Ai cũng biết áp vỏ ốc vào tai thì nghe tiếng biển, nhưng vỏ ốc mình mang về thì khác, nó không cần áp vào tai, tiếng sóng tự tràn ra khắp căn hộ của mình.
Chào bạn, đây là Chuyện Ma. Truyện tập này là truyện hư cấu, mình kể bằng giọng một nhân viên văn phòng do mình đặt ra, hòn đảo và ngôi miếu không có thật. Bạn ngồi xuống, đừng áp vỏ ốc nào vào tai lúc này nhé.
Chuyến đi đảo và ngôi miếu nhỏ
Mình làm kế toán cho một công ty ở thành phố, sống một mình trong căn hộ tầng mười hai. Năm ngoái, công ty tổ chức đi du lịch một hòn đảo nhỏ ngoài khơi miền Trung. Đảo chỉ có một làng chài, mấy nhà nghỉ, và những bãi đá đen trải dài.
Buổi chiều thứ hai, mình tách đoàn đi bộ dọc bờ đá phía sau đảo. Ở một mỏm đá hướng ra biển, có một ngôi miếu nhỏ xây bằng đá san hô, mái thấp, cao chưa tới ngực mình. Trước miếu có bệ thờ bằng đá, trên bệ bày la liệt vỏ ốc, vỏ sò đủ màu.
Ngôi miếu vắng tanh, nhang tàn đã nguội lâu, rêu phủ một bên tường. Mình đứng nhìn một lúc. Giữa đám vỏ ốc có một chiếc vỏ ốc xoắn màu kem, to bằng nắm tay, bóng loáng như vừa ai lau.
Mình biết là không nên. Nhưng chiều hôm đó gió biển mát, nắng vàng, mình nghĩ ngôi miếu bỏ hoang rồi, một vỏ ốc thôi có sao. Mình cầm nó lên, bỏ vào ba lô, quay về nhà nghỉ.
Tiếng sóng trên tầng mười hai
Về thành phố, mình đặt vỏ ốc trên kệ sách cạnh cửa sổ. Đêm đầu tiên, mình thức dậy lúc hai giờ sáng vì tiếng sóng. Tiếng sóng rõ mồn một, ào ào rồi rút đi, ào ào rồi rút đi, như mình đang nằm trong nhà nghỉ ven biển chứ không phải căn hộ giữa thành phố.
Mình đi kiểm tra điện thoại, laptop, cả cái loa nhỏ. Tất cả đều tắt. Tiếng sóng không phát ra từ chỗ nào cụ thể mà phủ khắp phòng, đặc quánh như hơi nước. Mình mở cửa sổ, bên dưới là đường phố vắng, đèn vàng, không có biển nào cả.
Đêm thứ hai, tiếng sóng to hơn. Đêm thứ ba, mình ngửi thấy mùi biển, mùi muối mặn, mùi rong phơi nắng. Sáng ra, mình xỏ chân vào giày đi làm thì thấy trong giày lạo xạo, đổ ra một nắm cát trắng mịn, loại cát chỉ có ở bãi đá sau đảo.
Mình bắt đầu sợ. Nhưng mình vẫn tự nhủ là do nhớ chuyến đi, là do ngủ không đủ. Mình không chịu nhìn vào cái vỏ ốc trên kệ, như thể không nhìn thì nó không liên quan.
Những dấu chân ướt trên sàn
Tuần thứ hai, sàn nhà bắt đầu ẩm. Sáng nào cũng có một vệt nước mặn chạy từ cửa sổ tới kệ sách, đọng thành những vũng nhỏ có hình bàn chân trần, nhỏ, gót tròn, như chân một người đàn bà đi chân đất trên đá.
Mình lau đi, đêm sau lại có. Hàng xóm căn bên gõ cửa hỏi nhà mình có bị thấm nước không, đêm nào cũng nghe tiếng sóng vỗ, tưởng nhà mình mở loa thư giãn. Mình xin lỗi, nói sẽ để ý.
Đêm đó mình không tắt đèn. Mình ngồi trên sofa nhìn thẳng vào kệ sách. Gần ba giờ sáng, tiếng sóng nổi lên. Ánh đèn trong phòng chợt mờ đi, như có sương biển tràn vào. Và mình thấy một bóng người đứng ở cửa sổ, lưng quay vào phòng, mái tóc dài ướt sũng, nhìn ra phía bên ngoài, nơi đáng lẽ chỉ có ánh đèn thành phố.
Bóng người ấy không quay lại. Chỉ đứng đó, như người đứng trên mỏm đá chờ ai từ ngoài khơi về. Mình ngồi bất động tới khi trời hửng sáng, bóng người tan đi cùng sương, để lại một vệt nước mặn trên khung cửa sổ.
Quay lại hòn đảo
Mình xin nghỉ phép ba ngày, đặt vé tàu ra đảo. Vỏ ốc nằm trong hộp giấy bọc khăn, mình ôm suốt chuyến đi. Trên tàu, mình nghe như có tiếng sóng nhỏ phát ra từ trong hộp, mà xung quanh ai cũng ngủ gà ngủ gật, không ai để ý.
Tới đảo, mình hỏi bà chủ nhà nghỉ về ngôi miếu sau mỏm đá. Bà nhìn mình một lúc rồi kể, đó là miếu người làng lập cho những người vợ đứng chờ chồng đi biển không về. Người ta đặt vỏ ốc lên bệ thay cho lời nhắn, mỗi vỏ ốc là một người đang đợi.
Bà nói, ai lấy vỏ ốc đi là mang theo nỗi đợi chờ của người ta. Người ta sẽ theo, vì sợ mất đường nhìn ra biển. Bà không trách mình, chỉ thở dài, bảo đem trả lại đi con, trả rồi thì xin lỗi một tiếng.
Chiều hôm đó, mình đi bộ dọc bờ đá tới ngôi miếu. Mình đặt vỏ ốc về đúng chỗ cũ trên bệ đá, thắp ba nén nhang, nói lời xin lỗi. Gió biển thổi qua, đám vỏ ốc trên bệ khẽ va vào nhau lách cách.
Thứ còn lại trên bệ đá
Mình định quay đi thì để ý thấy trên bệ đá, ngay cạnh chỗ vỏ ốc, có một vật nhỏ bằng kim loại sáng lấp lánh. Mình cúi xuống nhìn. Đó là chùm chìa khoá căn hộ của mình, có cái móc khoá hình con cá mình mua hồi đại học.
Mình đứng đơ người. Chùm chìa khoá ấy mình đã làm mất ngay tuần đầu tiên sau chuyến du lịch, tưởng rơi đâu đó ngoài đường, phải thay cả ổ khoá. Nó nằm đây, trên bệ thờ ngôi miếu ngoài đảo, lấm tấm muối biển.
Mình cầm chùm chìa khoá lên, rồi lại đặt xuống. Mình hiểu ra rằng, suốt mấy tuần qua, trong khi người đứng chờ trên mỏm đá theo mình về thành phố, thì có một thứ của mình đã ở lại đây, trên bệ đá này, đứng cùng những người đang đợi.
Mình để chùm chìa khoá lại đó. Về thành phố, căn hộ yên ắng trở lại, không còn sóng, không còn cát. Nhưng thỉnh thoảng, những đêm mất ngủ, mình nghe thấy tiếng lách cách thật khẽ, như tiếng chìa khoá va vào vỏ ốc trong gió, và mình biết ngoài kia, trên một mỏm đá xa, có ai đó vừa đổi chỗ đứng để nhìn ra biển rõ hơn.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao áp vỏ ốc vào tai lại nghe như tiếng sóng?
Lòng vỏ ốc là một khoang rỗng cong, nó cộng hưởng và khuếch đại những âm thanh xung quanh, kể cả tiếng ồn rất nhỏ trong phòng. Âm thanh ù ù ấy nghe giống tiếng sóng, chứ không phải tiếng biển được giữ lại bên trong.
Đi du lịch có nên mang đồ vật ở đền miếu về không?
Không nên, vì đó là đồ thờ cúng của người dân địa phương, mang đi là thiếu tôn trọng tín ngưỡng của họ. Với đá, san hô, vỏ sò ở nhiều khu bảo tồn biển, việc mang về còn có thể vi phạm quy định bảo vệ môi trường.
Vì sao truyện ma hay có tình tiết lấy đồ của nơi linh thiêng?
Đây là mô típ rất cổ trong truyện dân gian nhiều nước, dùng để nói về sự tôn trọng ranh giới của người khác và nơi chốn. Hậu quả trong truyện thường kéo theo cho tới khi người lấy trả lại và xin lỗi.
Vì sao những miếu thờ ven biển thường gắn với người đợi chồng đi biển?
Ở các làng chài xưa, đàn ông đi biển dài ngày, có người không trở về, người ở nhà gửi gắm nỗi chờ mong vào những nơi thờ cúng hướng ra biển. Nhiều vùng ven biển có truyền thuyết về người vợ hoá đá vì chờ chồng.
Vì sao mất ngủ dễ khiến ta nghe thấy những âm thanh lạ?
Khi thiếu ngủ và căng thẳng, não nhạy cảm hơn với tiếng động nhỏ, đồng thời dễ diễn giải sai những âm thanh mơ hồ. Trạng thái nửa thức nửa ngủ còn có thể tạo ra ảo giác âm thanh rất sống động.