Ông Bảy bảo đêm đầu tiên ông nghe chiếc võng kêu kẽo kẹt, ông tưởng gió, đêm thứ hai ông tưởng chuột, tới đêm thứ ba ông nằm dưới đất nhìn lên thấy nó đưa đều như có người đang ngồi, thì ông khóc, vì ông nghĩ vợ ông về.
Chào bạn, đây là Chuyện Ma. Truyện đêm nay là truyện hư cấu, dãy trọ, công trình và những người trong truyện đều do mình đặt ra. Truyện được kể lại qua lời một ông thợ hồ già, nên mình sẽ giữ cái giọng thong thả của ông, bạn nghe như đang ngồi uống nước chè với ông ở hiên nhé.
Ông Bảy kể chuyện
Người nghe chuyện là thằng Tín, cháu ông, mới lên thành phố học nghề hồ. Tối ấy mưa, công trình nghỉ, ông cháu ngồi trong căn phòng trọ, ông kể chuyện cũ cho cháu nghe đỡ buồn.
Ông kể, cách đây chừng mười lăm năm, ông theo một đội thợ đi xây một khu nhà ở ngoại thành. Đội thuê một dãy trọ cấp bốn sát công trình, mỗi phòng hai ba người, ông được ở riêng một phòng nhỏ cuối dãy vì ông là thợ cả.
Năm ấy vợ ông mới mất được ba tháng. Bà ốm lâu, ông đi làm xa không chăm được, về tới nơi thì bà đã yếu lắm. Ông mang theo chiếc võng dù bà hay nằm đưa ở quê, mắc giữa phòng trọ, coi như có bà ở cùng.
Ông nói với thằng Tín: ông không ngủ võng, ông nằm chiếu dưới đất. Võng ấy để trống, ông nhìn cho đỡ nhớ.
Chiếc võng đưa đều
Đêm thứ ba, ông nằm dưới đất, nghe kẽo kẹt, kẽo kẹt. Ông mở mắt. Chiếc võng đưa qua đưa lại, nhịp đều đều, không nhanh không chậm, đúng nhịp bà hay đưa lúc trưa hè.
Ông kể, cháu biết không, ông không sợ chút nào. Ông nằm đó khóc như con nít. Ông nói với cái võng đủ thứ chuyện, nói xin lỗi bà vì những năm đi làm xa, nói chuyện con cái, chuyện công trình. Võng cứ đưa, đều đều, cho tới gần sáng thì ngừng.
Từ đó đêm nào cũng vậy. Ông về tới phòng là thấy lòng ấm hẳn. Mấy ông thợ khác đi ngang, nghe ông nói chuyện một mình, tưởng ông lẩn thẩn vì buồn, thương lắm, hay mang cho ông lon bia, gói thuốc.
Ông bảo thằng Tín, hồi ấy ông tin chắc là bà. Ông còn mua cả chục nhang thắp ở cửa sổ, đêm nào cũng chúc bà ngủ ngon.
Con chó nhà bên
Rồi một đêm, ông mất ngủ, ngồi dậy định ra ngoài hút thuốc. Ông bật cái đèn pin nhỏ. Dưới võng, nằm cuộn tròn trong lòng võng là một con chó vàng gầy nhom, lông xơ xác, đầu gối lên mép vải. Nó giật mình, nhảy xuống, chui qua lỗ hổng chân tường, chạy biến.
Ông Bảy cười kể với thằng Tín, lúc ấy ông vừa buồn cười vừa buồn ghê lắm. Hoá ra bao đêm nay, con chó hoang nhà bên chui vào nằm võng cho ấm, nó cựa mình là võng đưa. Còn ông thì khóc lóc, nói chuyện, xin lỗi một con chó.
Thằng Tín cười ngặt nghẽo. Ông cũng cười, rồi kể tiếp: ông giận nó lắm, giận mình nữa. Nhưng sáng hôm sau ông vẫn để lại cho nó nửa ổ bánh mì dưới võng. Nó gầy quá, mà ông thì lỡ quen có nó rồi.
Từ đó con chó vàng ở với ông luôn. Ban ngày nó theo ông ra công trình, nằm dưới giàn giáo. Đêm về nó leo lên võng ngủ, võng lại đưa, ông nằm dưới đất nghe tiếng kẽo kẹt mà ngủ ngon.
Võng vẫn đưa
Ông Bảy dừng lại, rót chén chè, uống một hớp rồi mới kể tiếp. Ba tháng sau, công trình xong, đội chuẩn bị dời đi chỗ khác. Đêm trước hôm đi, con chó vàng ra công trình, không về. Sáng ra, người ta bảo nó bị chủ cũ ở xóm bên nhận lại, mang về quê.
Ông buồn, nhưng nghĩ thế cũng tốt, nó có nhà. Đêm cuối ở dãy trọ, ông nằm dưới đất, nhìn chiếc võng trống, định sáng mai tháo cất.
Gần nửa đêm, võng lại đưa. Kẽo kẹt, kẽo kẹt. Ông bật đèn pin. Võng trống trơn, không chó, không mèo, không gió vì cửa đóng kín. Võng vẫn đưa, đều đều, đúng cái nhịp ấy.
Rồi ông nghe tiếng ru. Rất khẽ, như vọng từ xa: ầu ơ, ví dầu cầu ván đóng đinh. Ông kể với thằng Tín, giọng ông chùng xuống: đó là câu ru bà hay ru mấy đứa con hồi nhỏ, và chỉ có bà ru câu ấy với cái giọng khàn khàn như thế.
Chiếc võng bây giờ
Thằng Tín hỏi ông có sợ không. Ông lắc đầu, bảo không. Ông nằm nghe hết bài ru, rồi ngủ thiếp đi, ngủ ngon nhất từ ngày bà mất. Sáng ra, ông tháo võng, gấp gọn, mang theo tới mọi công trình sau này.
Ông chỉ vào góc phòng, nơi chiếc võng dù cũ bạc màu đang mắc giữa hai cái cột. Ông bảo vẫn chiếc ấy, mười lăm năm rồi. Thỉnh thoảng, những đêm ông mệt quá hay nhớ nhà quá, nó lại đưa.
Thằng Tín nhìn chiếc võng, hơi rợn. Ông cười, bảo cháu đừng sợ, bà hiền lắm, bà chỉ lo ông đi làm xa không ai ru ngủ.
Đêm ấy, thằng Tín nằm dưới chiếu, ông Bảy nằm bên cạnh, ngáy đều. Gần nửa đêm, Tín nghe tiếng kẽo kẹt. Nó không dám mở mắt. Nó chỉ nghe, rất khẽ, một tiếng ru khàn khàn, và nhận ra bài ru ấy hồi nhỏ chính bà nội đã ru nó.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao võng có thể đung đưa khi không ai đẩy?
Võng có thể đưa do gió lùa qua khe cửa, do sàn nhà rung khi có xe tải đi qua, do cột mắc võng co giãn theo nhiệt độ, hoặc do một con vật nằm lên. Truyện dùng chi tiết con chó để giải thích phần đầu, phần sau để ngỏ.
Câu ru ví dầu cầu ván đóng đinh có nguồn gốc từ đâu?
Đây là câu hát ru quen thuộc của miền Nam Việt Nam, mở đầu bằng hình ảnh cây cầu ván đóng đinh, cầu tre lắt lẻo, nói về sự gập ghềnh khó đi. Câu hát ru này được nhiều thế hệ người Việt thuộc lòng.
Vì sao người mất người thân hay cảm thấy họ vẫn ở bên?
Cảm giác người đã khuất vẫn hiện diện là trải nghiệm phổ biến khi đang trong nỗi buồn mất mát. Đó là một phần của quá trình thương nhớ. Nếu nỗi buồn kéo dài quá sức chịu đựng, nên tìm người thân hoặc chuyên gia tâm lý để được hỗ trợ.
Đời sống ở dãy trọ công trình của thợ xây thường thế nào?
Thợ xây đi theo công trình thường thuê trọ gần nơi làm, ở tạm vài tháng rồi chuyển đi, sống tiết kiệm, xa gia đình. Họ hay gắn bó với nhau như người nhà trong thời gian làm chung.
Truyện có thật không?
Không. Đây là truyện hư cấu, ông Bảy, thằng Tín, dãy trọ và công trình đều do người viết đặt ra.
