Ba giờ sáng, con chó nhà bên sủa trước, rồi con đầu ngõ, rồi cả khu phố, hàng chục con chó cùng sủa về một góc đường không có gì ngoài một ngọn đèn vàng.
Chào bạn, đây là Chuyện Ma. Truyện đêm nay là truyện hư cấu, khu phố, cô y tá và những con chó đều do mình nghĩ ra. Nhà bạn có nuôi chó không. Nếu có, đêm nay hãy để ý xem nó có nhìn về một góc nào đó lâu hơn bình thường không.
Kỳ nghỉ phép ở nhà bố mẹ
Hoa làm y tá ở một thành phố khác, ba năm mới về nhà ở lâu được một lần. Kỳ nghỉ ấy cô về ở với bố mẹ hai tuần, trong căn nhà ống ba tầng nằm trên một con phố nhỏ, phố cũ, nhà nào cũng có mấy chục năm tuổi, nhà nào cũng nuôi một con chó giữ nhà.
Hoa quen làm ca đêm, nên dù đang nghỉ, cô vẫn thức tới gần sáng. Phòng cô ở tầng hai, cửa sổ nhìn xuống phố, nhìn chéo về phía cuối phố, nơi có một góc đường trống. Góc ấy trước kia có một cái chòi gác cũ, giờ phá đi chỉ còn bãi đất trống và một cột đèn đường.
Đêm đầu tiên, đúng ba giờ, con Mực nhà cô đứng bật dậy ở cổng, gầm gừ, rồi sủa dữ dội. Con chó nhà bên sủa theo. Rồi cả khu. Tiếng sủa dội khắp con phố, dồn dập, hỗn loạn, rồi dần dần đồng nhịp, như một dàn đồng ca.
Hoa nhìn xuống. Những con chó đứng trong cổng nhà mình, con nào cũng quay mặt về một hướng. Hướng góc đường trống.
Góc đường trống và ngọn đèn vàng
Cô nhìn theo. Ở góc đường chỉ có cột đèn, bãi đất phủ cỏ dại, một bức tường gạch cũ. Không người, không xe, không con mèo nào. Lũ chó sủa chừng mười phút rồi im dần, từng con một, như có ai đó vừa đi khỏi.
Sáng ra cô hỏi mẹ. Mẹ cười, bảo chó phố này sủa thế từ hồi mẹ về làm dâu. Ai mới về cũng hỏi, rồi quen. Hoa hỏi chúng sủa cái gì. Mẹ nhún vai, bảo chó thấy thì chó biết.
Bà cụ nhà đối diện, người già nhất phố, thì nói khác. Bà bảo chó phố này sủa để đuổi nó đi. Hoa hỏi nó là cái gì. Bà lắc đầu, bảo không ai biết, chỉ biết từ hồi bà còn con gái, phố này nhà nào cũng phải nuôi chó, ba giờ sáng chó sủa thì không ai được ra mở cửa, ai gọi cũng không được thưa.
Hoa là y tá, cô không tin những chuyện ấy. Nhưng đêm thứ ba, khi đứng ở cửa sổ nhìn ra góc đường lúc lũ chó sủa, cô thấy ngọn đèn đường nhấp nháy. Và trên bức tường gạch cũ, in trong ánh đèn, có một cái bóng dài, dài hơn cả cột đèn, đứng im, rồi rút lui chậm chạp về phía bãi đất trống.
Ngày lũ chó vắng nhà
Tuần thứ hai, phường tổ chức tiêm phòng cho chó mèo. Người ta đưa hết chó cả phố lên điểm tiêm ở đầu quận, mấy con phản ứng sau tiêm phải gửi lại theo dõi qua đêm, trong đó có con Mực. Nhà nào cũng thế. Tới tối, cả con phố không còn một con chó nào ở nhà.
Bà cụ đối diện đứng ở cửa nhìn ra phố, nét mặt lo lắng. Bà sang dặn mẹ Hoa: đêm nay khoá cửa cẩn thận, ai gọi cũng đừng ra. Mẹ cười xoà, bảo bà cứ lo xa. Nhưng Hoa thấy mẹ kiểm tra then cửa hai lần trước khi đi ngủ.
Hai giờ năm mươi, Hoa ngồi ở cửa sổ. Phố im phăng phắc. Không tiếng xe, không tiếng quạt, không tiếng côn trùng. Cái im lặng nặng nề tới mức cô nghe được tiếng máu chảy trong tai mình.
Ba giờ. Không có tiếng sủa nào. Ngọn đèn ở góc đường nhấp nháy, rồi tắt hẳn. Rồi ngọn đèn kế tiếp, gần nhà cô hơn, tắt. Rồi ngọn kế tiếp.
Tiếng gọi ngoài cửa
Cốc. Cốc. Cốc. Ba tiếng gõ vang lên ở cửa tầng trệt, chậm, nặng, như gõ bằng một vật gì cứng. Hoa đứng sững trên cầu thang.
Rồi có tiếng gọi. Giọng mẹ cô. Hoa ơi, mở cửa cho mẹ, mẹ ra ngoài quên mang chìa khoá. Giọng mẹ, đúng giọng mẹ, cái giọng hơi khàn mỗi khi trời lạnh. Hoa suýt bước xuống. Rồi cô nhìn sang cửa phòng bố mẹ, khép hờ, và nghe thấy tiếng mẹ ngáy nhẹ ở bên trong.
Tiếng gọi ngoài cửa lại vang lên: Hoa ơi, mở cửa cho mẹ. Hoa nhận ra một điều nữa. Mẹ chưa bao giờ gọi cô là Hoa. Từ bé tới lớn, ở nhà mẹ chỉ gọi cô bằng tên ở nhà, cái tên ngộ nghĩnh mà ra ngoài cô ngượng không dám nhắc. Người ngoài cửa biết giọng mẹ, nhưng không biết cái tên ấy.
Cô không thưa. Cô ngồi bệt xuống cầu thang, bịt chặt miệng, nghe tiếng gọi cứ vang lên, vang lên, mỗi lần một đổi giọng. Giọng bố. Giọng bà cụ đối diện. Giọng một đứa bạn thân hồi cấp hai. Cho tới gần năm giờ, khi tiếng gà đầu tiên gáy ở đâu đó, thì im.
Những dấu chân ướt trước bậc cửa
Sáng ra, mưa phùn. Hoa mở cửa. Trên bậc cửa có những dấu chân ướt, to, dài bất thường, đi từ phía góc đường tới, dừng lại ngay trước cửa nhà cô. Không có dấu nào đi ngược trở ra.
Mẹ cô ra nhìn, mặt tái đi, rồi vội lấy chổi quét sạch, không nói một lời. Bà cụ đối diện đứng ở cửa nhà mình, nhìn sang, gật đầu với Hoa, như một người lớn công nhận đứa trẻ đã làm đúng.
Chiều ấy, xe của điểm tiêm chở lũ chó về. Con Mực vừa nhảy xuống đã chạy thẳng ra cổng, hít hít bậc cửa, lông dựng đứng, rồi quay mặt về góc đường sủa một tràng dài. Cả phố sủa theo, giữa ban ngày.
Hoa hết phép, quay về thành phố. Đêm nào trực ca, cứ ba giờ sáng, cô lại nhắn tin hỏi mẹ chó nhà có sủa không. Mẹ lần nào cũng trả lời, bằng cái tên ở nhà của cô: có, sủa to lắm, con yên tâm.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao chó hay sủa vào ban đêm?
Chó có thính giác và khứu giác nhạy hơn người rất nhiều, nên chúng phản ứng với tiếng động, mùi hay chuyển động mà mình không nhận ra. Một con sủa thì những con xung quanh dễ sủa theo, tạo thành cả một dàn đồng thanh.
Vì sao dân gian tin chó nhìn thấy những thứ người không thấy?
Vì chó hay phản ứng với những thứ người không cảm nhận được, nhiều nền văn hoá cho rằng chó thấy được ma quỷ. Ở nước mình, chó còn gắn với vai trò giữ nhà nên niềm tin ấy càng phổ biến.
Vì sao có lời dặn không thưa khi có tiếng gọi lúc nửa đêm?
Đây là lời răn quen thuộc trong truyện kể dân gian nhiều vùng. Ở góc thực tế, nó nhắc mọi người cảnh giác, không vội mở cửa cho người lạ vào lúc khuya khoắt.
Vì sao tên gọi ở nhà quan trọng với người Việt?
Nhiều gia đình đặt tên ở nhà ngộ nghĩnh, có khi xấu xí cho con dễ nuôi, theo quan niệm cũ. Tên ở nhà chỉ người thân dùng, nên nó trở thành dấu hiệu của sự gần gũi.
Tiêm phòng dại cho chó có cần thiết không?
Rất cần, vì bệnh dại nguy hiểm cho cả vật nuôi và con người. Nên tiêm cho chó mèo theo lịch của thú y địa phương và theo dõi vật nuôi sau khi tiêm.
