Ở nhiều công trình, bảo vệ cũng là người phát hiện sớm những sự cố như rò điện, cháy nhỏ hay vật tư rơi rớt.
Truyện này có thật không?
Không. Đây là truyện hư cấu do Chuyện Ma sáng tác, công trường và nhân vật đều không có thật. Bài học an toàn trong truyện thì rất thật.
