Tấm ảnh chụp cả nhóm trong căn nhà kho cũ có ba quả cầu sáng lơ lửng quanh đầu mọi người, trong khi lúc bấm máy, ai cũng chắc chắn không thấy gì cả.
Chào bạn, đây là Chuyện Ma. Tập này là tập giải mã. Những quả cầu sáng trong ảnh là một trong những loại ảnh ma phổ biến nhất trên mạng, từ khi máy ảnh kỹ thuật số và điện thoại có đèn flash trở thành thứ ai cũng có. Mình sẽ giải thích chúng đến từ đâu, và cách bạn tự chụp ra chúng.
Những quả cầu chỉ có trong ảnh
Đốm sáng tròn trong ảnh thường có hình tròn hoặc hơi lục giác, mờ ở giữa, viền đậm hơn, có khi có hoa văn bên trong như đốm vân. Chúng có thể trắng, xám, hơi xanh hay hơi vàng.
Điểm chung của chúng là mắt thường không thấy lúc chụp, và chúng thường xuất hiện khi chụp bằng đèn flash trong chỗ tối, nhất là ở nơi bụi bặm, ẩm thấp, hay ngoài trời lúc có sương, mưa phùn.
Có ảnh chỉ có một đốm, có ảnh dày đặc như tuyết rơi. Có ảnh đốm nằm đúng cạnh mặt người, khiến người xem dễ đọc thành một linh hồn đang đứng cạnh.
Vì không thấy bằng mắt, xuất hiện bất ngờ, lại hay có ở những nơi mang tiếng có ma như nhà hoang, nghĩa trang, những đốm sáng này được nhiều người coi là bằng chứng. Nhưng lời giải nằm gọn trong chiếc máy ảnh.
Đèn flash đặt quá gần ống kính
Trên điện thoại và máy ảnh nhỏ, đèn flash nằm sát ngay bên cạnh ống kính. Khi đèn bật, nó chiếu sáng mạnh những thứ ở rất gần, chỉ cách ống kính vài chục phân.
Trong không khí luôn có những hạt bụi nhỏ, phấn hoa, sợi vải, giọt nước li ti. Bình thường, chúng quá nhỏ và quá tối để ta thấy. Nhưng khi đèn flash chiếu thẳng vào, chúng phản chiếu ánh sáng ngược về đúng phía ống kính.
Những hạt ấy lại ở quá gần, nằm ngoài vùng lấy nét của máy ảnh. Một điểm sáng nhỏ ngoài vùng nét sẽ hiện thành một vòng tròn mờ to hơn nhiều, giống như cách những ngọn đèn đường ở xa thành những vòng tròn sáng khi ta chụp ảnh xoá phông.
Hình dạng của vòng tròn còn phụ thuộc vào cấu tạo bên trong ống kính, nên có khi nó hơi có cạnh, có hoa văn. Các nhiếp ảnh gia gọi hiện tượng này là tán xạ ngược từ đèn flash.
Vì sao chỉ có ở một số tấm ảnh
Một hạt bụi chỉ hiện thành đốm sáng khi nó bay đúng vào vùng mà đèn chiếu tới và ống kính nhìn thấy, ngay vào khoảnh khắc chụp. Đó là lý do tấm này có, tấm sau không có, dù chụp cùng một chỗ.
Ở nơi bụi bặm như nhà kho, nhà bỏ hoang lâu năm, bước chân của chính nhóm người vào chụp đã làm bụi bay lên, tạo điều kiện lý tưởng cho đốm sáng xuất hiện. Nói cách khác, chính người đi tìm ma đã mang theo ma vào ảnh.
Ngoài trời đêm sương hay mưa phùn, những giọt nước nhỏ tạo ra đốm sáng to và rõ hơn. Côn trùng nhỏ bay gần đèn có thể tạo ra những vệt sáng dài thay vì tròn, vì chúng chuyển động trong lúc chụp.
Thậm chí một giọt nước hay vết bẩn trên mặt kính ống kính cũng có thể để lại một đốm mờ cố định ở cùng một vị trí trên nhiều tấm ảnh.
Tự chụp ra quả cầu sáng
Cách hay nhất để giải mã là tự mình tạo ra hiện tượng. Vào một căn phòng tối, đứng cách bức tường vài bước, rồi nhờ ai đó vỗ nhẹ một tấm khăn bụi hay rắc một chút bột mịn vào không khí giữa bạn và bức tường.
Bật đèn flash và chụp vài tấm. Bạn sẽ thấy ngay những quả cầu sáng lơ lửng giống hệt những tấm ảnh ma trên mạng. Xịt một làn hơi nước mỏng bằng bình xịt tưới cây cũng cho kết quả tương tự.
Tắt đèn flash, dùng đèn chiếu từ phía bên cạnh, hoặc đưa nguồn sáng ra xa ống kính, thì đốm sáng giảm hẳn. Đó là bằng chứng rõ ràng rằng chúng phụ thuộc vào vị trí của đèn so với ống kính.
Nhớ là đừng làm bụi bay trong phòng có người bị dị ứng, và đừng chụp đèn flash thẳng vào mắt người khác ở cự ly gần.
Ngắm ảnh cũ bằng con mắt mới
Lần tới khi thấy một tấm ảnh có quả cầu sáng được giới thiệu là linh hồn, bạn có thể nhìn vài chi tiết: ảnh có chụp bằng đèn flash không, chỗ chụp có bụi hay ẩm không, đốm sáng có mờ và tròn như ngoài vùng nét không.
Gần như mọi lần, câu trả lời đều khớp với bụi và hơi nước. Điều này không làm tấm ảnh bớt đẹp. Nhiều nhiếp ảnh gia còn cố tình dùng bụi và mưa phùn để tạo hiệu ứng lung linh cho ảnh chân dung ban đêm.
Những người làm ảnh cưới, ảnh sân khấu cũng đôi khi tung bụi kim tuyến hay hơi nước để tạo những vòng sáng mờ ảo, chính là những quả cầu mà người khác gọi là ma.
Và nếu tấm ảnh của nhóm bạn ở nhà kho kia có ba quả cầu sáng quanh đầu, có lẽ đó là ba hạt bụi may mắn, bay đúng chỗ, đúng lúc, để được bước vào một tấm ảnh kỷ niệm.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao đốm sáng tròn chỉ xuất hiện khi dùng đèn flash?
Vì đèn flash nằm sát ống kính, chiếu mạnh vào bụi và hơi nước ngay trước máy, khiến chúng phản chiếu ánh sáng thẳng vào ống kính. Không có đèn flash thì hạt bụi quá tối để hiện lên.
Vì sao đốm sáng lại tròn và mờ?
Hạt bụi ở quá gần ống kính nên nằm ngoài vùng lấy nét. Một điểm sáng ngoài vùng nét hiện thành vòng tròn mờ, giống những ngọn đèn xa trong ảnh chụp xoá phông.
Vì sao nhà hoang hay có ảnh đốm sáng?
Nhà hoang thường nhiều bụi, ẩm thấp, và bước chân người vào chụp làm bụi bay lên. Chụp đèn flash trong điều kiện ấy rất dễ ra những quả cầu sáng.
Làm sao chụp ảnh đêm không bị đốm sáng?
Tắt đèn flash hoặc dùng nguồn sáng đặt cách xa ống kính, lau sạch mặt kính ống kính, tránh chụp khi có bụi hay mưa phùn bay ngay trước máy.
Vệt sáng dài trong ảnh đêm là gì?
Thường là côn trùng nhỏ bay qua trong lúc chụp, nhất là khi tốc độ chụp chậm. Chúng chuyển động nên để lại vệt dài thay vì một chấm tròn.
