Đêm ấy Tài chỉ định đi tắt cho nhanh, nào ngờ vừa dắt xe vào phố cổ của phim trường bỏ hoang, đèn chiếu đồng loạt bật sáng và một giọng hét vang lên: cắt, anh kia đứng sai chỗ rồi.
Chào bạn, đây là Chuyện Ma. Truyện đêm nay là truyện hư cấu mình viết, phim trường, đoàn phim và anh giao hàng trong truyện đều là đặt ra. Truyện này rợn thì ít mà buồn cười thì nhiều, bạn cứ nghe thoải mái.
Lối tắt qua phố cổ
Tài làm nghề giao hàng ở rìa thành phố, chạy đêm nhiều hơn chạy ngày. Anh thuộc mọi lối tắt, và lối tắt anh thích nhất là đi xuyên qua một phim trường bỏ hoang. Phim trường ấy từng dựng nguyên một dãy phố cổ để quay phim lịch sử, nhà ống mái ngói, cửa gỗ lùa, đèn lồng treo dọc hiên. Đoàn phim cuối cùng rời đi đã lâu, cổng sắt hỏng khoá, cỏ mọc lút gót.
Ban ngày, nhìn kỹ mới thấy phố cổ ấy toàn là mặt tiền. Đằng sau mỗi ngôi nhà chỉ là khung gỗ chống, ván ép, giàn giáo. Mái ngói là ngói nhựa, tường rêu là sơn vẽ. Nhưng ban đêm, dưới ánh trăng, nó giống thật tới mức Tài có cảm giác như đang đi ngược thời gian.
Đêm ấy gần một giờ sáng, Tài giao xong đơn cuối, dắt xe vào lối tắt cho đỡ ồn. Anh vừa đi tới giữa phố thì nghe tiếng tạch rất to.
Ba cột đèn chiếu cao ngất, mà anh chưa từng thấy ở đó bao giờ, đồng loạt bật sáng. Cả con phố bừng lên trắng loá như ban ngày.
Đoàn phim lúc một giờ sáng
Tài đưa tay che mắt. Khi nhìn lại được, anh thấy cả con phố đầy người. Người kéo xe tay, người gánh hàng rong, đàn bà áo dài vấn khăn, đàn ông áo the, trẻ con không có đứa nào. Ở đầu phố là một máy quay to tướng đặt trên ray, bên cạnh là một ông đội mũ nồi, đeo kính, tay cầm loa giấy.
Ông mũ nồi giơ loa lên, hét: cắt, cắt, anh kia đứng sai chỗ rồi. Mọi người quay lại nhìn Tài. Anh đứng chết trân giữa phố, áo khoác giao hàng sáng loá dưới đèn, tay vẫn giữ ghi đông xe máy.
Một cô trợ lý tóc ngắn chạy tới, cầm bảng kẹp giấy, nói nhanh như gió: anh đi lạc vào khung hình rồi, thôi tiện thì anh đóng luôn nhé, vai người qua đường, đứng ở vạch phấn này, dắt xe đi ngang, đừng nhìn máy. Cô chỉ xuống đất. Trên mặt đường lát gạch có một dấu chữ thập bằng phấn trắng.
Tài không hiểu sao mình lại gật đầu. Có lẽ vì giọng cô trợ lý quá tự nhiên, như anh là diễn viên quần chúng đến trễ.
Quay lại lần thứ mười hai
Ông mũ nồi hô: máy chạy. Một cậu nhóc gõ bảng clacket. Tài dắt xe đi ngang khung hình. Mới được ba bước, ông mũ nồi lại hét cắt: anh đi nhanh quá, người qua đường thì phải thong thả, như đang ngắm phố.
Lần thứ hai, Tài đi chậm. Cắt: chậm quá, trông như đi đám. Lần thứ ba, anh lỡ liếc nhìn máy quay. Cắt: đã bảo đừng nhìn máy. Lần thứ tư, xe máy của anh kêu cạch một tiếng vì chân chống chưa gạt hết. Cắt. Cả đoàn phim thở dài.
Tới lần thứ mười hai, Tài đi đúng nhịp, mắt nhìn xa xăm như đang ngắm phố, xe dắt êm ru. Ông mũ nồi im lặng một hồi lâu rồi buông loa, vỗ tay. Cả đoàn phim vỗ tay theo. Một bà cụ đóng vai bán nước chè bảo khẽ: cậu này có khiếu đấy.
Tài đứng đó, mồ hôi ướt lưng, vừa ngượng vừa vui. Lúc ấy anh mới để ý: dưới ánh đèn chiếu trắng loá, không một ai trong đoàn phim có bóng đổ trên mặt đường. Chỉ có anh và chiếc xe máy là có bóng.
Tờ kịch bản có tên mình
Ông mũ nồi đi tới, bắt tay Tài. Bàn tay ông lạnh như vừa nhúng nước giếng. Ông dúi vào tay anh một tờ kịch bản đánh máy, giấy đã ố vàng, bảo: cảnh sau cậu có thoại đấy, một câu thôi, học đi, đêm mai quay.
Rồi ông quay về chỗ máy quay, giơ loa lên, hô: hết giờ, thu dọn. Ba cột đèn chiếu tắt phụt cùng một lúc.
Bóng tối ập xuống. Tài đứng giữa phố, tim đập thình thịch. Khi mắt quen dần với ánh trăng, anh thấy con phố trống trơn. Không máy quay, không ray, không người kéo xe, không bà bán nước. Chỉ có những mặt tiền ván ép, cỏ mọc dưới chân, và đèn lồng rách tả tơi trong gió.
Trong tay anh vẫn là tờ kịch bản. Dưới ánh đèn điện thoại, anh đọc được dòng chữ đánh máy: người giao hàng đi lạc, dắt xe vào cảnh, nói một câu. Câu thoại ấy là: xin lỗi, cho hỏi lối ra đầu phố.
Đêm mai quay tiếp
Sáng hôm sau, Tài kể cho mấy anh em giao hàng nghe. Ai cũng cười, bảo anh ngủ gật trên xe. Có một bác xe ôm già nghe xong thì không cười. Bác bảo hồi phim trường còn hoạt động, có một đoàn phim quay dở một bộ phim về phố cổ thì phải dừng vì hết kinh phí. Ông đạo diễn đội mũ nồi nổi tiếng khó tính, quay một cảnh đi ngang cũng bắt diễn viên làm cả chục lần.
Phim không bao giờ được quay xong. Ông đạo diễn đã mất từ lâu.
Tài cất tờ kịch bản vào hộc xe. Đêm ấy, anh nhận đơn hàng ở phía bên kia thành phố, cố tình chạy đường vòng, không đi qua phim trường nữa. Anh tự nhủ: diễn viên quần chúng thì bỏ vai cũng chẳng ai nhớ.
Nhưng đúng một giờ sáng, khi anh dừng đèn đỏ ở một ngã tư vắng tanh, điện thoại rung lên. Một đơn hàng mới, người nhận ghi là đoàn phim, địa chỉ là phim trường bỏ hoang, ghi chú của khách hàng chỉ có một dòng: cảnh hai, đừng đến muộn, nhớ thoại.
Câu hỏi thường gặp
Phim trường dựng cảnh hoạt động thế nào?
Phim trường thường dựng những dãy phố, ngôi nhà chỉ có mặt tiền, phía sau là khung chống, để máy quay ghi hình như cảnh thật mà tiết kiệm chi phí. Vật liệu thường là gỗ, ván ép, thạch cao và sơn giả cổ.
Vì sao những nơi dựng cảnh bỏ hoang hay gây cảm giác kỳ lạ?
Vì chúng giống thật mà không thật: nhà không có người, phố không có đời sống, mọi thứ chỉ là bề mặt. Cảm giác lệch nhẹ giữa cái thấy và cái biết khiến người ta bất an, giống cảm giác khi nhìn ma nơ canh hay tượng sáp.
Mô típ bóng ma không có bóng đổ bắt nguồn từ đâu?
Trong văn hoá dân gian nhiều nơi có quan niệm hồn ma không có bóng hoặc không hiện trong gương. Đây là quan niệm truyền miệng được văn học và phim ảnh dùng nhiều, không có căn cứ khoa học.
Vì sao truyện ma pha hài lại dễ nghe?
Tiếng cười giải toả căng thẳng, giúp người nghe thả lỏng giữa những đoạn rợn. Truyện ma hài thường để nhân vật bình thường rơi vào tình huống trớ trêu, người nghe vừa sợ thay vừa buồn cười.
Người giao hàng ban đêm nên lưu ý gì về an toàn?
Nên đi đường có đèn, tránh lối tắt qua khu vắng hay công trình bỏ hoang, báo cho đồng nghiệp hoặc người thân khi giao xa, và giữ điện thoại đủ pin. Truyện là hư cấu, còn lối tắt vắng người ban đêm thì có rủi ro thật.
