Cả vùng quê nắng chang chang, ứng dụng thời tiết tô một màu cam rực, chỉ riêng một chấm nhỏ bằng hạt đậu ngay trên mái nhà bà ngoại có một đám mây xám, và dòng chữ mưa vừa, kéo dài tới tối.
Chào bạn, đây là Chuyện Ma. Truyện đêm nay là truyện hư cấu, cô sinh viên và ngôi nhà ở quê trong truyện đều do mình nghĩ ra. Nếu điện thoại bạn vẫn còn lưu thời tiết của một nơi không còn ai ở, truyện này dành cho bạn.
Hai địa điểm trên màn hình
Mai học năm hai đại học ở thành phố, xa quê hơn ba trăm cây số. Trong ứng dụng thời tiết của cô có hai địa điểm. Một là thành phố cô đang ở. Hai là một chấm nhỏ trên bản đồ, ngôi nhà ngói ba gian của bà ngoại ở một làng ven đồi, nơi Mai lớn lên từ năm lên năm tới khi vào đại học.
Bà ngoại mất được hơn một năm. Ngôi nhà đóng cửa, cậu út ở làng bên thỉnh thoảng sang quét dọn, thắp hương. Mai không nỡ xoá địa điểm ấy khỏi ứng dụng. Mỗi sáng mở điện thoại, thấy quê nắng hay mưa, cô lại hình dung bà đang làm gì, phơi lúa hay ngồi vá áo bên hiên.
Hồi bà còn, chiều thứ năm nào bà cũng gọi điện cho Mai, đúng sáu giờ. Bà không biết dùng điện thoại thông minh, chỉ bấm số trên chiếc máy cục gạch. Câu đầu tiên bao giờ cũng là: trên ấy có mưa không con. Rồi mới hỏi ăn chưa, học hành sao.
Mai vẫn hay trêu bà, bảo bà xem dự báo thời tiết trên tivi là biết mà. Bà cười, bảo tivi nói cả tỉnh, bà muốn hỏi chỗ con đứng kia.
Đám mây trên một mái nhà
Một chiều thứ năm cuối tháng tư, Mai ngồi ở bậc thềm ký túc xá, mở ứng dụng thời tiết. Thành phố nắng. Cả vùng quê cũng nắng, cả tỉnh một màu cam, đúng mùa khô. Nhưng ngay trên chấm nhà bà ngoại, có một đám mây xám, nhỏ xíu, kèm dòng chữ mưa vừa.
Cô phóng to bản đồ. Đám mây chỉ phủ đúng một ô, vừa khít khu vườn nhà bà. Những ô xung quanh trong vắt. Cô nghĩ là lỗi, tắt máy, mở lại. Đám mây vẫn đó. Đồng hồ trên điện thoại chỉ sáu giờ đúng.
Thứ năm tuần sau, sáu giờ chiều, đám mây lại xuất hiện. Thứ năm tuần sau nữa cũng vậy. Ngày thường thì không. Chỉ chiều thứ năm, chỉ lúc sáu giờ, chỉ trên đúng mái nhà ấy.
Mai bắt đầu thấy rờn rợn, rồi thấy nhớ bà quay quắt. Chiều thứ năm, sáu giờ. Như ai đó vẫn giữ lịch hẹn cũ, chỉ có điều lần này không hỏi trên ấy có mưa không, mà báo cho cô biết dưới này đang mưa.
Dòng thông báo lạ
Thứ năm thứ tư, ngoài đám mây, ứng dụng còn bật lên một thông báo. Ứng dụng thời tiết của Mai chỉ hay báo kiểu trời sắp mưa, nhớ mang ô. Lần này dòng chữ lại khác hẳn: mưa dột ở gian giữa, nhớ dời đồ.
Mai đọc đi đọc lại. Gian giữa nhà bà là gian thờ, nơi đặt bàn thờ tổ tiên, có ảnh ông bà, có cuốn gia phả viết tay ông cố để lại, có tấm ảnh duy nhất bà chụp cùng Mai hôm cô đỗ đại học.
Cô gọi cho cậu út. Cậu bảo mùa này làm gì có mưa, nắng nứt cả đất. Nhưng nghe giọng cháu khẩn khoản, cậu vẫn đạp xe sang. Nửa tiếng sau cậu gọi lại, giọng lạ hẳn.
Cậu bảo trời không mưa, nhưng có mấy viên ngói gian giữa bị mèo hoang làm xô lệch, nắng rọi thẳng xuống bàn thờ, cái ảnh hai bà cháu đã bạc mất một góc. Mà sáng mai, đài báo có mưa trái mùa, mưa to, cả tỉnh.
Mái ngói kịp lợp lại
Tối ấy cậu út gọi thêm hai người hàng xóm, bắc thang lợp lại ngói, dời bàn thờ sang chỗ khô, bọc cuốn gia phả và tấm ảnh vào túi ni lông. Rạng sáng hôm sau, đúng như đài báo, mưa trái mùa đổ xuống như trút, cả làng ngập sân.
Gian thờ nhà bà ngoại khô ráo. Cậu út gửi cho Mai bức ảnh chụp tấm ảnh hai bà cháu, bị bạc một góc nhưng vẫn rõ hai gương mặt cười. Cậu nhắn thêm một câu: chắc bà lo cho cái ảnh của con nhất đấy.
Chiều thứ năm tuần sau, Mai mở ứng dụng đúng sáu giờ. Đám mây không còn. Trên chấm nhà bà là một ông mặt trời nhỏ, kèm dòng chữ quen thuộc của ứng dụng: trời quang, độ ẩm dễ chịu.
Và một thông báo nữa, lần cuối cùng, ngắn ngủn: mai trời đẹp, về thăm bà đi con.
Chuyến xe về quê
Cuối tuần ấy Mai bắt xe về quê. Hơn một năm cô không về, lấy cớ bài vở, thật ra là sợ về thấy nhà vắng. Ngôi nhà ngói ba gian vẫn vậy, khu vườn cậu út dọn sạch, cây bưởi bà trồng ra hoa thơm cả ngõ.
Cô thắp hương ở gian thờ, đặt lại tấm ảnh hai bà cháu vào khung mới. Cô ngồi ở hiên, chỗ bà vẫn ngồi vá áo, nhìn ra con đường làng. Trời đẹp thật, xanh trong, gió hiu hiu.
Sáu giờ chiều hôm ấy, điện thoại cô reo. Một số máy lạ, đầu số cũ, kiểu số của mấy chiếc máy cục gạch ngày trước. Mai nhìn màn hình, tim đập thình thịch. Cô bắt máy. Đầu dây chỉ có tiếng gió, tiếng lá bưởi xào xạc, giống hệt tiếng gió đang thổi qua khu vườn trước mặt cô.
Mai nói khẽ vào điện thoại: dưới này không mưa bà ơi, con về rồi đây. Đầu dây im lặng một chút, rồi tắt. Từ hôm ấy, Mai vẫn giữ chấm nhà bà trong ứng dụng thời tiết. Chiều thứ năm nào, sáu giờ, cô cũng mở ra xem, và lần nào cũng thấy nắng.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao dự báo thời tiết trên ứng dụng đôi khi khác thực tế?
Ứng dụng dựa trên mô hình dự báo cho từng ô lưới, mà thời tiết thay đổi nhanh và khác nhau giữa những nơi rất gần nhau. Mưa rào cục bộ, mây đối lưu buổi chiều đặc biệt khó dự báo chính xác.
Mưa trái mùa là gì?
Mưa trái mùa là mưa xảy ra trong thời điểm thường khô ráo, do không khí lạnh, gió ẩm hay áp thấp bất thường. Những trận mưa này có thể bất ngờ và gây hư hại nếu nhà cửa không được chuẩn bị.
Nhà để lâu không ở cần lưu ý gì?
Nên nhờ người quen kiểm tra mái, cửa, hệ thống điện nước định kỳ, nhất là trước mùa mưa bão. Đồ quý như giấy tờ, ảnh cũ nên được bọc kín, để nơi khô ráo.
Vì sao người ta hay giữ lại số điện thoại, địa điểm của người đã khuất?
Những dấu vết nhỏ trong điện thoại giúp người ở lại cảm thấy vẫn còn kết nối với người thân. Xoá đi đôi khi giống như phải chấp nhận mất mát thêm một lần nữa.
Vì sao truyện ma về ông bà lại thường hiền và buồn?
Ông bà là những người gắn với tuổi thơ và sự che chở, nên truyện ma về họ thường được kể như một sự quan tâm còn kéo dài. Nỗi sợ trong những truyện ấy nhẹ, còn nỗi nhớ thì nhiều.
