Tuần nào chị Lụa dọn phòng tân hôn cũng mở tủ ra và thấy nó: một chiếc váy cưới ren trắng ngà, tay phồng, kiểu của mấy chục năm trước, treo ngay ngắn như vừa được ai là phẳng.
Chào bạn, đây là Chuyện Ma. Truyện đêm nay là truyện hư cấu, khách sạn và thị xã trong truyện do mình đặt ra. Đây là một truyện ma có kim, có chỉ và có một đường viền may dở, nên bạn cứ nghe thong thả nhé.
Khách sạn có nhà hàng tiệc cưới ở thị xã
Ở thị xã nhỏ ấy, khách sạn năm tầng cạnh bờ hồ là nơi tổ chức tiệc cưới đông nhất. Tầng trệt là nhà hàng, tầng năm có một phòng tân hôn khách sạn tặng cho mỗi cặp đôi tổ chức tiệc ở đây.
Chị Lụa làm buồng phòng đã tám năm. Hồi trẻ chị học may, mở tiệm không được thì đi làm khách sạn, nhưng tay vẫn quen kim chỉ. Đồng nghiệp rách áo, sứt cúc đều mang tới chị.
Sáng thứ hai nào chị cũng lên dọn phòng tân hôn sau một ngày cuối tuần đầy tiệc. Cánh hoa hồng rải trên giường, ly rượu vang dở, những dải ruy băng. Chị quen tới mức nhắm mắt cũng dọn được.
Cho tới sáng thứ hai đầu tiên của tháng mười, khi chị mở tủ áo.
Chiếc váy không ai nhận
Trong tủ treo một chiếc váy cưới. Không phải váy cô dâu hôm qua, vì chị đã thấy cô ấy mặc váy đuôi cá kim tuyến lấp lánh. Chiếc váy này may bằng ren trắng ngà, cổ cao, tay phồng, thân ôm, đuôi váy xoè nhẹ. Nó tinh tế và cũ, cũ theo kiểu được giữ gìn rất kỹ.
Chị gọi cho cặp đôi hôm qua, họ bảo không phải của mình. Chị mang xuống lễ tân, ghi vào sổ đồ thất lạc, cất vào kho. Thứ hai tuần sau, mở tủ phòng tân hôn, chiếc váy lại treo ở đó, phẳng phiu, thơm mùi hoa nhài khô.
Chị hỏi quản lý kho. Chiếc váy vẫn nằm trong túi đồ thất lạc, đúng chỗ chị cất. Nhưng khi mở túi ra thì túi rỗng.
Quản lý bảo chị đem đi cho tiệm váy cưới đầu phố. Chị làm theo. Tuần sau, nó lại về. Lần này trên ngực váy có cài thêm một nhành hoa nhài nhỏ còn tươi.
Đường viền may dở
Chị Lụa không sợ, hay đúng hơn, cái nghề may trong chị lấn át nỗi sợ. Chị mang chiếc váy về phòng nghỉ nhân viên, trải lên bàn, xem kỹ từng đường kim.
Váy may tay toàn bộ. Những mũi khâu nhỏ đều như hạt gạo, đường ren nối khéo tới mức không nhìn ra chỗ ghép. Chỉ có một điều lạ: đường viền gấu váy, đoạn phía sau bên trái, còn dang dở chừng hai gang tay, chiếc kim gỉ vẫn cắm nguyên ở đó, sợi chỉ trắng đã ngả vàng.
Bên trong lớp lót, ngay chỗ thắt lưng, có hai chữ cái thêu bằng chỉ hồng nhạt, nét chữ tròn trịa. Chị Lụa ngồi nhìn mãi. Chị hiểu một điều mà chỉ người cầm kim mới hiểu: không ai may tay một chiếc váy như thế cho người khác. Người ta chỉ may như thế cho chính mình.
Chiều hôm ấy, chị hỏi bà Tâm, người phụ bếp già nhất khách sạn, đã làm ở đây từ hồi nó còn là một nhà hàng nhỏ.
Chuyện của người thợ may năm xưa
Bà Tâm nghe tả chiếc váy thì đặt con dao thái rau xuống. Bà kể ngày xưa nhà hàng có một tiệm may áo cưới nhỏ cạnh sảnh, cô thợ may chính tên Hoa, khéo tay nhất thị xã. Cô đính hôn với một anh lái xe khách. Cô tự may váy cưới cho mình, may suốt nửa năm, tối nào cũng ngồi khâu dưới ngọn đèn bàn.
Còn mấy hôm nữa là cưới thì anh lái xe nhận được giấy đi làm ăn xa, hẹn một năm về. Rồi một năm thành nhiều năm, tin tức thưa dần, rồi bặt hẳn. Cô Hoa không khâu nốt chiếc váy. Cô bảo khi nào người ấy về thì khâu nốt cũng chưa muộn.
Cô không lấy ai, cả đời may váy cưới cho các cô dâu thị xã, may cả nghìn chiếc, sống tới già, đi nhẹ nhàng trong một buổi trưa. Chiếc váy của cô, không ai biết giờ ở đâu.
Bà Tâm bảo, cô Hoa hay nói một câu: váy cưới mà không ai mặc thì buồn lắm, nó chỉ sống được một ngày thôi mà cũng không được sống.
Cô dâu nghèo và tủ áo trống
Tuần ấy, khách sạn nhận một đám cưới nhỏ của hai công nhân. Cô dâu xinh xắn, nhỏ người, nhà nghèo, không đủ tiền thuê váy đẹp, định mặc chiếc áo dài trắng cũ của chị gái. Chị Lụa nhìn cô, rồi nhìn chiếc váy, và quyết định.
Đêm trước đám cưới, chị ngồi trong phòng nhân viên, rút chiếc kim gỉ ra, xâu một sợi chỉ mới, khâu nốt hai gang tay viền gấu bằng đúng kiểu mũi hạt gạo. Chị nới eo một chút, sửa vai một chút cho vừa người cô dâu. Gần sáng, chị thấy có mùi hoa nhài thoang thoảng sau lưng, và cảm giác như có ai đứng nhìn qua vai chị, chỉ dẫn từng mũi kim.
Cô dâu mặc chiếc váy ren trắng ngà, đẹp tới mức cả sảnh tiệc lặng đi. Lúc cô đứng trước gương phòng chờ chỉnh lại khăn voan, chị Lụa thoáng thấy trong gương, sau lưng cô dâu, một bà cụ mặc áo dài nâu, tóc bạc búi cao, mỉm cười gật đầu, rồi tan đi như hơi thở trên mặt kính.
Thứ hai tuần sau, chị Lụa mở tủ phòng tân hôn. Tủ trống trơn. Chỉ có một nhành hoa nhài khô đặt trên giá, nhỏ xíu, thơm thoang thoảng. Chiếc váy, cô dâu giặt sạch mang trả, từ đó được treo trong phòng nhân viên, ai cưới mà nghèo thì cứ mượn, không mất đồng nào.
Câu hỏi thường gặp
Váy cưới trắng trở nên phổ biến ở Việt Nam từ khi nào?
Trước kia cô dâu Việt thường mặc áo dài, áo tứ thân hay áo mớ ba mớ bảy tuỳ vùng. Váy cưới trắng kiểu phương Tây du nhập dần trong thế kỷ hai mươi, phổ biến ở đô thị trước, rồi lan rộng khi dịch vụ cưới hỏi phát triển.
Vì sao những việc dang dở làm ta day dứt mãi?
Các nhà tâm lý nhận thấy những việc chưa hoàn thành thường lởn vởn trong đầu lâu hơn việc đã xong. Trong truyện ma, một món đồ dang dở hay lời hứa chưa trọn thường là lý do khiến hồn ma còn quanh quẩn.
Váy may tay khác váy may máy thế nào?
Váy may tay có mũi khâu nhỏ, mềm, đường nối linh hoạt theo dáng người, mất rất nhiều thời gian. Váy may máy nhanh và đều hơn. Thợ lành nghề có thể nhìn mũi khâu mà đoán được người may cẩn thận tới đâu.
Vì sao váy cưới hay xuất hiện trong truyện ma?
Váy cưới gắn với một ngày hạnh phúc trọn vẹn, nên khi ngày ấy bị lỡ, chiếc váy trở thành biểu tượng của nỗi chờ đợi. Nhiều nền văn hoá có truyện về cô dâu chờ người yêu, kể như lời nhắc về những lời hẹn.
Khách sạn xử lý đồ khách bỏ quên thế nào?
Thông thường đồ thất lạc được ghi sổ, cất giữ trong một thời gian để khách liên lạc nhận lại. Hết thời hạn, tuỳ quy định từng nơi, đồ có thể được quyên góp hoặc xử lý.
