Hai giờ đúng, đèn trần phụt tắt, nắp máy tính gập xuống rất nhẹ ngay trước mặt Phúc, và một tấm chăn mỏng được ai đó kéo lên tận vai anh, gọn gàng, dứt khoát, như một người mẹ hết kiên nhẫn với đứa con ham chơi.
Chào bạn, đây là Chuyện Ma. Truyện đêm nay là truyện hư cấu, phòng trọ, thành phố và những người trong truyện đều do mình đặt ra. Truyện này hơi rợn ở đầu, buồn cười ở giữa, và ấm ở cuối, hợp cho những bạn đang thức khuya nghe podcast thay vì đi ngủ.
Người không ngủ
Phúc hai mươi chín tuổi, lập trình viên làm từ xa cho một công ty nước ngoài. Giờ làm lệch múi, đêm nào anh cũng ngồi máy tới ba bốn giờ sáng. Rồi dần dần, kể cả khi không có việc, anh cũng không ngủ được. Anh lướt mạng, xem phim, đọc linh tinh tới khi trời sáng.
Mẹ anh ở quê gọi điện suốt, lần nào cũng câu đi ngủ sớm đi con. Anh ừ cho qua. Mắt anh thâm quầng, người gầy rộc, làm việc hay quên.
Đầu năm, anh chuyển tới một phòng trọ mới trong một ngõ yên tĩnh, phòng rộng, có cửa sổ, giá vừa phải. Bà chủ nhà bảo phòng này trước kia là của bà cụ thân sinh ra bà, cụ ở đây lâu lắm, cụ mất rồi, bà sửa lại cho thuê.
Đêm đầu tiên, anh ngồi máy như mọi khi. Đúng hai giờ sáng, đèn tắt.
Hai giờ sáng
Phúc tưởng mất điện. Nhưng màn hình máy tính vẫn sáng, quạt vẫn quay. Anh đứng dậy bật lại đèn. Công tắc ở đầu giường, gạt xuống rõ ràng. Anh gạt lên, ngồi xuống làm tiếp.
Năm phút sau, đèn lại tắt. Lần này, ngay trước mắt anh, nắp máy tính gập xuống từ từ, như có bàn tay ai đó nhẹ nhàng ấn. Anh ngồi đơ ra. Rồi tấm chăn trên giường, vốn vo tròn một đống, bay lên, trùm lên vai anh.
Phúc sợ tới mức không dám nhúc nhích. Anh ngồi đó trong bóng tối, chăn trùm vai, tim đập thình thịch. Không có chuyện gì xảy ra nữa. Phòng yên lặng. Quạt quay đều. Một lúc sau, anh mệt quá, nằm xuống giường.
Anh ngủ một mạch tới chín giờ sáng. Giấc ngủ dài nhất của anh trong ba năm.
Cuộc giằng co
Đêm thứ hai, anh làm việc tới hai giờ. Đèn tắt, máy gập, chăn đắp. Đêm thứ ba cũng vậy. Phúc bắt đầu bực. Anh có hạn nộp việc. Anh dời máy ra góc phòng, đèn tắt thì bật đèn bàn, máy gập thì mở lại.
Rồi ổ cắm máy tính bị rút ra. Đèn bàn bị rút điện. Điện thoại của anh, đang sạc, bị lật úp xuống bàn. Anh ngồi trong bóng tối, cầm cái máy tính hết pin, vừa sợ vừa buồn cười.
Anh nói to vào khoảng không: con xin lỗi, nhưng con có hạn nộp việc. Im lặng. Rồi tấm chăn lại bay lên trùm lên vai anh, lần này mạnh tay hơn một chút, như một cái phát vào lưng.
Phúc bật cười. Anh nhớ tới bà nội ngày xưa, đêm nào cũng cầm đèn đi qua từng phòng, tắt hết đèn của mấy đứa cháu thức khuya, đứa nào cãi là bị lôi tai. Anh nằm xuống ngủ. Sáng ra, anh nhắn tin xin công ty đổi giờ làm, đề nghị làm buổi sáng thay vì đêm.
Thói quen mới
Công ty đồng ý. Phúc bắt đầu dậy sớm, làm việc từ sáu giờ sáng tới chiều, tối đi bộ, mười một giờ đi ngủ. Những đêm đầu khó ngủ, anh cứ nằm, tới hai giờ thì đèn ngủ cạnh giường tự tắt, chăn được kéo lên, và anh thiếp đi.
Ba tháng sau, anh lên cân, da dẻ hồng hào, làm việc tỉnh táo hơn. Mẹ anh gọi điện, nghe giọng anh thì ngạc nhiên, hỏi con có bạn gái à. Anh cười, bảo con có bà quản lý giờ ngủ.
Anh hỏi bà chủ nhà về cụ thân sinh. Bà kể cụ ngày xưa làm hộ lý ở trạm xá, nghiêm lắm, cả đời dậy năm giờ, ngủ chín giờ. Con cháu ai thức khuya là cụ đi tắt đèn, rút phích điện, đắp chăn, không cho cãi. Cụ hay bảo người thức khuya là người tự trộm sức khoẻ của chính mình.
Phúc nghe mà thấy cay mắt. Tối ấy, trước khi ngủ, anh khẽ nói: con cảm ơn cụ. Đèn ngủ tắt ngay lập tức, như một câu trả lời cụt lủn mà ấm áp.
Mẩu giấy ở nhà mới
Cuối năm, Phúc được công ty cử sang chi nhánh ở thành phố khác. Anh dọn đi, chào bà chủ nhà, đứng trong phòng trọ cũ một lúc, nói lời tạm biệt vào khoảng không. Không có gì đáp lại. Anh hơi buồn.
Ở nhà mới, anh vẫn giữ nếp ngủ sớm. Nhưng có những đêm, công việc dồn dập, anh lại ngồi máy tới khuya. Một đêm, gần hai giờ, anh vẫn đang gõ phím. Đèn không tắt. Máy không gập. Chăn vẫn nằm im trên giường.
Anh thấy trống trải lạ lùng. Rồi anh để ý trên bàn phím có một mẩu giấy nhỏ gấp đôi, anh không nhớ đã để ở đó. Anh mở ra. Nét chữ run run, kiểu chữ người già học từ thời xưa, mực tím: nhà mới công tắc ở chỗ nào hả cháu.
Phúc phá lên cười, cười tới chảy nước mắt. Anh đứng dậy, đi tới bên cửa, chỉ vào chiếc công tắc, nói rõ: dạ, ở đây ạ. Rồi anh gập máy, tự tắt đèn, chui vào chăn. Năm phút sau, anh cảm thấy mép chăn được ai đó kéo lên tận vai, gọn gàng, dứt khoát, và anh ngủ một giấc tới sáng.
Câu hỏi thường gặp
Mất ngủ kéo dài nên làm gì?
Nên giữ giờ ngủ dậy đều đặn, hạn chế cà phê và màn hình vào buổi tối, vận động ban ngày, giữ phòng ngủ tối và yên tĩnh. Nếu mất ngủ kéo dài nhiều tuần, ảnh hưởng tới sức khoẻ và công việc, bạn nên gặp bác sĩ để được tư vấn.
Vì sao dùng màn hình ban đêm làm khó ngủ?
Ánh sáng từ màn hình, cùng với việc não liên tục tiếp nhận thông tin, có thể làm cơ thể khó chuyển sang trạng thái nghỉ ngơi. Nhiều chuyên gia khuyên tắt màn hình một khoảng thời gian trước khi ngủ.
Làm việc lệch múi giờ ảnh hưởng thế nào tới sức khoẻ?
Làm việc thường xuyên vào ban đêm có thể làm rối nhịp sinh học, gây mệt mỏi, khó tập trung. Người làm việc kiểu này nên cố giữ giờ ngủ ổn định và trao đổi với nơi làm việc về lịch hợp lý.
Vì sao hình ảnh ông bà tắt đèn đuổi cháu đi ngủ quen thuộc với nhiều người?
Ở nhiều gia đình Việt, ông bà là người giữ nếp sinh hoạt, nhắc con cháu ăn đúng bữa, ngủ đúng giờ. Đó là một kiểu thương yêu nghiêm khắc mà nhiều người lớn lên vẫn nhớ.
Truyện có thật không?
Không. Đây là truyện hư cấu, phòng trọ, Phúc và bà cụ đều do người viết đặt ra.