Cô gái trẻ mang giỏ cơm chay đi trên sườn núi hoang mỉm cười mời nhà sư ăn, và cả nhóm người đi thỉnh kinh đều thấy một cô gái hiền lành, trừ một người duy nhất nhìn thấy một bộ xương trắng đang đội lốt người.
Chào bạn, đây là Chuyện Ma. Tập này mình kể lại hồi truyện Tôn Ngộ Không ba lần đánh Bạch Cốt Tinh trong Tây Du Ký của Ngô Thừa Ân, một trong bốn tác phẩm lớn của tiểu thuyết cổ điển Trung Hoa. Đây là truyện hư cấu văn chương, mình kể lại bằng lời mình, rút gọn theo hồi hai mươi bảy của bộ truyện.
Núi hoang và bát cơm chay
Thầy trò Đường Tăng trên đường đi Tây Thiên thỉnh kinh, tới một ngọn núi cao hiểm trở, cây cối um tùm, không một bóng người. Đường Tăng đói, bảo Tôn Ngộ Không đi xin cơm chay. Ngộ Không vẽ một vòng tròn quanh thầy, dặn ngồi yên trong vòng, rồi cân đẩu vân bay đi tìm thức ăn.
Trên núi ấy có một con yêu tinh, vốn là một bộ xương trắng thành tinh, gọi là Bạch Cốt Tinh. Yêu tinh nghe nói ăn được thịt Đường Tăng thì sống lâu, liền tính kế.
Yêu tinh hóa thành một cô gái trẻ xinh đẹp, tay xách giỏ cơm, nói là mang cơm chay lên núi cho chồng đang làm đồng, thấy nhà sư đói nên xin dâng. Trư Bát Giới thấy cơm thì mừng rỡ, Đường Tăng thì cảm động. Cả hai đã bước ra ngoài vòng tròn.
Đúng lúc ấy Ngộ Không bay về. Hỏa nhãn kim tinh của Ngộ Không nhìn một cái là thấy ngay cô gái là yêu tinh. Chẳng nói chẳng rằng, Ngộ Không vung gậy đánh.
Lần thứ nhất
Yêu tinh nhanh hơn, dùng phép thoát xác, để lại một cái xác giả nằm trên đất, còn hồn thì bay mất. Giỏ cơm chay đổ ra, hóa thành giòi bọ, sâu, cóc nhái. Ngộ Không chỉ cho thầy xem: đó, cơm của nó là thế đấy.
Nhưng Trư Bát Giới, vốn bực Ngộ Không, xúi bẩy: sư huynh lỡ tay đánh chết người, sợ thầy trách nên làm phép biến cơm thành giòi bọ để lừa thầy đấy.
Đường Tăng nghe theo. Ông giận dữ, niệm chú Khẩn cô, chiếc vòng vàng trên đầu Ngộ Không siết lại, Ngộ Không đau lăn lộn, kêu xin thầy dừng.
Ngộ Không nói: thầy ơi, đó là yêu tinh. Đường Tăng mềm lòng, tha cho lần này, nhưng dặn: lần sau còn làm hại người, ta sẽ đuổi.
Lần thứ hai và thứ ba
Đi được một quãng, có một bà cụ tám mươi tuổi chống gậy, vừa đi vừa khóc, nói đi tìm con gái mang cơm lên núi mãi không về. Bát Giới thì thầm: thôi chết, mẹ của cô gái tới đòi người rồi.
Ngộ Không lại nhìn ra là con yêu tinh lúc nãy. Lần này nó lại thoát xác, để lại cái xác bà cụ. Đường Tăng lại niệm chú, Ngộ Không lại đau đớn, lại van xin. Thầy tha lần nữa, nhưng giận tới mức đòi đuổi ngay.
Lần thứ ba, một ông cụ tóc bạc, tay lần tràng hạt, miệng niệm Phật, đi tới, nói đi tìm vợ và con gái. Ngộ Không biết lần này mà để yêu tinh thoát thì nó sẽ còn quấy mãi. Ngộ Không gọi thổ địa và sơn thần trên núi tới, dặn đứng trên mây canh, không cho yêu tinh chạy thoát.
Rồi Ngộ Không giáng gậy. Lần này yêu tinh không thoát được. Trên đất chỉ còn lại một đống xương trắng. Trên đốt xương sống có một dòng chữ, cho biết đây là Bạch Cốt phu nhân.
Lá thư đuổi đệ tử
Ngộ Không chỉ cho thầy xem đống xương: đó, thầy thấy chưa, nó là bộ xương thành tinh. Đường Tăng bắt đầu tin. Nhưng Bát Giới lại nói: sư huynh đánh chết người rồi sợ bị niệm chú, nên làm phép biến xác thành đống xương để lừa thầy.
Đường Tăng lại tin Bát Giới. Lần này ông không niệm chú nữa, mà viết một tờ biếm thư, lá thư đuổi đệ tử, đưa cho Ngộ Không, bảo: ngươi đi đi, ta không cần một đệ tử ra tay hại người như ngươi.
Ngộ Không cầm lá thư, lòng đau như cắt. Ngộ Không xin lạy thầy bốn lạy để tạ ơn, nhưng Đường Tăng quay lưng không nhận. Ngộ Không bèn nhổ lông hóa ra ba Ngộ Không nữa, bốn Ngộ Không quỳ bốn phía, lạy thầy, thầy quay về hướng nào cũng có một Ngộ Không ở đó.
Lạy xong, Ngộ Không dặn Sa Tăng chăm sóc thầy, rồi cân đẩu vân bay về núi Hoa Quả, nước mắt rơi trên đường bay.
Vì sao hồi truyện này được nhớ mãi
Câu chuyện chưa dừng ở đó. Không có Ngộ Không, thầy trò Đường Tăng gặp nạn lớn ở hồi sau, và cuối cùng phải nhờ Bát Giới tới núi Hoa Quả mời Ngộ Không trở về. Hai thầy trò hòa giải, tiếp tục đường đi Tây Thiên.
Hồi Tam đả Bạch Cốt Tinh, ba lần đánh Bạch Cốt Tinh, là một trong những đoạn nổi tiếng nhất Tây Du Ký, được dựng thành kịch, phim hoạt hình, phim truyền hình nhiều lần. Người Việt quen với nó qua bộ phim truyền hình Tây Du Ký phát sóng nhiều năm.
Đoạn truyện đáng sợ không phải vì con yêu tinh, mà vì cảm giác nhìn thấy sự thật mà không ai tin mình. Ngộ Không thấy rõ yêu tinh, nhưng người thầy lại tin lời xúi bẩy và vẻ ngoài hiền lành.
Mình nghĩ ai cũng từng có lúc làm Đường Tăng, tin vào vẻ ngoài. Và cũng từng có lúc làm Ngộ Không, đúng mà bị hiểu lầm. Truyện để lại một lời nhắc dịu dàng: trước khi viết một lá thư đuổi ai đi, hãy nghe họ nói thêm một lần.
Câu hỏi thường gặp
Bạch Cốt Tinh là ai?
Bạch Cốt Tinh là yêu tinh trong Tây Du Ký của Ngô Thừa Ân, vốn là một bộ xương trắng thành tinh trên núi hoang, ba lần hóa thân để lừa thầy trò Đường Tăng nhằm ăn thịt Đường Tăng.
Bạch Cốt Tinh hóa thành những ai?
Theo truyện, yêu tinh lần lượt hóa thành một cô gái trẻ mang cơm chay, một bà cụ đi tìm con gái và một ông cụ đi tìm vợ con. Cả ba lần đều bị Tôn Ngộ Không nhận ra.
Vì sao Đường Tăng không tin Ngộ Không?
Vì Đường Tăng là người nhân từ, chỉ thấy vẻ ngoài hiền lành của những người bị đánh, lại nghe lời Trư Bát Giới xúi bẩy rằng Ngộ Không làm phép lừa thầy. Ông không có hỏa nhãn kim tinh để nhìn thấu yêu quái.
Đoạn truyện này ở hồi thứ mấy?
Truyện ba lần đánh Bạch Cốt Tinh nằm ở hồi hai mươi bảy của Tây Du Ký. Những hồi tiếp theo kể chuyện thầy trò gặp nạn khi vắng Ngộ Không và việc mời Ngộ Không trở về.
Hỏa nhãn kim tinh là gì?
Đó là đôi mắt đặc biệt của Tôn Ngộ Không, có được sau khi bị nhốt trong lò bát quái của Thái Thượng Lão Quân. Đôi mắt này giúp Ngộ Không nhìn thấu bản chất thật của yêu quái dù chúng biến hóa thế nào.
