Con nghe kỹ nè, me thì dằm ra lọc lấy nước, đừng bỏ hạt vô kẻo chua gắt, đó là tin nhắn thoại thứ nhất, gửi tới lúc mười một giờ đêm, từ một số máy không ai lưu.
Chào bạn, đây là Chuyện Ma. Truyện đêm nay là truyện hư cấu, chàng du học sinh, thành phố tuyết và giọng nói trong điện thoại đều do mình nghĩ ra. Truyện này có mùi canh chua, nên nếu bạn đang đói thì mình xin lỗi trước.
Mùa đông đầu tiên ở xứ người
Lâm sang một thành phố phương Bắc học thạc sĩ vào đầu mùa thu. Tới tháng Mười Hai, trời tối từ bốn giờ chiều, tuyết phủ trắng khu ký túc, và nỗi nhớ nhà bắt đầu ngấm vào người như cái lạnh, chậm mà sâu.
Cậu thuê một căn phòng nhỏ có bếp riêng, nhưng cả mấy tháng chỉ nấu mì gói với luộc trứng. Ở nhà, mẹ nấu, cậu chỉ việc ăn. Giờ muốn ăn một bát canh chua cho đỡ nhớ, cậu đứng giữa siêu thị cả buổi mà không biết bắt đầu từ đâu.
Đêm ấy, mười một giờ, điện thoại rung. Một tin nhắn thoại từ một số lạ, mã vùng Việt Nam. Cậu bấm nghe. Giọng một người phụ nữ trung niên, miền Nam, chậm rãi: con nghe kỹ nè, me thì dằm ra lọc lấy nước, đừng bỏ hạt vô kẻo chua gắt.
Rồi giọng ấy dặn tiếp từng bước, như đang đứng cạnh bếp. Phi hành cho thơm. Bỏ cà chua vô xào cho mềm. Hết tin nhắn. Không chào, không tên, không lời giải thích.
Mỗi đêm một bước
Lâm nhắn lại, hỏi cô là ai, có lẽ cô gửi nhầm số. Không ai trả lời. Cậu gọi, máy báo thuê bao không liên lạc được. Cậu nghĩ chắc một bà mẹ nào đó gửi cho con, gõ nhầm một số.
Đêm sau, mười một giờ, tin thứ hai tới. Nước sôi rồi thì bỏ thơm vô trước, rồi bạc hà, đậu bắp, giá để sau cùng kẻo nhừ. Đêm thứ ba là cá: cá phải rửa với muối cho hết nhớt, bỏ vô lúc nước sôi lớn, đừng khuấy kẻo nát.
Không hiểu sao, Lâm bắt đầu làm theo. Cậu đi tận khu chợ châu Á bên kia thành phố, tìm được me gói, thơm hộp, bạc hà héo héo, một con cá đông lạnh. Đêm nào cậu cũng đứng trong căn bếp nhỏ, điện thoại dựng vào lọ muối, nấu theo giọng người phụ nữ lạ.
Giọng ấy không bao giờ nói thêm gì ngoài công thức. Nhưng có những đêm cậu nghe thấy tiếng mưa rơi trên mái tôn phía sau giọng nói, tiếng chó sủa, tiếng xe máy chạy qua. Tiếng của một buổi tối ở quê nhà, xa cả nửa vòng trái đất.
Nồi canh chua đầu tiên
Đêm thứ năm, tin nhắn chỉ có một câu: nêm nếm cho vừa ăn rồi tắt bếp, rắc ngò om với ngò gai, xong rồi đó con. Lâm nếm thử. Chua thanh, ngọt dịu, thơm mùi ngò om. Đúng vị canh chua mẹ nấu. Cậu ngồi ăn một mình bên cửa sổ, ngoài kia tuyết rơi, và lần đầu tiên từ khi sang đây, cậu khóc.
Cậu gọi về nhà, kể với mẹ chuyện những tin nhắn. Mẹ cậu ngạc nhiên lắm, bảo mẹ không gửi, mà mẹ cũng không nấu canh chua kiểu bỏ me dằm, mẹ hay dùng me chín nguyên trái. Mẹ hỏi số máy ấy là số nào. Cậu đọc. Mẹ tra thử, bảo số này mã vùng một tỉnh miền Tây, nhà mình đâu có ai ở đó.
Lâm tưởng chuyện thế là xong. Một bà mẹ gửi nhầm, một công thức tình cờ, một món canh ngon. Cậu lưu năm tin nhắn thoại vào máy, đặt tên thư mục là canh chua của cô.
Nhưng đêm thứ sáu, đúng mười một giờ, điện thoại lại rung.
Bước cuối cùng của công thức
Tin nhắn thứ sáu dài hơn mọi tin trước. Giọng người phụ nữ chậm hơn, nhỏ hơn: canh nấu xong rồi thì múc ra hai bát. Một bát cho con. Một bát đặt bên kia bàn, cho người ở cùng với con.
Lâm nghe đi nghe lại. Cậu sống một mình. Căn phòng chỉ có một chiếc bàn nhỏ kê sát cửa sổ, hai chiếc ghế vì phòng cho thuê kèm sẵn, nhưng chiếc ghế thứ hai từ hồi dọn vào cậu chỉ dùng để vắt áo khoác.
Rồi cậu nhớ ra những điều nhỏ nhặt mà mấy tháng nay cậu cố không để ý. Đôi dép trong nhà thỉnh thoảng không nằm đúng chỗ cậu để. Chiếc khăn tắm treo trong phòng tắm đôi khi ẩm khi cậu chưa tắm. Và có những đêm nằm trên giường, cậu nghe tiếng ghế bên bàn ăn kéo nhẹ trên sàn gỗ, như có ai ngồi xuống.
Cậu đã tự bảo đó là tiếng sàn nhà co lại vì lạnh. Ở xứ lạnh, nhà gỗ kêu là chuyện thường.
Hai cái bát trên bàn
Tối thứ Bảy, Lâm nấu lại nồi canh chua theo đúng năm tin nhắn. Cậu múc ra hai bát. Một bát đặt trước mặt mình. Một bát đặt bên kia bàn, trước chiếc ghế từ trước tới giờ chỉ để vắt áo. Cậu nhấc chiếc áo khoác ra, treo lên móc.
Cậu ăn chậm, không nhìn sang bên kia. Hơi canh bốc lên mờ cả mặt kính cửa sổ. Ngoài kia tuyết vẫn rơi. Trong phòng chỉ có tiếng thìa chạm vào bát của cậu.
Ăn xong, cậu mới nhìn sang. Bát canh bên kia vẫn đầy. Nhưng nó đã nguội hẳn, nguội như một bát canh để ngoài trời tuyết suốt đêm, mặt nước kết một lớp màng mỏng. Và chiếc thìa đặt cạnh bát, cậu nhớ rõ mình đặt ngửa, giờ nằm úp xuống.
Sau đêm ấy, không còn tin nhắn nào nữa. Lâm học xong, về nước, chưa từng kể lại chuyện này với ai. Nhưng tới giờ, mỗi lần nấu canh chua, dù ở đâu, cậu vẫn múc ra hai bát. Chỉ để cho chắc.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao xa nhà ở nơi lạnh dễ khiến người ta cô đơn hơn?
Ngày ngắn, ít nắng và thời tiết khắc nghiệt làm người ta ở trong nhà nhiều hơn, ít gặp gỡ hơn. Thiếu ánh sáng kéo dài cũng có thể ảnh hưởng tâm trạng, nên du học sinh nên giữ liên lạc với bạn bè, ra ngoài khi có nắng và tìm hỗ trợ tâm lý ở trường khi cần.
Vì sao món ăn quê nhà lại an ủi người xa xứ?
Mùi vị gắn chặt với ký ức, nhất là ký ức tuổi thơ trong gia đình. Một món ăn quen có thể đánh thức cảm giác an toàn và được chăm sóc, nên nhiều người xa nhà tìm cách nấu lại món của mẹ.
Vì sao nhà gỗ ở xứ lạnh hay phát ra tiếng kêu ban đêm?
Gỗ co lại khi nhiệt độ giảm và giãn ra khi ấm lên, tạo ra những tiếng răng rắc, tiếng kéo nhẹ. Hệ thống sưởi bật tắt theo chu kỳ cũng làm sàn, tường và ống dẫn phát tiếng, nghe như có người đi lại.
Vì sao trong truyện ma người ta hay đặt thêm bát đũa cho người vô hình?
Trong phong tục nhiều nơi ở châu Á, người ta dọn cơm cúng mời người đã khuất về ăn cùng, nhất là dịp giỗ, Tết. Truyện ma mượn hình ảnh ấy để gợi cảm giác có người đang chia sẻ bữa cơm cùng mình.
Nhận tin nhắn từ số lạ nhiều lần thì nên làm gì?
Không nên bấm vào đường dẫn hoặc cung cấp thông tin cá nhân cho số lạ. Có thể chặn số, báo cáo với nhà mạng, và nếu tin nhắn mang tính đe doạ hay lừa đảo thì lưu lại và báo cho cơ quan chức năng.
