Tờ giấy đầu tiên dán trên nắp máy giặt viết rằng ai giặt đồ lúc nửa đêm thì làm ơn có ý thức một chút, và tờ giấy trả lời sáng hôm sau được viết bằng một nét chữ mà cả xóm trọ chưa từng thấy.
Chào bạn, đây là Chuyện Ma. Truyện tập này là truyện hư cấu, xóm trọ và những người trong truyện đều do mình đặt ra. Tập này là một truyện vui, ma trong truyện lịch sự hơn khá nhiều người mình từng gặp.
Chiếc máy giặt chung
Trang thuê một phòng trong toà nhà trọ năm tầng nằm sâu trong hẻm. Mỗi tầng ba phòng, toàn người đi làm và sinh viên. Trên sân thượng có một chiếc máy giặt cửa trên màu trắng dùng chung, cạnh đó là mấy hàng dây phơi và vài chậu cây bà chủ trồng.
Nội quy dán trên tường ghi rõ: máy giặt dùng từ sáu giờ sáng tới mười giờ tối, giặt xong lấy đồ ra ngay. Phòng của Trang ở tầng năm, sát cầu thang lên sân thượng, cách chiếc máy giặt đúng một bức tường mỏng.
Trang làm thiết kế, hay phải dậy sớm họp với khách. Cô ngủ rất tỉnh, một tiếng muỗi vo ve cũng đủ làm cô trằn trọc. Ba tháng đầu ở trọ, mọi thứ êm đẹp.
Rồi một đêm, đúng mười hai giờ, cô nghe tiếng máy giặt chạy. Ào ào nước vào, rồi lộc cộc lồng quay, rồi ù ù vắt. Một tiếng đồng hồ. Đêm sau cũng vậy. Đêm sau nữa vẫn vậy.
Tờ giấy mắng
Đêm thứ tư, Trang không chịu nổi nữa. Cô xỏ dép đi lên sân thượng, định nói thẳng với người giặt. Sân thượng vắng tanh dưới ánh đèn đường hắt lên. Chiếc máy giặt đang vắt, rung bần bật. Không có ai.
Cô đứng chờ tới khi máy dừng, mở nắp ra. Lồng máy trống không. Không áo, không quần, chỉ có mùi nước giặt thơm thoang thoảng mùi hoa nhài. Trang nghĩ ai đó giặt xong đã lấy đồ ra từ trước, máy chạy thêm chế độ vệ sinh lồng.
Sáng hôm sau, cô viết một tờ giấy to, dán lên nắp máy giặt. Giọng văn của dân văn phòng mất ngủ ba đêm liền. Đại ý: gửi bạn nào giặt đồ lúc nửa đêm, nội quy ghi rõ mười giờ, phòng sát bên còn có người cần ngủ, làm ơn có ý thức, lần sau mình báo bà chủ. Cuối thư cô ký tên phòng năm lẻ một, gạch chân ba lần.
Đêm đó, mười hai giờ, máy giặt vẫn chạy. Trang nằm nghe, tức muốn khóc.
Tờ giấy xin lỗi
Sáng hôm sau, Trang lên sân thượng, định xé tờ giấy cũ dán tờ khác dữ hơn. Tờ giấy của cô vẫn ở đó. Bên dưới có thêm một mẩu giấy nhỏ, giấy học trò kẻ ô, ố vàng, mép giấy hơi quăn như đã cất trong ngăn kéo lâu năm.
Nét chữ nghiêng, mềm, đều tăm tắp, thứ chữ của người được dạy viết bằng bút mực từ ngày xưa. Mẩu giấy viết: Bà xin lỗi cháu phòng năm lẻ một. Bà già rồi, ngủ không được, chỉ có giờ ấy máy mới rảnh. Bà không biết làm ồn tới cháu. Từ nay bà sẽ giặt ít hơn. Bà cảm ơn cháu.
Trang đọc mà ngơ ngác. Trong toà nhà không có bà cụ nào. Toàn người trẻ. Bà chủ nhà thì ở nhà riêng ngoài phố, chỉ cuối tháng mới ghé thu tiền.
Cô mở nắp máy giặt. Trong lồng máy, sạch sẽ, gấp ngay ngắn thành một chồng nhỏ, là hơn chục chiếc khăn tay vải trắng. Mỗi chiếc thêu một bông hoa ở góc: hoa sen, hoa cúc, hoa mai, nét thêu tỉ mỉ. Vẫn còn hơi ẩm, thơm mùi hoa nhài.
Bà cụ thêu khăn
Cuối tháng, bà chủ nhà tới thu tiền. Trang đưa mẩu giấy và một chiếc khăn tay cho bà xem. Bà chủ nhà cầm chiếc khăn lên, mắt đỏ hoe.
Bà kể, toà nhà này xây trên mảnh đất cũ của mẹ bà. Ngày trước ở đây là căn nhà cấp bốn, sân thượng bây giờ chính là chỗ ngày xưa mẹ bà ngồi thêu khăn mỗi tối. Mẹ bà thêu khăn tay để bán, rồi để tặng, ai tới nhà chơi về cũng được một chiếc. Bà cụ có thói quen thức khuya, nửa đêm mới đi giặt khăn cho khỏi vướng việc ban ngày. Bà cụ mất đã gần mười năm.
Bà chủ nhà còn kể một chuyện khiến Trang phì cười. Hồi còn sống, mẹ bà rất sợ làm phiền hàng xóm. Ai phàn nàn chuyện gì, dù nhỏ, bà cụ cũng viết thư tay xin lỗi, kèm theo một chiếc khăn thêu. Cả con hẻm, nhà nào cũng có vài chiếc khăn của bà.
Trang nhìn chồng khăn trong tay. Cô chợt thấy tờ giấy mắng gạch chân ba lần của mình thật là dữ dằn.
Lịch giặt mới
Tối hôm ấy, Trang lên sân thượng, gỡ tờ giấy cũ xuống. Cô viết một tờ mới, lần này nắn nót hơn. Cháu xin lỗi bà vì hôm trước nói nặng lời. Bà cứ giặt thứ ba và thứ sáu nhé, hai hôm đó cháu ngủ muộn. Khăn bà thêu đẹp lắm, bà dạy cháu thêu được không.
Sáng hôm sau, có mẩu giấy học trò trả lời: được, cháu ạ. Kèm theo là một chiếc khung thêu tre nhỏ, một mảnh vải trắng đã căng sẵn, và một cuộn chỉ màu hồng.
Từ đó, cứ đêm thứ ba và thứ sáu, đúng mười hai giờ, máy giặt chạy. Trang không thấy phiền nữa. Có hôm cô còn mang khung thêu lên sân thượng ngồi cạnh máy giặt, vừa nghe máy quay vừa tập thêu bông sen. Sáng ra, mảnh vải cô thêu dở bao giờ cũng có thêm vài mũi chỉ ngay ngắn sửa giúp chỗ cô thêu lệch.
Bây giờ cả toà nhà trọ đều biết lịch giặt của bà. Không ai dùng máy lúc nửa đêm thứ ba, thứ sáu. Trên nắp máy giặt có dán một tờ giấy mới, chữ của Trang: Đêm thứ ba, thứ sáu là giờ của bà, mọi người thông cảm. Và bên dưới, nét chữ nghiêng mềm mại, ai đó đã viết thêm: Bà cảm ơn cả xóm, giặt xong bà phơi khăn, ai thích thì cứ lấy.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao máy giặt hay phát ra tiếng động lớn ban đêm?
Máy giặt khi vắt quay rất nhanh, nếu đồ trong lồng phân bố không đều hoặc máy đặt không cân sẽ rung mạnh, va vào tường. Ban đêm xung quanh yên tĩnh, âm thanh truyền qua sàn và tường bê tông nên nghe rõ hơn nhiều so với ban ngày.
Vì sao truyện ma ở nhà trọ, chung cư hay gắn với chủ đất cũ?
Ở đô thị, nhiều toà nhà mới được xây trên nền nhà cũ, và người ở trọ thường không biết gì về lịch sử mảnh đất. Truyện ma về chủ cũ phản ánh cảm giác rằng mỗi nơi ở đều có những lớp ký ức trước mình, và người mới đến nên sống tử tế với chốn ấy.
Khăn tay thêu từng phổ biến thế nào ở Việt Nam?
Trước đây, khăn tay vải thêu hoa, thêu chữ là món quà quen thuộc, nhất là giữa bạn bè, người yêu, hoặc mẹ tặng con khi đi xa. Thêu tay cũng là nghề phụ của nhiều phụ nữ, có làng nghề thêu nổi tiếng ở đồng bằng Bắc Bộ.
Ở chung cư mini nên giữ hòa khí với hàng xóm thế nào?
Tôn trọng giờ giấc chung, nhất là giờ nghỉ ngơi; khi có điều phiền thì nói nhẹ nhàng, trực tiếp hoặc để lại lời nhắn lịch sự. Một lời xin lỗi đúng lúc hay một món quà nhỏ thường giải quyết được nhiều chuyện hơn những tờ giấy gạch chân ba lần.
Vì sao truyện ma vui lại dễ được yêu thích?
Truyện ma vui giữ được cảm giác hồi hộp nhưng không để lại nỗi sợ khi đi ngủ. Nó cho thấy một mặt khác của hồn ma: những con người bình thường với thói quen nhỏ, sự lịch sự, nỗi nhớ. Người nghe cười, nhưng cũng thấy ấm lòng.
