Trong cuốn sổ giao sữa cũ, ở trang có tên con dốc thông, dòng thứ bảy ghi bằng mực tím đã nhạt: hai chai mỗi sáng, đã trả trước mười năm, kèm theo một ngày tháng, và theo phép tính của Phúc, mười năm ấy chỉ còn đúng ba tuần nữa là hết.
Chào bạn, đây là Chuyện Ma. Truyện tập này là truyện hư cấu, phố núi, trang trại sữa và những người trong truyện đều do mình đặt ra. Một truyện ma có mùi sữa ấm và sương thông, rất hợp nghe lúc sắp ngủ.
Bốn giờ sáng ở phố núi
Phúc giao sữa cho một trang trại bò sữa nhỏ ở ngoại ô một thành phố cao nguyên. Trang trại giữ lối cũ: sữa tươi đóng chai thuỷ tinh, giao tận cửa trước bình minh, khách để vỏ chai rỗng ở bậc cửa, sáng hôm sau người giao lấy vỏ, đặt chai mới.
Phúc đạp chiếc xe đạp cũ, phía sau chằng một thùng gỗ đầy chai. Bốn giờ sáng, phố núi lạnh buốt, sương đọng trên lá thông, đèn đường vàng vọt. Tiếng chai thuỷ tinh khẽ chạm nhau leng keng theo mỗi vòng bánh xe.
Cậu mới nhận tuyến con dốc thông được một tháng, thay cho ông chủ trang trại đã già, không còn đạp nổi dốc. Ông giao cho cậu cuốn sổ giao hàng cũ, chữ viết tay của ông, có những trang đã ố vàng.
Nhà thứ bảy trên dốc là một biệt thự cũ, cổng sắt hoen gỉ, sân đầy lá thông khô.
Hai chai sữa và hai vỏ chai
Lần đầu giao tới nhà ấy, Phúc ngần ngừ. Căn nhà tối om, cửa sổ đóng kín, rêu bám trên bậc thềm. Nhưng trên bậc cửa có hai vỏ chai sữa, rửa sạch bong, úp ngay ngắn trên một chiếc khăn vải trắng gấp vuông.
Phúc lấy hai vỏ chai, đặt hai chai sữa mới. Sáng hôm sau, hai chai sữa đã được lấy vào, hai vỏ chai rửa sạch lại úp trên khăn trắng. Sáng nào cũng vậy.
Phúc hỏi một bà cụ tập thể dục sớm trên dốc. Bà cụ nhìn cậu lạ lùng, bảo căn nhà ấy không ai ở cả chục năm nay. Ông bà chủ là hai ông bà giáo về hưu, bà mất trước, ông mất sau mấy tháng, con cái ở nước ngoài, nhà khoá từ đó.
Phúc đứng giữa dốc, nhìn về căn nhà tối. Trên bậc cửa, hai chai sữa cậu vừa đặt vẫn còn đó, chưa ai lấy vào. Sương phủ mờ lên thành chai.
Dòng chữ mực tím
Chiều hôm ấy, Phúc mang cuốn sổ tới hỏi ông chủ trang trại. Ông già đọc dòng mực tím, rồi cười, mắt ướt. Ông kể ông giáo ngày ấy tới tận trang trại, trả trước tiền sữa mười năm, nói bà nhà mình thích sữa nóng buổi sáng, cậu cứ giao đều, mình không muốn có ngày nào bà phải chờ.
Ông chủ trang trại hồi ấy còn trẻ, thấy lạ, hỏi sao trả xa thế. Ông giáo chỉ cười, bảo người già nên lo trước. Mấy tháng sau bà mất. Rồi ông giáo cũng mất.
Ông chủ trang trại nói ông đã định ngừng giao, đem tiền trả lại cho con cái nhà ấy. Nhưng sáng đầu tiên ông đi lấy vỏ chai, hai vỏ chai đã rửa sạch, úp trên khăn trắng. Ông không dám ngừng nữa. Mười năm nay, sáng nào cũng thế.
Phúc hỏi ông có bao giờ thấy ai không. Ông lắc đầu. Ông chỉ nói, cậu cứ giao đủ mười năm, đó là lời hứa của trang trại.
Ba tuần cuối
Ba tuần cuối, Phúc giao sữa tới căn nhà trên dốc thông chậm hơn những nhà khác. Cậu đặt chai sữa cẩn thận, lau sương khỏi vỏ chai, đôi khi đứng một chút trước cổng, nói một câu chúc ông bà buổi sáng ấm.
Có buổi sáng, cậu thấy cửa sổ tầng một hé mở, rèm trắng lay nhẹ, dù không có gió. Có buổi sáng, cậu nghe trong nhà tiếng thìa khuấy khẽ vào cốc sứ, và mùi sữa nóng thoảng ra qua khe cửa.
Một buổi sáng mưa phùn, cậu đến muộn vì tuột xích xe. Trên bậc cửa, cạnh hai vỏ chai, có một chiếc áo mưa cũ gấp gọn, bên trên đặt một mẩu giấy: cháu mặc vào kẻo ướt. Nét chữ nghiêng, kiểu chữ của các thầy giáo ngày xưa.
Phúc mặc chiếc áo mưa đi hết tuyến. Áo cũ, vải thơm mùi long não, vừa khít người cậu.
Buổi sáng cuối cùng
Sáng cuối cùng của mười năm, Phúc đặt hai chai sữa lên bậc cửa, kèm một bó hoa dã quỳ cậu hái ven đường. Cậu đứng chờ một lúc, rồi đạp xe đi tiếp, lòng nặng trĩu như sắp phải chia tay người thân.
Sáng hôm sau, cậu ghé lại lần cuối để lấy vỏ chai. Trên bậc cửa có hai vỏ chai rửa sạch, úp trên khăn trắng như mọi ngày, và chiếc áo mưa cậu đã gửi trả hôm trước. Bên cạnh là một mẩu giấy, hai nét chữ khác nhau, một nghiêng, một tròn: đủ rồi cháu ạ, ông bà cảm ơn trang trại, cảm ơn cháu.
Phúc gỡ chiếc khăn trắng lên, định cất cho gọn. Dưới khăn là bó hoa dã quỳ hôm trước, được cắm vào một vỏ chai sữa, nước còn trong, hoa còn tươi như vừa hái.
Từ đó căn nhà trên dốc thông không còn vỏ chai nào nữa. Nhưng mỗi mùa dã quỳ nở, Phúc vẫn đặt một chai sữa lên bậc cửa ấy, không ghi sổ, không tính tiền. Và sáng hôm sau, bao giờ chai cũng đã được lấy vào, vỏ chai rửa sạch, úp ngay ngắn trên một chiếc khăn trắng gấp vuông.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao có nơi vẫn giao sữa bằng chai thuỷ tinh?
Chai thuỷ tinh rửa sạch dùng lại được nhiều lần, giữ lạnh tốt và không ám mùi. Một số trang trại nhỏ giữ cách giao này để giảm rác nhựa và tạo thói quen trả vỏ chai cho khách.
Vì sao nghề giao sữa thường làm từ rất sớm?
Sữa tươi cần giao khi trời còn mát để giữ chất lượng, và khách muốn có sữa cho bữa sáng. Vì vậy người giao thường bắt đầu từ trước bình minh.
Sữa tươi nên bảo quản thế nào?
Sữa tươi nên được giữ lạnh ngay sau khi nhận và dùng trong thời gian ghi trên chai hoặc theo hướng dẫn của nơi sản xuất. Không nên để sữa ở nhiệt độ phòng quá lâu.
Vì sao truyện ma về người đã khuất giữ lời hứa lại cảm động?
Những truyện như vậy chạm tới mong muốn của con người rằng tình thương và lời hứa không mất đi cùng người đã khuất. Chúng biến nỗi sợ thành sự ấm áp và tiếc nhớ.
Truyện này có thật không?
Không. Đây là truyện hư cấu do Chuyện Ma sáng tác, phố núi, trang trại và nhân vật đều không có thật. Truyện dành cho những người dậy sớm mang bữa sáng đến tận cửa nhà người khác.
