Sáng thứ hai, Mai mở cửa đi làm và thấy đôi giày thể thao của mình, đôi cô vẫn để mũi quay vào trong như mọi người, đã bị xoay ngược lại, mũi giày chĩa thẳng ra hành lang dài.
Chào bạn, đây là Chuyện Ma. Truyện đêm nay là truyện hư cấu, toà chung cư và các nhân vật đều do mình nghĩ ra. Truyện này rùng rợn ít thôi, nhưng sau khi nghe, có thể bạn sẽ liếc xuống đôi dép trước cửa nhà mình một lần.
Hành lang có những đôi giày
Mai ở tầng chín một toà chung cư bình dân. Hành lang tầng cô dài, mỗi bên mười căn, cửa đối diện nhau. Ở tầng ấy có một thói quen chung không ai nhớ bắt đầu từ bao giờ: giày dép để ngoài cửa, xếp ngay ngắn, mũi quay vào trong nhà.
Mai làm nhân viên văn phòng, sáng đi sớm, tối về muộn, ít khi chạm mặt hàng xóm. Cô biết hàng xóm qua những đôi giày. Căn đối diện có một đôi giày da nam bóng loáng và một đôi dép tổ ong nhỏ xíu của trẻ con. Căn bên trái có đôi giày cao gót đỏ và một đôi ủng đi mưa. Căn cuối hành lang có đôi dép lê của một ông cụ, lúc nào cũng xếp vuông vức như lính đứng nghiêm.
Một sáng, Mai thấy đôi giày da nam ở căn đối diện bị xoay ngược, mũi quay ra hành lang. Cô nghĩ chắc người ta để vội. Một tuần sau, căn đối diện dọn nhà. Người chồng được chuyển công tác vào thành phố khác, cả nhà theo.
Cô không để ý lắm. Cho tới tháng sau, đôi giày cao gót đỏ ở căn bên trái quay mũi ra ngoài. Mười ngày sau, cô gái ở căn ấy chuyển đi, về quê lấy chồng.
Quy luật của tầng chín
Mai bắt đầu để ý. Cô không biết vì sao, nhưng sáng nào đi làm cô cũng liếc dọc hành lang. Trong ba tháng, có thêm hai đôi giày quay mũi ra ngoài. Cả hai nhà ấy đều dọn đi trong vòng hai tuần sau đó. Một nhà mua được căn hộ rộng hơn. Một nhà ông bố mẹ già ở quê yếu, con cái về chăm.
Không ai gặp chuyện xấu. Chỉ là đi. Như thể có ai đó trong hành lang biết trước ai sắp rời khỏi đây, và lặng lẽ xoay giày cho họ, như người ta xếp va li cho người sắp lên đường.
Cô hỏi bà cụ ở căn gần thang máy, người sống ở tầng này lâu nhất. Bà cụ cười móm mém, bảo chuyện ấy ai trong tầng cũng biết, nhưng không ai nói ra. Từ hồi toà nhà mới bàn giao, nhà nào sắp đi thì giày tự quay mũi ra cửa. Chẳng ai thấy ai xoay. Có người thức canh cả đêm, sáng ra vẫn thấy giày đã xoay, mà camera hành lang chẳng ghi được gì.
Bà bảo: không phải điềm xấu đâu cháu. Nhà nào đi cũng đi êm cả. Bà nghĩ có ai đó ở tầng này thương người ta, tiễn người ta.
Sáng thứ hai
Rồi tới sáng thứ hai ấy. Đôi giày thể thao trắng của Mai quay mũi ra hành lang.
Mai đứng nhìn đôi giày rất lâu. Cô không có ý định chuyển đi đâu. Cô thuê căn hộ này ba năm, quen rồi, gần công ty, giá vừa túi tiền. Công việc ổn, không ai gọi cô về quê, không có ai rủ cô về sống chung.
Cô xoay đôi giày lại, mũi vào trong. Đi làm về, giày vẫn quay vào trong. Sáng hôm sau, mũi giày lại chĩa ra hành lang. Cô xoay lại. Sáng hôm sau nữa, lại chĩa ra.
Cô bắt đầu lo. Cô nghĩ có chuyện gì sắp xảy ra mà mình không biết. Đêm thứ năm, cô quyết định thức canh. Cô ngồi sau cửa, ghé mắt nhìn qua khe cửa hé xuống đôi giày. Đèn hành lang tắt. Mười hai giờ, một giờ, hai giờ. Không có gì.
Người xếp giày lúc ba giờ sáng
Gần ba giờ, Mai đã gà gật, thì nghe một tiếng sột soạt rất khẽ. Đèn cảm ứng hành lang không bật. Nhưng trong ánh đèn thoát hiểm xanh mờ cuối hành lang, cô thấy một bóng người đi dọc các cửa căn hộ, chậm rãi, cúi xuống nhìn từng đôi giày.
Đó là một người đàn ông nhỏ thó, mặc bộ quần áo bảo hộ màu xanh đã bạc, đội mũ cối, kiểu đồ của công nhân xây dựng. Ông đi tới trước cửa nhà Mai, ngồi xổm xuống, cầm đôi giày trắng lên, ngắm nghía như ngắm một vật quý, rồi đặt xuống, xoay mũi ra hành lang, cẩn thận, thẳng thớm.
Mai không biết lấy can đảm ở đâu, cô kéo cửa mở ra. Người đàn ông ngẩng lên. Gương mặt sạm nắng, hiền khô, mắt nheo nheo như người quen nhìn dưới nắng gắt. Ông không biến mất. Ông chỉ đứng dậy, phủi tay vào quần, rồi nói, giọng nhỏ như gió: cô sắp đi rồi, đi xa, đi tốt. Tầng này chú xây, chú quen xếp đồ cho người ta trước khi đi.
Rồi ông quay lưng, đi về phía cầu thang thoát hiểm, và tan vào ánh đèn xanh mờ, như một lớp bụi xi măng bị gió thổi bay.
Lá thư mời từ thành phố khác
Sáng hôm sau, Mai đi làm với đầu óc rối bời. Buổi trưa, cô nhận được một email. Một công ty ở thành phố khác, nơi cô gửi hồ sơ từ nửa năm trước rồi quên mất, mời cô về làm, đúng vị trí cô mơ ước, lương cao hơn hẳn.
Cô ngồi đọc email ba lần. Rồi cô nghĩ tới đôi giày, tới người đàn ông đội mũ cối, tới câu nói đi xa, đi tốt. Tuần sau, cô nộp đơn nghỉ việc. Một tuần sau nữa, cô dọn nhà.
Hôm dọn đi, bà cụ căn gần thang máy ra tiễn. Mai kể cho bà nghe về người đàn ông. Bà cụ gật gù, bảo hồi xây toà nhà này, có một chú thợ hồ làm lâu nhất, xây gần hết các tầng, rồi bị bệnh mất trước ngày bàn giao. Người ta kể chú hay nói đùa: nhà mình xây thì mình phải tiễn người ta đi cho tử tế.
Trước khi kéo va li vào thang máy, Mai cởi đôi giày thể thao trắng, đặt lại trước cửa căn hộ cũ, mũi quay ra hành lang, cạnh một đôi dép nhỏ cô mua cho người thuê sau. Cô cúi đầu chào hành lang vắng. Lúc cửa thang máy khép lại, cô thoáng thấy cuối hành lang có một bóng người đội mũ cối, giơ tay vẫy, rồi cúi xuống, xoay đôi dép nhỏ mũi quay vào trong, đón người mới.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao nhiều nơi có thói quen để giày dép ngoài cửa?
Để giày dép bên ngoài giúp giữ nhà sạch sẽ, không mang bụi bẩn từ đường vào. Ở nhiều nước châu Á, cởi giày trước khi vào nhà còn là phép lịch sự với chủ nhà.
Vì sao người ta dễ tin vào điềm báo?
Khi một điềm báo trùng với sự việc xảy ra sau đó, mình nhớ rất rõ và coi đó là bằng chứng. Những lần không trùng thì dễ quên, nên niềm tin vào điềm báo được củng cố theo thời gian.
Vì sao những đồ vật nhỏ bị xê dịch khiến ta sợ?
Mình nhớ rất rõ vị trí đồ vật quen thuộc, nên khi chúng bị thay đổi mà không rõ lý do, cảm giác an toàn trong không gian riêng bị lung lay. Đó là một chi tiết rất hay được dùng trong truyện rùng rợn.
Vì sao truyện ma hay có nhân vật người thợ xây?
Người thợ đã góp sức làm nên ngôi nhà, nên trong tưởng tượng dân gian họ gắn bó với công trình. Nhiều câu chuyện kể về những người thợ vẫn trông nom ngôi nhà mình từng xây.
Làm sao để chia tay một nơi ở cũ nhẹ nhàng?
Dọn dẹp sạch sẽ, chào hỏi hàng xóm, để lại vài lời hay đồ dùng hữu ích cho người tới sau. Dành chút thời gian nhìn lại những kỷ niệm ở đó giúp mình khép lại một giai đoạn trọn vẹn hơn.